1917/1918. No. 1806 L.M.

BEREKENING ONKOSTEN GROSSIERS
behandeling winteraardappelen 1917/1918.

Van elke 100 H.L.
aangekomen per spoor 47 H.L.
" " " 53 "
hiervan overgeladen en ingedragen 23.85 H.L.

KOSTEN
1. Afhalen van de wagons 7½ cent per H.L. over 47 H.L. f. 3.52½
2. Staangelden van de wagons 1½ cent per H.L. over 47 H.L. ". 0.70½
3/4. Overschepen en indragen in pakhuizen 9 cent per H.L.
over 40 H.L. ". 3.60
5/6. Wagons in lichters 2½ cent per H.L. ". 1.17½
Overliggelden 7½ " " " over 53 H.L. ". 3.97½
Uitgedragen uit pakhuizen, dubbel vervoer van pakhuis
n/d markt ". 2.--

Lossingskosten 6 cent per H.L.
Omzetten en omdragen 2 " " "
Marktgelden 1 " " "
Assurantie enz. ½ " " "
Pakhuishuur 2½ " " "
Administratie en reiskosten 2½ " " "
Materiaal 1 " " "
Kleiaardappelen (dekmateriaal) 1 " " "
Uitk. onderdistr. 1½ " " "
18 cent per H.L.
over 100 H.L. ".18.--

Sorteeren 25 H.L. á 12 cent ". 3.--
Onderwichten per 100 H.L. ".12.--
f.47.98

Bewaarloon ongeveer ontvangen ". 21.33½
f. 26.64½

Ontvangst gemiddeld f. 32.19½
Uitgaven ". 26.64½
Winst f. 5.55

(Handgeschreven notitie onderaan in onduidelijk handschrift, mogelijk initialen of een korte aantekening). - Economische data: Het document biedt een gedetailleerd inzicht in de kostenstructuur van de aardappelhandel tijdens de Eerste Wereldoorlog. Het toont aan hoe marges werden berekend per eenheid van 100 hectoliter (H.L.).
- Logistiek: De kostenposten beschrijven het gehele logistieke proces: transport per spoor en lichter, overslag, opslag in pakhuizen en transport naar de markt.
- Specifieke posten: Interessant zijn posten als 'staangelden' en 'overliggelden' (boetes voor het te lang bezet houden van transportmiddelen) en 'kleiaardappelen' als dekmateriaal om vorstschade te voorkomen. Ook 'onderwichten' (verlies door uitdroging of beschadiging) wordt als kostenpost meegerekend.
- Rendement: Uit de berekening blijkt dat er na aftrek van alle kosten en het ontvangen bewaarloon een nettowinst overblijft van f. 5,55 per 100 H.L. op een totale omzet van ruim 32 gulden. - Eerste Wereldoorlog: Hoewel Nederland neutraal was tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918), had het land te maken met grote voedselschaarste en een streng distributiesysteem. De overheid reguleerde de prijzen en marges van basisvoedsel zoals aardappelen zeer strikt.
- Grossiers: Dit document is waarschijnlijk een officieel verantwoordingsstuk of een interne calculatie van een grossier om aan te tonen dat de gehanteerde marges redelijk waren binnen de wettelijke kaders van de voedseldistributie.
- Hectoliter (H.L.): In deze periode was de hectoliter de standaardmaat voor het verhandelen van aardappelen, voordat het wegen in kilogrammen de norm werd.
- Documentatie: De aanwezigheid van een serienummer (No. 1806) en een blindstempel wijst op een officieel administratief archief, mogelijk van een rijksbureau voor de distributie of een handelsvereniging. H.L. Rijksbureau