11 Mei 1943 46c/18/1 E.

Vischregeling 11 Mei 1943.

                                       den Heer Wethouder
                                       voor de Levensmiddelen,

                                       A l h i e r .
                                       =========

    In bijlage dezes heb ik de eer U afschriften

over te leggen van een brief van den wnd. Politiepresident
d.d. 2 April jl. no. 1047/43 en van een rapport van een
contrôleur van mijn dienst d.d. 4 Maart jl., waaruit
blijkt, dat P. Vrees Sr. en P. Vrees Jr. zijn gever-
baliseerd wegens verschillende overtredingen van wetten
en verordeningen. Uit een terzake dezerzijds nader inge-
steld onderzoek is ten slotte gebleken, dat in den
winkel van P. Vrees Jr. o.a. zijn in beslag genomen 1
mand schol (in vrijwel bedorven staat); 1 kistje met ±
20 kg. schol; 1 vat bliek (gezuurd); 1 vat wijting in
zuur; 1 vaatje haring (sardien).
Verder zijn nog verschillende artikelen levens-
middelen in beslag genomen waar onder kalfstongen,
cacaoboonen, sinaasappelen, 19 blikjes gecondenseerde
melk, 2 blik boter, 40 blikken conserven.
De laatstgenoemde artikelen behooren tot het
privé eigendom van Vrees Jr.; volgens zijn mededeeling
zijn deze zaken aan hem teruggegeven. Ten aanzien van
de visch kan het volgende worden medegedeeld. De ge-
zuurde artikelen mocht genoemde in voorraad hebben; deze
zijn niet in de verdeeling opgenomen. De 20 kg. schol
had Vrees Jr. eenige dagen tevoren op de Vischmarkt toe-
gewezen gekregen; deze partij was toen 50 kg. groot,
30 kg. heeft hij verkocht aan het publiek, dat zich in
de rij had opgesteld en 20 kg. had hij gereserveerd
voor vaste klanten.
Er blijft dan over de mand van ± 50 kg. schol.
Deze was door Vrees Sr. volgens zijn mededeeling buiten
de verdeeling om betrokken van arbeiders van den Rijks-
afslag in Ymuiden. Deze krijgen namelijk voor eigen ge-
bruik hoeveelheden visch toegewezen, die zij vaak
ruilen voor andere goederen. Vrees beweert, dat hij voor
deze visch tabak had gegeven en dat hij de visch be-
waarde om weer tegen andere goederen te ruilen. Aange-
zien Vrees Sr. een marktplaats bezet op de Lindengracht
had hij, ter voorkoming van diefstal de visch in den
winkel van zijn zoon gezet. Deze zou verder echter niets Dit document is een ambtelijk verslag over een onderzoek naar de illegale handel en opslag van levensmiddelen door de heren P. Vrees Sr. en Jr. Het rapport is gericht aan de Wethouder voor Levensmiddelen (vermoedelijk in Amsterdam, gezien de referentie naar de Lindengracht).

Kernpunten:
* Inbeslagname: De politie en controleurs hebben een aanzienlijke hoeveelheid vis (deels bedorven) en schaarse luxegoederen zoals kalfstongen, cacao en sinaasappelen aangetroffen.
* Zwarte handel en ruilhandel: Het document illustreert de informele economie tijdens de bezetting. Vrees Sr. bekent dat hij vis heeft verkregen van arbeiders van de Rijksafslag in IJmuiden door deze te ruilen tegen tabak — een verboden praktijk onder de toenmalige distributiewetten.
* Verdediging: De verdachten proberen een deel van de voorraad te rechtvaardigen als 'legale toewijzing' of 'privébezit'. Het document dateert van mei 1943, een periode waarin de Duitse bezetting van Nederland leidde tot extreme schaarste en een streng distributiestelsel.
* Distributie: Alle levensmiddelen waren "op de bon". Voorraden buiten het officiële systeem (de "verdeeling") werden gezien als economische misdelicten.
* Zwarte Markt: Omdat de officiële rantsoenen vaak onvoldoende waren, bloeide de zwarte markt en ruilhandel (zoals vis tegen tabak).
* Controle: De overheid hanteerde strikte controles via speciale diensten en de politie (hier de "wnd. Politiepresident") om hamsteren en illegale handel de kop in te drukken, vaak ten behoeve van de Duitse voedselvoorziening.