Pagina 2 van een proces-verbaal (officieel controlerapport). Opgemaakt op 1 december 1942 (betreft overtredingen in oktober/november 1942). - 2 -
JP.

filet en 25 pakjes scharfilet à 0,1 kg, antwoordde hij: "Dat
kan wel zoowat uitkomen, precies hoeveel weet ik niet meer
en de facturen heb ik weggegooid. Ik heb het genomen, omdat
de Groot verklaarde, dat die visschsoorten nog vrij waren,
anders zou ik het zeker niet gekocht hebben."

Verbalisant wenscht op te merken, dat tegen K. de Groot
te Monnikendam proces-verbaal is opgemaakt op 25 November 1942
door de controleurs Centrale Controledienst v.d. Zande en v.d.
Smael inzake desbetreffende leveringen te Amsterdam, anders dan
over den gemeentelijken vischafslag.

Wegens het als kleinhandelaar te Amsterdam betrekken van
gerookte of gestoomde wijting en gerookte of gestoomde scharfi-
let in de periode 23 October 1942 tot en met 21 November 1942
rechtstreeks van den rooker K. de Groot te Monnikendam, heeft H.
de Vries voornoemd een overtreding begaan van artikel 5 van het
Tweede Uitvoeringsbesluit van het Visscherijbesluit 1941, omdat:
1e. gerookte of gestoomde wijting en scharfilet beschouwd
moet worden als zeevisch in den zin van artikel 2 van het
Tweede Uitvoeringsbesluit van het Visscherijbesluit 1941.
2e. de Vries voornoemd als kleinhandelaar is opgenomen
in de verdeeling aan den gemeentelijken vischafslag te Am-
sterdam en derhalve zeevisch, waarvoor een maximumprijs is
vastgesteld, niet anders dan over dezen afslag mag betrek-
ken.

In verband met de door hem begane overtreding heb ik H. de Vries
voornoemd een proces-verbaal aangezegd. Verdachte, die verklaarde
te goeder trouw te hebben gehandeld, wenscht te schikken. Hij is
georganiseerd bij de Nederlandsche Visscherijcentrale en toegela-
ten tot de groep kleinhandelaren onder no. 9462.

Dit proces-verbaal is door mij op ambtseed opgemaakt, ge-
teekend en gesloten te Amsterdam, den 1

De controleur Centrale Controle-
dienst,

[Handtekening: Zouma (?)]

Inkomen per week: ca. f 1.32,- Dit document is een verslag van een economisch delict tijdens de Tweede Wereldoorlog. De Amsterdamse visboer H. de Vries heeft de distributieregels overtreden door gerookte vis (wijting en schar) rechtstreeks te kopen bij een rokerij in Monnikendam, in plaats van via de verplichte Gemeentelijke Vischafslag in Amsterdam.

De belangrijkste juridische punten zijn:
1. Omzeiling van de distributieketen: In de bezettingstijd mocht zeevis uitsluitend via de officiële afslagen worden verhandeld om de distributie en de maximumprijzen te kunnen controleren.
2. Definitiekwestie: De verdachte claimde dat hij dacht dat deze vis "vrij" (niet-gereguleerd) was. Het proces-verbaal stelt echter expliciet dat gerookte wijting en schar wettelijk onder de noemer "zeevis" vallen.
3. Schikking: De verdachte geeft de feiten toe, claimt goede trouw en wil de zaak "schikken" (een boete betalen om vervolging te voorkomen).
4. Inkomen: De aantekening "f 1.32,-" als weekinkomen is opmerkelijk laag. Mogelijk betreft dit een typefout (bedoeld wordt wellicht f 132,-) of duidt het op de uiterst precaire financiële situatie van kleine zelfstandigen in die periode. Tijdens de Duitse bezetting (1940-1945) werd de Nederlandse voedselvoorziening strak gereguleerd via de Nederlandsche Visscherijcentrale. Dit was nodig om zwarte handel te bestrijden en om een deel van de opbrengst naar Duitsland te kunnen exporteren.

De Centrale Controledienst (CCD), opgericht in 1941, had de taak om deze regels te handhaven. Zij controleerden streng op prijsbeheersing en distributie. Handel buiten de officiële kanalen om (zoals de afslag) werd gezien als een ondermijning van de nationale voedselvoorziening. Monnikendam was een centrum van de visrokerij; door direct aan Amsterdamse handelaren te leveren, probeerden rokers de prijscontroles van de afslag te ontwijken, wat leidde tot dit soort opsporingsonderzoeken. H.