Administratieve notitie / ambtelijk schrijven.
Origineel
Administratieve notitie / ambtelijk schrijven. 24 oktober 1939. 27/112/1 Blijkens schrijven 34/55/1 is verzocht of de plaats
van den dienstpl: S Holisander van Maandag t/m Vrijdag
door den Vader van zijn compagnon E van Rooij en op
Zaterdag door de verloofde van S Holisander mag
worden ingenomen, waarbij de sch: E van Rooij
eenig toezicht kan houden. Deze aanvrage is niet
schriftelijk toegestaan, doch mondeling is goedgevonden
dat op vorenomschreven wijze, de plaats van Holisander
mag worden ingenomen. In nevenangehaald schrijven
27/112/1 deelt S Holisander echter mede dat hij zijn plaats
afstaat aan E van Rooij. Het komt dus hier op neer dat
zijn compagnon E van Rooij de beschikking krijgt over
twee plaatsen. Deze gang van zaken kan aanleiding
geven tot moeilijkheden. Dienstplichtigen moeten niet
worden toegestaan hun plaats aan anderen af te staan.
Amsterdam 24 October 1939
[Handtekening/Paraaf] De tekst beschrijft een administratieve complicatie rondom de vervanging van een dienstplichtige (S. Holisander). Aanvankelijk was er een mondelinge afspraak dat zijn werkplek of standplaats tijdens zijn afwezigheid ingevuld mocht worden door de vader van zijn zakenpartner (E. van Rooij) en zijn eigen verloofde, onder toezicht van Van Rooij.
Er ontstaat echter een probleem wanneer uit een nieuwe brief blijkt dat Holisander zijn "plaats" volledig lijkt af te staan aan zijn compagnon Van Rooij. De schrijver van de notitie stelt vast dat dit onwenselijk is, omdat Van Rooij hiermee de beschikking krijgt over twee plaatsen (mogelijk arbeidsplaatsen of standplaatsen op een markt/beurs), wat tot "moeilijkheden" kan leiden. De conclusie is strikt: dienstplichtigen mogen niet eigenhandig hun plaats aan derden overdragen. Het document dateert van 24 oktober 1939. Dit is kort na het begin van de Tweede Wereldoorlog (1 september 1939) en de Nederlandse algehele mobilisatie (28 augustus 1939). Veel Nederlandse mannen werden onder de wapenen geroepen, wat grote gaten sloeg in de bedrijfsvoering van winkels en ambachten.
De term "compagnon" wijst op een zakelijke samenwerking. In deze periode probeerden veel gemobiliseerde ondernemers hun nering gaande te houden door familieleden of partners als vervangers aan te wijzen. De overheid en het leger moesten hier strikte regels voor handhaven om misbruik of onduidelijkheid over vergunningen en standplaatsen te voorkomen. De notitie weerspiegelt de bureaucratische afhandeling van deze praktische problemen tijdens de mobilisatietijd. E. van Rooij S. Holisander