Zakelijke correspondentie (handgeschreven brief op briefpapier). 16 juli 1943. De Fijnvischhandel, gevestigd aan de Overtoom 118, Amsterdam-W. (ondertekend door P. Cl. A. T. Hoffman). De Weled. Heer directeur Marktwezen, Amsterdam. No. 466/236/1 M. 1943 16/7

„DE FIJNVISCHHANDEL”
TELEFOON 85862
AMSTERDAM-W., 16/7 ’43
OVERTOOM 118

[rechtsboven in marge]: v. div.

Den Weled. Heer directeur
Marktwezen
Alhier.

Wegens vacantie is ondergeteekende
gesloten van 17 tot en met 25 juli a.s.
Beleefd verzoekt hij zijne toewijzingen
in die week te willen opschorten
tot na 25 juli.

Hoogachtend.
p. Cl. A. T. Hoffman.

[Aantekeningen onderaan de brief]:

[in rood potlood]: 466/236/2 20/7/43

[schuin geschreven]: afwijzen / tijdens vacantie vervallen / ev. toewijzingen [paraaf]

[onderste sectie]:
n p Cl. A. T. Hoffman
N.a.v. Uw brief d.d. 16 Juli j.l. bericht
ik U, dat aan Uw verzoek niet kan worden voldaan.
Eventueele toewijzingen tijdens Uw vacantie komen
te vervallen.
v.D.

K 294 In deze brief uit juli 1943 informeert de firma "De Fijnvischhandel" de directeur van het Amsterdamse Marktwezen over een aanstaande bedrijfssluiting wegens vakantie (17 t/m 25 juli). De eigenaar/beheerder, Hoffman, verzoekt beleefd om de "toewijzingen" (de toebedeelde voorraad vis) voor die week op te schorten tot na zijn terugkeer.

De ambtelijke reactie, die direct op het document is genoteerd, is echter onverbiddelijk. Er staat kortweg "afwijzen". In de daaropvolgende formele concepttekst onderaan wordt uitgelegd dat het verzoek niet wordt gehonoreerd: toewijzingen die vallen in de vakantieperiode komen simpelweg te vervallen. Dit betekent dat de winkelier zijn handel voor die week definitief kwijt is en deze niet op een later moment alsnog kan opeisen. Dit document biedt een inkijkje in de strikte distributie-economie in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Vanwege de schaarste werden goederen, waaronder vis, door de overheid (in dit geval de gemeentelijke dienst Marktwezen) via toewijzingen verdeeld onder winkeliers.

De starre houding van de ambtenarij — waarbij een vakantie leidde tot het vervallen van de handel in plaats van een verschuiving — illustreert de bureaucratische druk waaronder kleine ondernemers werkten. Het systeem was gericht op een constante, strak gereguleerde stroom van goederen; voor individuele omstandigheden of flexibiliteit was in het distributieapparaat van 1943 weinig ruimte. De aantekening "K 294" rechtsonder is waarschijnlijk een drukkerij- of formuliercode die destijds gebruikelijk was.