Handgeschreven brief (inkt op gelinieerd papier). 30 mei 1943. G. J. v. d. Ploeg. 30/5 '43 Badhoevedorp

Mijnheer,
Hiermede verzoek ik U beleefd van het volgende goed nota te willen nemen.
In het jaar 1935 werd mij een ventvergunning verstrekt, waarbij het mij werd vergunt te venten met alle soorten vis, wat ik dan ook tot 1940 deed.
Daar ik als Nat. Socialist werd geboycot (wat toen in het voedselbedrijf nog kon) werd ik genoodzaakt om 2 jaar bij den Duitschen Wehrmacht te werken.
Toen ik mij in Dec 1942 tot het marktwezen wendde, om alsnog een toewijzing van vis te verkrijgen, werd die mij ook inderdaad verstrekt.
Maar tot nog toe krijg ik steeds enkel toegewezen: Keuris, aal, garnalen, zoetwatervis en mosselen alles in versche toestand.
Nu wend ik mij tot U. Hoe komt het dat er colega's zijn die gerookte aal, versche poon, gerookte poon en versche garnalen krijgen toegewezen en ik niet, wijl ik mezelf net zoo een hoop man acht als zij?
Gaarne wilde ik U hierover om een onderhoud verzoeken. Hopende van U spoedig een antwoord te mogen ontvangen verblijf ik met hoogachting
z.o.z. G. J. v. d. Ploeg 46 b * Taalgebruik: Het document is geschreven in formeel, enigszins archaïsch Nederlands ("Hiermede", "wijl", "onderhoud"). Er zijn enkele spelfouten aanwezig, zoals "colega's" (in plaats van collega's) en "vergunt" (in plaats van vergund).
* Toon: De brief is formeel en beleefd, maar bevat een duidelijke ondertoon van verongelijktheid. De schrijver beroept zich op zijn status en vraagt zich af waarom hij minderwaardig behandeld wordt ten opzichte van zijn vakgenoten.
* Kernboodschap: De afzender beklaagt zich over de kwaliteit en variëteit van de hem toegewezen viswaren voor de verkoop. Hij eist een gelijke behandeling als zijn collega's, die wel gerookte vis en poon mogen verkopen.
* Ideologie: De schrijver identificeert zichzelf expliciet als "Nat. Socialist" (Nationaal-Socialist), wat in deze periode (1943) direct verbonden was aan de NSB en collaboratie met de Duitse bezetter. Deze brief moet geplaatst worden in de context van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De distributie van voedsel, waaronder vis, was streng gereguleerd via een systeem van toewijzingen en vergunningen.

De schrijver geeft aan dat hij tussen 1940 en 1942 voor de Duitse Wehrmacht heeft gewerkt omdat hij in de civiele sector werd geboycot vanwege zijn politieke voorkeur. Dit was een vaker voorkomend fenomeen: NSB-leden werden door de meerderheid van de Nederlandse bevolking sociaal en economisch uitgesloten, waardoor zij vaak hun toevlucht zochten tot werk voor de bezetter.

In 1943 probeert de schrijver zijn handel als visboer weer op te pakken, maar hij vindt dat hij niet de 'goede' vis krijgt toegewezen. Hij gebruikt zijn politieke achtergrond en zijn inzet voor de Wehrmacht impliciet als argument om een betere behandeling van de instanties (waarschijnlijk het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening of het Marktwezen) af te dwingen. De brief illustreert de dagelijkse economische overlevingsstrijd en de complexe machtsverhoudingen tussen burgers, collaborateurs en de bureaucratie tijdens de oorlog. J. v. d. Ploeg U. Hoe Marktwezen NSB Rijksbureau Wehrmacht