Officiële circulaire/bekendmaking. 13 september 1943. BEDRIJFSCHAP VOOR GROENTEN EN FRUIT
LAAN COPES VAN CATTENBURCH 62 — 's-GRAVENHAGE — TELEFOON 55 74 80

Afd.: Afzet
Dict.: WJS.
No. G. 173/'43
Toestel 23, 47, 48
Rb. V.V.O.

No. 65/2/31 M. 1943 AAN DE VEILINGEN EN DE P.V.K.’s.

's-GRAVENHAGE, 13 September 1943.

Onder verwijzing naar onze circulaire No. 596 dd. 10 December 1941 deelen wij U mede, dat de Inspecties voor de Prijsbeheersching te 's-Gravenhage en Arnhem bij strafbeschikking aan de volgende kleinhandelaren hebben verboden zelf of door middel van tusschenkomst van anderen handel te drijven of te doen drijven in groenten en/of fruit.

Willem Kloosterman Jr., geb. 19/12-1910, 1e Middellandstraat 21, Rotterdam, van 30-8-'43 tot 30-2-'44.

Bernardus Anthonius Gerritsen, geb. 22/5-1903, Dominicanenstraat 153, Nijmegen, van 15-9-'43 tot 15-12-'43.

De Inspectie te Amsterdam heeft aan de beide firmanten van de Vennootschap onder Fa. G. v. d. Wal & Co, Centrale Markt H 13, Amsterdam, te weten den Heeren G. v. d. Wal en K. Olk, verboden van 3-10-'43 tot 3-10-'45 het beroep van grossier in groenten en fruit uit te oefenen.

Wij verzoeken U van het bovenstaande goede nota te nemen en de noodige maatregelen te treffen.

BEDRIJFSCHAP VOOR GROENTEN EN FRUIT:

[Handtekening]

(A) 27701-9-21-'43 K 1088 Dit document is een officiële notificatie van een "zwartlijsting" binnen de groente- en fruithandel tijdens de Duitse bezetting. Het Bedrijfschap voor Groenten en Fruit informeert veilingen en distributie-instanties over opgelegde beroepsverboden.

De reden voor deze verboden is gelegen in "strafbeschikkingen" van de Inspecties voor de Prijsbeheersing. Dit betekent dat de genoemde personen zich schuldig hebben gemaakt aan prijs-overtredingen, wat in de context van 1943 meestal duidt op handel op de zwarte markt of het verkopen boven de vastgestelde maximumprijzen.

Opvallend zijn de verschillende gradaties in straf: de kleinhandelaren Kloosterman en Gerritsen krijgen verboden van respectievelijk zes en drie maanden. De grossiers (groothandelaren) Van der Wal en Olk uit Amsterdam krijgen echter een zeer zware straf van twee jaar beroepsverbod opgelegd.

Een administratief curiosum in de tekst is de einddatum voor Willem Kloosterman Jr.: "30-2-'44". Aangezien 30 februari niet bestaat, is dit een verschrijving, waarschijnlijk bedoeld als eind februari 1944. Het document dateert uit september 1943, een periode waarin de schaarste in bezet Nederland toenam en de distributie van voedsel volledig onder controle van de overheid stond. Het "Bedrijfschap voor Groenten en Fruit" was een van de dertien bedrijfschappen die in 1941 door de bezetter waren ingesteld (onderdeel van de zgn. "Organisatie-Besluit 1941") om de economie te centraliseren en te controleren.

De "Inspectie voor de Prijsbeheersing" was een gevreesd orgaan dat toezag op de naleving van de strenge prijsvoorschriften. De bezetter wilde hiermee inflatie tegengaan en de voedselstroom naar Duitsland en de Wehrmacht veiligstellen. Handelaren die buiten het officiële systeem om werkten (de zwarte markt), vormden een directe bedreiging voor dit systeem en werden hard aangepakt.

De P.V.K.'s (Provinciale Voedselcommissarissen) waren verantwoordelijk voor de lokale uitvoering van de voedselvoorziening en moesten er middels dit schrijven voor zorgen dat de verbannen handelaren geen producten meer konden inkopen op de veilingen.