Getypte brief (afschrift van een origineel).
Origineel
Getypte brief (afschrift van een origineel). 22 april 1943. Een bewoner van het Purmerplein 18B (naam niet vermeld op dit afschrift, ondertekend met "onleesbaar"). N.V.C. (Nederlandsche Visch-Centrale). AFSCHRIFT.
Aan N.V.C.
Amsterdam, N. 22/4'43.
Geachte Heeren,
Als inwoner van Tuindorp-Nieuwendam zou ik gaarne van Uw instantie willen vernemen, waarom de bij ons gevestigde officieele vischwinkel van F. Goedkoop, Purmerplein 19 tot op heden uitgesloten is van de levering van versche visch aan particulieren. Dit is voor de paar duizend bewoners van ons dorp een handicap, want nu zijn onze vrouwen aangewezen op marktstandplaatsen, die minstens een half uur gaans van huis verwijderd zijn.
Het resultaat hiervan is natuurlijk, dat wij uitgezonderd diegenen, welke clandestiene prijzen kunnen betalen, hetwelk voor een arbeider niet mogelijk is, nooit geen visch op tafel krijgen. Ik hoop dan ook, met vele anderen, dat U hierin verbetering kunt brengen, door boven genoemde winkelier in te schakelen als verkooper van versche visch tegen vast gestelde prijzen aan het publiek. Ik verblijf verders in afwachting van Uw gunstige beslissing. Met de meeste hoogachting,
w.g. onleesbaar.
Purmerplein 18B
Tuindorp-Nieuwendam.
Amsterdam-Noord. * Inhoud: De schrijver beklaagt zich over het feit dat de plaatselijke viswinkel (F. Goedkoop aan het Purmerplein) geen verse vis geleverd krijgt voor de verkoop aan particulieren. Hierdoor moeten bewoners (met name vrouwen) lange afstanden afleggen naar markten.
* Kernprobleem: Er wordt een onderscheid gemaakt tussen de "arbeider", die afhankelijk is van officieel vastgestelde prijzen, en de welgestelden die "clandestiene" (zwarte markt) prijzen kunnen betalen. De schrijver pleit voor een eerlijke verdeling via de lokale winkel tegen gereguleerde prijzen.
* Vorm: Het document is een "afschrift", wat betekent dat het een kopie is (waarschijnlijk voor het eigen archief of voor distributie aan andere instanties). De handtekening is door de typist genoteerd als "onleesbaar".
* Toon: De toon is beleefd en formeel ("Geachte Heeren", "Met de meeste hoogachting"), maar de boodschap is een duidelijke kritiek op de distributie-efficiëntie van de betreffende instantie. * Historische context: De brief dateert uit april 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Schaarste en distributie: Tijdens de oorlog was voedsel op de bon en werden prijzen centraal geregeld. De N.V.C. (Nederlandsche Visch-Centrale) was de instantie die de vangst en distributie van vis beheerde onder toezicht van de bezetter.
* Geografie: Tuindorp-Nieuwendam was destijds een relatief geïsoleerde wijk in Amsterdam-Noord. Het gebrek aan lokale voorzieningen trof de arbeidersgezinnen in deze wijk zwaar, omdat transport en tijd kostbare middelen waren.
* Sociale aspecten: De brief illustreert de dagelijkse strijd van de gewone burger om basisbehoeften zoals vis te verkrijgen zonder terug te hoeven vallen op de illegale zwarte markt, die voor de meeste arbeiders onbetaalbaar was. F. Goedkoop N.V.C.