Archief 745
Inventaris 745-412
Pagina 166
Dossier 103
Jaar 1943
Stadsarchief

Getypte zakelijke brief met handgeschreven aantekeningen en ondertekening.

11 juni 1943. Van: D. Groen Sr., Barendtszstraat 67, Amsterdam. Aan: Vischcommissie, t.a.v. de Heer Ter Haar, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam.

Origineel

Getypte zakelijke brief met handgeschreven aantekeningen en ondertekening. 11 juni 1943. D. Groen Sr., Barendtszstraat 67, Amsterdam. Vischcommissie, t.a.v. de Heer Ter Haar, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam. [Linksboven, getypt]
D. Groen Sr.,
Barendtszstraat 67,
Amsterdam.

[Linksboven, blauw-paars stempel/kenmerk]
No. 46 6/213 /1 M. 1943 15/6

[Rechtsboven, getypt]
Amsterdam, 11 Juni 1943.

[Rechtsboven, handgeschreven in rood potlood]
An.
950

[Rechtsboven, adresblok getypt]
Vischcommissie,
Jan van Galenstraat 14,
A m s t e r d a m.
in handen van den Heer Ter Haar.

[Midden boven, handgeschreven in potlood over de adresgegevens]
nw. 410
[onleesbaar, mogelijk 'Ingeb. det']

[Brieftekst]
Mijne Heren,

    **Beleefd verzoek ik U de toewijzing vis, die sedert enige tijd op naam van mijn zoon(D. Groen Jr.) staat, op mijn naam over te schrijven, daar mijn zoon als krijgsgevangene is weggevoerd.**

    **Het zal U bekend zijn, dat de zaak ruim 20 jaar op mijn naam heeft gestaan, maar sedert vorig jaar op naam van mijn zoon is overgeschreven. Nu is een en ander weer in de oude toestand gebracht.**

    **Wel verzoek ik U beleefd met de overschrijving de grootste spoed te betrachten, daar ik toch als door het weghalen van mijn zoon, zwaar ben getroffen, terwijl ook de mensen in de volksbuurt, waar mijn zaak is gevestigd, op deze wijze worden gedupeerd.**

                                    **Hoogachtend,**
                                    [Handgeschreven handtekening]
                                    **D. Groen Sr.** Deze brief is een indringend voorbeeld van hoe de Tweede Wereldoorlog ingreep in het dagelijks leven en de kleine middenstand. De vishandelaar D. Groen Sr. probeert zijn nering te redden nadat zijn zoon door de bezetter is weggevoerd.
  • De kern van het verzoek: De vis-toewijzing (het recht om bij de centrale markt vis in te kopen) moet administratief worden teruggezet op naam van de vader. Zonder deze papieren mag een handelaar tijdens de bezetting geen voorraad ontvangen.
  • Toon en argumentatie: De toon is formeel en onderdanig ("Beleefd verzoek ik U"), zoals gebruikelijk in die tijd. Groen Sr. gebruikt echter een krachtig sociaal argument: niet alleen hijzelf is slachtoffer ("zwaar ben getroffen"), maar ook de "mensen in de volksbuurt" lijden eronder als de visvoorziening wegvalt.
  • Administratieve sporen: De diverse handgeschreven nummers en rode potloodkrabbels tonen aan dat de brief door de bureaucratie van de Vischcommissie is gegaan. Het blauwe nummer linksboven is waarschijnlijk een registratienummer van de ingekomen post. De datum van de brief, 11 juni 1943, plaatst het verzoek in een zeer specifieke historische context. In het voorjaar van 1943 (eind april) gaven de Duitsers de opdracht dat voormalige Nederlandse militairen alsnog in krijgsgevangenschap moesten worden afgevoerd. Dit leidde tot de grote April-meistakingen door het hele land.

D. Groen Jr. was vermoedelijk een van de duizenden Nederlandse mannen die in die weken werden opgeroepen en afgevoerd naar werkkampen of krijgsgevangenkampen in Duitsland.

De Vischcommissie was een orgaan dat tijdens de bezetting de distributie van schaarse levensmiddelen reguleerde. De locatie aan de Jan van Galenstraat verwijst naar de nabijheid van de Centrale Markthallen in Amsterdam. De Barendtszstraat in de Zeeheldenbuurt was destijds inderdaad een karakteristieke Amsterdamse volksbuurt, waar een lokale vishandelaar een cruciale rol speelde in de voedselvoorziening van de buurtbewoners.

Samenvatting

Deze brief is een indringend voorbeeld van hoe de Tweede Wereldoorlog ingreep in het dagelijks leven en de kleine middenstand. De vishandelaar D. Groen Sr. probeert zijn nering te redden nadat zijn zoon door de bezetter is weggevoerd.

  • De kern van het verzoek: De vis-toewijzing (het recht om bij de centrale markt vis in te kopen) moet administratief worden teruggezet op naam van de vader. Zonder deze papieren mag een handelaar tijdens de bezetting geen voorraad ontvangen.
  • Toon en argumentatie: De toon is formeel en onderdanig ("Beleefd verzoek ik U"), zoals gebruikelijk in die tijd. Groen Sr. gebruikt echter een krachtig sociaal argument: niet alleen hijzelf is slachtoffer ("zwaar ben getroffen"), maar ook de "mensen in de volksbuurt" lijden eronder als de visvoorziening wegvalt.
  • Administratieve sporen: De diverse handgeschreven nummers en rode potloodkrabbels tonen aan dat de brief door de bureaucratie van de Vischcommissie is gegaan. Het blauwe nummer linksboven is waarschijnlijk een registratienummer van de ingekomen post.

Historische Context

De datum van de brief, 11 juni 1943, plaatst het verzoek in een zeer specifieke historische context. In het voorjaar van 1943 (eind april) gaven de Duitsers de opdracht dat voormalige Nederlandse militairen alsnog in krijgsgevangenschap moesten worden afgevoerd. Dit leidde tot de grote April-meistakingen door het hele land.

D. Groen Jr. was vermoedelijk een van de duizenden Nederlandse mannen die in die weken werden opgeroepen en afgevoerd naar werkkampen of krijgsgevangenkampen in Duitsland.

De Vischcommissie was een orgaan dat tijdens de bezetting de distributie van schaarse levensmiddelen reguleerde. De locatie aan de Jan van Galenstraat verwijst naar de nabijheid van de Centrale Markthallen in Amsterdam. De Barendtszstraat in de Zeeheldenbuurt was destijds inderdaad een karakteristieke Amsterdamse volksbuurt, waar een lokale vishandelaar een cruciale rol speelde in de voedselvoorziening van de buurtbewoners.

Gerelateerde Documenten 1