18 augustus 1916 L. Elzas (Levie Elzas) Een niet nader genoemde "Wel Edelen Directeur" (waarschijnlijk van een winkelbedrijf of een politie-instantie). AmSterdam 18 Aug 1916

Ik Onder ge Teekenden
L Elzas Wonenden
Dijkstraat No 9 Alhier
geeft med der schuldige
eerbied te kennen den
vond die mijn vrouw in
zenuwtoestand is ge-
pleegd, daar de poelietie
er van verwittig is hoe
dat ik altijd mijn
plichten nakomen
juist in dezen toestand
waar mijn vrouw in
verkeerden die vond is
begaan, en voortaan u
Wel Edelen Directeur
zal beloven geen over-
treding meer zal plaats-
vinden, daar ik een gezin
met zes kinderen heb.

(Noot: Het woord "vond" in regel 7 en 15 is waarschijnlijk een fonetische verschrijving van "fout" of refereert aan een "vondst" – het wegnemen van iets dat niet van haar was). De brief is een sprekend voorbeeld van een sociaal-historisch egodocument uit de vroege 20e eeuw.
* Taalgebruik: De schrijver hanteert een mengeling van formele beleefdheidsvormen ("Wel Edelen Directeur", "schuldige eerbied") en gebrekkig Nederlands met fonetische spellingen ("poelietie", "verwittig", "med der"). Dit duidt op iemand uit de arbeidsklasse die probeert een officiële, respectvolle toon aan te slaan om de autoriteiten gunstig te stemmen.
* Argumentatie: Elzas voert twee belangrijke redenen aan voor clementie. Ten eerste de medische toestand van zijn vrouw ("zenuwtoestand"), wat destijds een veelgehoorde verklaring was voor winkeldiefstal (kleptomanie werd toen als een vrouwelijk psychisch lijden gezien). Ten tweede zijn eigen onbesproken gedrag en de zorg voor een groot gezin van zes kinderen, wat de ernst van een eventuele straf voor het gehele huishouden benadrukt. De brief is geschreven tijdens de Eerste Wereldoorlog. Hoewel Nederland neutraal was, heerste er in 1916 grote schaarste en armoede in de volksbuurten van Amsterdam. De Dijkstraat 9 bevond zich in de oude Jodenbuurt. Archiefonderzoek bevestigt dat Levie Elzas (geboren in 1883) inderdaad op dit adres woonde met zijn gezin.

Dergelijke brieven waren vaak een laatste poging om een proces-verbaal of ontslag te voorkomen. In een tijd zonder uitgebreid sociaal vangnet kon de arrestatie of veroordeling van een ouder de ondergang van een heel gezin betekenen. De verwijzing naar de politie die al "verwittigd" (geïnformeerd) is over zijn goede karakter, suggereert dat er op dat moment een onderzoek liep. L. Elzas Politie