Kascontrole-overzicht (financieel register). [Centraal boven aan de pagina:]
Controle. S. Wijnschenk
winkelhouder van Oosterparkstraat

[Eerste rij kolommen:]

Dinsdag 28 Dec: '15
muest afdragen f 42.73⁵
afgedragen " 37.39⁵
Kasregisterlint " 30.92⁵

Woensdag 29 Dec: '15
muest afdragen f 52.82⁵
afgedragen " 55.55⁵
Kasregisterlint " 48.61

Donderdag 30 Dec. '15
muest afdragen f 75.85
afgedragen " 76.03⁵
Kasregisterlint " 62.08

Vrijdag 31 Dec: '15
muest afdragen f 53.==
afgedragen " 53.56
Kasregisterlint " 47.66

[Tweede rij kolommen:]

Dinsdag 4 Jan: '16
muest afdragen f 33.54
afgedragen " 34.40
Kasregisterlint " 34.27⁵

Woensdag 5 Jan: '16
muest afdragen f 35.47⁵
afgedragen " 34.95
Kasregisterlint " 33.30

Donderdag 6 Jan. '16
muest afdragen f 53.61⁵
afgedragen " 56.01 (61.01)
Kasregisterlint " 47.32

Vrijdag 7 Jan: '16
muest afdragen f 24.25
afgedragen " 26.51⁵
Kasregisterlint " 23.49⁵

[Derde rij, gecentreerd:]

Zaterdag 8 Jan: '16
muest afdragen f 6.25
afgedragen " 7.26
Kasregisterlint " 6.46 Dit document is een controleoverzicht van de dagelijkse kasafdrachten van een winkelhouder genaamd S. Wijnschenk. De administratie is zeer specifiek en vergelijkt drie verschillende bedragen per dag:
1. "muest afdragen": Het bedrag dat op basis van de administratie of berekening afgedragen had moeten worden.
2. "afgedragen": Het daadwerkelijk afgedragen bedrag aan contanten.
3. "Kasregisterlint": Het totaalbedrag dat door de kassa (het kasregister) is geregistreerd op de papieren strook.

Opvallend is dat deze drie bedragen zelden exact met elkaar overeenstemmen. Dit duidt op een periode waarin kasverschillen (door menselijke fouten bij het aanslaan of teruggeven van wisselgeld) gebruikelijk waren. De bedragen zijn genoteerd in guldens, waarbij de kleine bovengetallen (bijv. ⁵) waarschijnlijk halve centen vertegenwoordigen.

Er is een gat in de administratie tussen vrijdag 31 december 1915 en dinsdag 4 januari 1916, wat verklaard kan worden door de nieuwjaarsdagen en het feit dat de winkel op zondag en maandag mogelijk gesloten was of dat de gegevens van die dagen op een andere pagina staan. De familie Wijnschenk was een bekende Joodse familie in Amsterdam, waarvan velen werkzaam waren in de handel. De Oosterparkstraat lag in de Oosterparkbuurt, een wijk die rond de eeuwwisseling (1900) sterk groeide en waar veel Joodse gezinnen en kleine neringdoenden woonden.

De periode (december 1915 - januari 1916) valt midden in de Eerste Wereldoorlog. Hoewel Nederland neutraal was, had de oorlog grote invloed op de economie door schaarste en distributie. De relatief lage dagomzetten (variërend van ca. 6 tot 76 gulden) passen bij een buurtwinkel uit die tijd.

Dergelijke controlestaten werden vaak opgesteld door een externe boekhouder of een controleur van een overkoepelende organisatie (zoals een inkoopcombinatie of een filiaalhouder-constructie) om fraude te voorkomen en de nauwkeurigheid van de winkelhouder te bewaken. Het handschrift en de systematiek wijzen op een professionele, administratieve controle. S. Wijnschenk