Handgeschreven ambtelijke notitie/brief. 6 juli 1943. Visscherijafd. [?] A’dam, 6/7 1943
466/222/2 W. h. M.
____

Onder terugzending van het met Uw brief dd. 17 Juni j.l. om advies ontvangen stuk N: 438 LM. 1943 heb ik de eer u te berichten dat de echtgenoot van adressante werkzaam is als fabrieksarbeider te A’dam.
Ongeveer 6 jaar geleden heeft adressante een plaats op de markt ingenomen voor den verkoop van versche visch.
In verband hiermede verzoekt zij thans voor een toewijzing visch in aanmerking te mogen komen. In de basisjaren 1939 – 1940 is zij niet in den vischhandel werkzaam geweest. Dit document is een ambtelijk advies met betrekking tot een vergunningsaanvraag voor de handel in vis. Een vrouw ("adressante") heeft een verzoek ingediend om in aanmerking te komen voor een "toewijzing visch". Uit het onderzoek blijkt dat haar echtgenoot als fabrieksarbeider werkt. Hoewel zij in het verleden (circa 1937) op de markt vis verkocht, wordt expliciet geconstateerd dat zij in de zogenaamde "basisjaren" 1939-1940 niet actief was in deze branche.

De toon is formeel en zakelijk, kenmerkend voor de ambtelijke correspondentie uit die tijd. De afkorting "W. h. M." staat waarschijnlijk voor de afdeling van de Wethouder voor Handels- en Marktaangelegenheden in Amsterdam. Het document dateert uit juli 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van extreme schaarste en een streng distributiesysteem. Handel in goederen zoals vis was strikt gereguleerd via toewijzingen en vergunningen.

Om wildgroei te voorkomen en de distributie te beheersen, hanteerde de bezetter (en de ondergeschikte Nederlandse bureaucratie) vaak de regel dat men alleen in aanmerking kwam voor een toewijzing als men al vóór de oorlog in de betreffende branche werkzaam was. De jaren 1939 en 1940 dienden hierbij als "basisjaren" of peiljaren. Omdat de adressante in die jaren niet in de vishandel werkzaam was, impliceert deze notitie dat haar aanvraag waarschijnlijk zal worden afgewezen, ondanks haar eerdere ervaring op de markt. Het document illustreert de bureaucratische controle op de economie en het dagelijks overleven tijdens de oorlogsjaren.