18 januari 1944 De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Visafslag of een aanverwante distributiedienst) 46b/290/4M. 1
Verzonden 18/1 [handgeschreven] MV [handgeschreven initialen]
18 Januari 1944. SV.

Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.
============

Hiermede heb ik de eer U te berichten dat de echtgenoote van J.Hendriks, wonende Lijnbaansgracht 41 II, alhier, die in de vischverdeeling aan den afslag alhier is opgenomen, mij het verzoek heeft gedaan of de toewijzing van haar echtgenoot door haar in ontvangst mag worden genomen, aangezien Hendriks zelf zich momenteel in hechtenis bevindt.

Blijkens mededeeling van den waarnemend Politie-President van wiens brief ik U in bijlage dezes afschrift doe toekomen, heeft Hendriks die zich als krijgsgevangene moest melden, geprobeerd zich hieraan te onttrekken, door te trachten naar Frankrijk uit te wijken. Aan de Belgische grens werd hij aangehouden en bevindt zich thans in Duitschland. Voorloopig heb ik Hendriks van de vischverdeeling geschorst; hij was daarin opgenomen voor mosselen.

Beleefd verzoek ik U mij te willen mededeelen, welk standpunt ten deze moet worden ingenomen.

De Directeur, * Kern van de zaak: Een Amsterdamse vrouw vraagt of zij de visrantsoenen (specifiek mosselen) van haar man mag blijven ontvangen. Haar man, J. Hendriks, is echter afwezig omdat hij is opgepakt.
* De aanleiding van de arrestatie: Uit het document blijkt dat Hendriks een voormalig militair was die zich in het kader van de hernieuwde krijgsgevangenschap (ingesteld in 1943) had moeten melden bij de Duitse autoriteiten. Hij weigerde dit en probeerde via België naar Frankrijk te vluchten, maar werd aan de grens gearresteerd en naar Duitsland gedeporteerd.
* Bureaucratische houding: De directeur van de visverdeeling stelt zich voorzichtig op. Hij heeft de toewijzing voorlopig geschorst ("gestopt") omdat de rechthebbende niet fysiek aanwezig is en officieel als 'strafbaar' wordt gezien door de bezetter. Hij vraagt de wethouder om een beleidsbeslissing: mag de familie van een 'vluchteling' of politiek gevangene nog aanspraak maken op deze extra voedselvoorziening? Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse realiteit van bezet Nederland in 1944:
1. Krijgsgevangenschap: In april 1943 verordonneerde generaal Christiansen dat Nederlandse militairen die in 1940 waren vrijgelaten, alsnog in krijgsgevangenschap moesten. Dit leidde tot de April-meistakingen en veel mannen doken onder of probeerden te vluchten (zoals de heer Hendriks).
2. Voedselschaarste: Voedsel was schaars en strikt gerantsoeneerd. De "vischverdeeling" via de visafslag was een manier om extra proteïne bij de bevolking te krijgen. Voor een gezin kon het mislopen van een toewijzing (zoals mosselen) een aanzienlijk gemis betekenen.
3. Collaboratie vs. Overleven: De lokale overheid zat in een spagaat. Enerzijds moesten zij de distributie eerlijk laten verlopen, anderzijds stonden zij onder druk van de Duitse bezetter om 'wetsovertreders' (zoals Hendriks) uit te sluiten van sociale voorzieningen. De Lijnbaansgracht ligt in het centrum van Amsterdam, wat bevestigt dat dit een lokale Amsterdamse aangelegenheid betreft.