Getypte brief (doorslag of kantoorexemplaar).
Origineel
Getypte brief (doorslag of kantoorexemplaar). 28 december 1943. De Directeur (van een onbekende instantie, waarschijnlijk gemeentelijk of provinciaal). Gesticht van Liefde "St. Bernardus", Amsterdam. 46b/304/2 M. Verzonden 28/12 [handgeschreven] SV
28 December 1943.
Aan het Gesticht van Liefde
"St.Bernardus",
Nwe Passeerderstraat 2
Amsterdam-Centrum.
Naar aanleiding van Uw brief d.d.
15 December 1943 deel ik U mede, dat aan
het daarin vervatte verzoek niet kan
worden voldaan.
De Directeur, Deze brief is een voorbeeld van uiterst beknopte, ambtelijke correspondentie uit de bezettingstijd. Het document is waarschijnlijk een kopie voor het eigen archief van de afzender, aangezien een handtekening ontbreekt en er bovenaan met de hand "Verzonden 28/12" is bijgeschreven om de verzending te bevestigen.
De inhoud is formeel en resoluut: een verzoek van het St. Bernardusgesticht van dertien dagen eerder wordt zonder opgaaf van redenen afgewezen. De toon is zakelijk en laat geen ruimte voor discussie, wat typerend is voor de bureaucratie in een periode van schaarste en strikte controle. De brief is gedateerd op 28 december 1943, een dieptepunt in de Tweede Wereldoorlog onder de Duitse bezetting.
Het Gesticht van Liefde "St. Bernardus", gevestigd aan de Nieuwe Passeerdersstraat 2 in Amsterdam, was een rooms-katholiek verpleeg- en verzorgingstehuis. Tijdens de oorlogsjaren speelde dit tehuis een beladen rol; het bood onderdak aan vele (ook Joodse) ouderen en hulpbehoevenden. In 1943 vonden er vanuit dergelijke zorginstellingen in Amsterdam regelmatig ontruimingen en wegvoeringen plaats door de bezetter.
Hoewel het specifieke verzoek uit de brief van 15 december niet wordt genoemd, vonden dergelijke afwijzingen in die tijd vaak plaats in de context van:
1. Schaarste: Verzoeken om extra rantsoenen, brandstof of medische voorraden voor de bewoners.
2. Beperkende maatregelen: Verzoeken om uitzonderingen op verordeningen van de bezetter of de gelijkgeschakelde gemeente Amsterdam.
3. Personalia: Pogingen om bewoners of personeelsleden te vrijwaren van tewerkstelling of deportatie.
De droge, ambtelijke afwijzing illustreert hoe ingrijpende beslissingen in die tijd achter een bureau werden afgehandeld. M. Verzonden Gemeente Amsterdam