Archief 745
Inventaris 745-54
Pagina 24
Dossier 2A
Jaar 1920
Stadsarchief

Archiefdocument

7 mei 1920. Van: Onbekend (waarschijnlijk een ambtenaar of afdelingshoofd van de gemeente Amsterdam).

Origineel

7 mei 1920. Onbekend (waarschijnlijk een ambtenaar of afdelingshoofd van de gemeente Amsterdam). [Stempel linksboven: No. 1174 M. 1920.]
[Bovenaan gecentreerd: 1.]

Amsterdam 7 mei 1920

Den Heer Weth. Lim.

Ter voldoening aan Uw verzoek om een
uiteenzetting van den invloed, dien de
levering van aardappelen van Gemeentewege
gehad heeft op de prijsbeweging van
de aardappelen op de vrije markt alhier
deel ik U het volgende mede.
De levering van aardappelen is
ten vorigen jare ondernomen met het doel
om het weinig draagkrachtig deel
van de bevolking in de gelegenheid te
stellen om op gemakkelijke betalings-
voorwaarden goede qualiteit aardappelen
voor opslag aan te koopen. Doordat
nl. door de Regeering garantieprijzen
waren vastgesteld voor den aardappel-
oogst in 1919 en deze prijzen dezelfde
waren als voor de beste als voor de
mindere soorten, bestond de vrees dat
de beste aardappelen door de verbouwers
niet aan de Regeering zouden worden
ingeleverd (waartoe generlei verplichting
bestond) maar tegen aanzienlijk hoogere
prijzen ter markt zouden komen. Daardoor
zouden de meergegoeden gelegenheid
hebben gehad de beste aardappels voor
opslag aan te koopen en de minder
gegoeden hadden zich met het overige
moeten tevreden stellen.

[In de linkermarge geschreven:]
En, om in tijden van
den voet gestand waar-
water de beschikking te
hebben over een matige
hoeveelheid aardappelen.

De opzet voor de aardappellevering
was dus : goede qualiteit aardappelen
voor opslag door
mindergegoeden en levering voor
opslag aan minder gegoeden op zoodanige
voorwaarden van betaling dat men zich
niet minder door financiële overwegingen

[Einde pagina] In deze brief legt een ambtenaar aan wethouder Lim uit waarom de gemeente Amsterdam in 1919 is overgegaan tot de centrale inkoop en levering van aardappelen. De kern van de argumentatie is sociale rechtvaardigheid en marktregulering.

Door een besluit van de landelijke regering waren de garantieprijzen voor aardappelen voor de oogst van 1919 gelijkgetrokken, ongeacht de kwaliteit. Hierdoor ontstond het risico dat boeren hun beste kwaliteit aardappelen niet aan de overheid zouden leveren, maar voor veel hogere prijzen op de vrije markt zouden verkopen. De schrijver stelt dat dit ertoe zou leiden dat alleen de 'meergegoeden' (de rijken) goede aardappelen konden kopen voor hun wintervoorraad, terwijl de 'mindergegoeden' (de armen) het met restpartijen van lage kwaliteit moesten doen.

De gemeentelijke interventie was er dus op gericht om:
1. Goede kwaliteit aardappelen te garanderen voor de minder draagkrachtigen.
2. Betaling in termijnen of onder gunstige voorwaarden mogelijk te maken.
3. Een strategische reserve aan te leggen voor tijden van schaarste (zoals vermeld in de kantlijn). Dit document stamt uit de periode vlak na de Eerste Wereldoorlog. Hoewel Nederland neutraal was, had het land te maken met enorme schaarste en distributieproblemen. De overheid greep in deze jaren diep in het economische leven in om sociale onrust (zoals het Aardappeloproer van 1917) te voorkomen.

Wethouder E.P. van Lim (SDB/SDAP) was in Amsterdam verantwoordelijk voor zaken als volksvoeding. Het document illustreert de verschuiving in die tijd waarbij de lokale overheid een actieve rol op zich nam als beschermer van de lagere klassen tegen de grillen van de vrije markt en inflatie. De brief laat zien hoe beleid werd verantwoord op basis van sociaal-economische analyses van marktwerking.

Samenvatting

In deze brief legt een ambtenaar aan wethouder Lim uit waarom de gemeente Amsterdam in 1919 is overgegaan tot de centrale inkoop en levering van aardappelen. De kern van de argumentatie is sociale rechtvaardigheid en marktregulering.

Door een besluit van de landelijke regering waren de garantieprijzen voor aardappelen voor de oogst van 1919 gelijkgetrokken, ongeacht de kwaliteit. Hierdoor ontstond het risico dat boeren hun beste kwaliteit aardappelen niet aan de overheid zouden leveren, maar voor veel hogere prijzen op de vrije markt zouden verkopen. De schrijver stelt dat dit ertoe zou leiden dat alleen de 'meergegoeden' (de rijken) goede aardappelen konden kopen voor hun wintervoorraad, terwijl de 'mindergegoeden' (de armen) het met restpartijen van lage kwaliteit moesten doen.

De gemeentelijke interventie was er dus op gericht om:
1. Goede kwaliteit aardappelen te garanderen voor de minder draagkrachtigen.
2. Betaling in termijnen of onder gunstige voorwaarden mogelijk te maken.
3. Een strategische reserve aan te leggen voor tijden van schaarste (zoals vermeld in de kantlijn).

Historische Context

Dit document stamt uit de periode vlak na de Eerste Wereldoorlog. Hoewel Nederland neutraal was, had het land te maken met enorme schaarste en distributieproblemen. De overheid greep in deze jaren diep in het economische leven in om sociale onrust (zoals het Aardappeloproer van 1917) te voorkomen.

Wethouder E.P. van Lim (SDB/SDAP) was in Amsterdam verantwoordelijk voor zaken als volksvoeding. Het document illustreert de verschuiving in die tijd waarbij de lokale overheid een actieve rol op zich nam als beschermer van de lagere klassen tegen de grillen van de vrije markt en inflatie. De brief laat zien hoe beleid werd verantwoord op basis van sociaal-economische analyses van marktwerking.

Kooplieden in dit dossier 31

H.L. Bonte Waterlooplein 380
H.L. Bonte Waterlooplein 150
V.V.O. Diverse Waterlooplein 4,10-8,50
V.V.O. Diverse Waterlooplein -
V.V.O. Diverse Waterlooplein *433 „ 200 Malta*
V.V.O. Diverse Waterlooplein *H. O. K.*
A. Geboorte Waterlooplein *"*
R. Eigenheimers Waterlooplein 4,10
R. Eigenheimers Waterlooplein *Drente*
R. Eigenheimers Waterlooplein -
E.A. Borgerstr Waterlooplein 3,25. 6,45
A. Geboorte Waterlooplein *Friesland*
Geldersche Bravo's Waterlooplein -
A. Groenten Waterlooplein 1549
79 gulden). " 0,23
B. Schelvisch " 0,45
Polder poters Waterlooplein -
Rijper *Limburgsche industrie* Waterlooplein *Limburg*
K. Bloemen Waterlooplein 222
R. Eigenheimers Waterlooplein *N. Holl. eilanden*
Zeeuwsche blauwen Waterlooplein 10.- 10,75
A. Geboorte Waterlooplein *Zeeland*
Alle 31 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 2