Archief 745
Inventaris 745-54
Pagina 252
Dossier 55
Jaar 1920
Stadsarchief

Ambtsbrief / Concept-brief.

Amsterdam, 7 juni 1920. Van: Vermoedelijk een functionaris van de Gemeente Amsterdam (mogelijk de Directie van de Centrale Keukens).

Origineel

Ambtsbrief / Concept-brief. Amsterdam, 7 juni 1920. Vermoedelijk een functionaris van de Gemeente Amsterdam (mogelijk de Directie van de Centrale Keukens). No 1444 M. 1920
Amsterdam 7 Juni 1920

Den Heer Hoofd Intendant
van het
Nederlandsche Leger
te
's Gravenhage

Hoog Edel Gestrenge Heer!

Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat door het buiten werking stellen der Centrale Keukens te Amsterdam een groot aantal transport-etensketels beschikbaar zijn gekomen.

~~Bedoelde~~ Deze transportketels (waarvan verscheidene met „dubbelen” wand) hebben indertijd bij het gebruik zeer goed voldaan.

Aangezien er bij de Gemeente Amsterdam thans geen behoefte aan bedoelde ketels meer bestaat, rijst de vraag of die ketels ~~door~~ eventueel bij het leger in gebruik zouden kunnen worden genomen.

In dit verband dient vermeld, dat bij de Groote manoeuvres in het najaar van 1917 ~~in de Gemeente~~ bij Amsterdam een aantal ketels als bovenbedoeld aan het leger in bruikleen heeft afgestaan. Waarvan mij bij ~~gedane~~ informatie is gebleken, dat deze voor het beoogde doel uitstekend hebben voldaan. * Taalgebruik: Het document is geschreven in formeel, ambtelijk Nederlands van het begin van de 20e eeuw. De aanspreekvorm "Hoog Edel Gestrenge Heer" duidt op een schrijven aan een hooggeplaatst officier of rijksambtenaar.
* Inhoud: De kern van de brief is een aanbod van materieel. Na de Eerste Wereldoorlog (waarin Nederland neutraal was, maar wel te maken had met schaarste) worden de Centrale Keukens in Amsterdam opgedoekt. De transportketels die voor de voedselvoorziening werden gebruikt, zijn nu overcompleet. De afzender stelt voor deze over te dragen aan het leger.
* Correcties: Het document bevat diverse doorhalingen en verbeteringen (zoals "Deze" in plaats van "Bedoelde", en het schrappen van "gedane" voor "informatie"). Dit wijst erop dat dit een concept is of een kopie die tijdens het schrijven is geredigeerd.
* Materieel: Er wordt specifiek melding gemaakt van ketels met een "dubbelen wand", wat wijst op een vroege vorm van isolatie (thermos-principe) om eten warm te houden tijdens transport. * Centrale Keukens: Tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) werden in veel Nederlandse steden "Centrale Keukens" opgericht om de bevolking van goedkope en voedzame maaltijden te voorzien vanwege de nijpende voedselschaarste en distributie. Tegen 1920 was de noodzaak hiervan verdwenen, wat leidde tot de ontmanteling van deze diensten.
* Leger en Manoeuvres: De verwijzing naar de "Groote manoeuvres" van 1917 is interessant. Ondanks de neutraliteit was het Nederlandse leger gemobiliseerd. Tijdens grootschalige oefeningen (manoeuvres) moest de logistiek voor de voeding van duizenden soldaten worden getest. Blijkbaar had de gemeente Amsterdam toen al ketels uitgeleend, wat als succesvol bewijs wordt aangevoerd voor dit nieuwe aanbod.
* Hergebruik: De brief illustreert een efficiënte omgang met overheidseigendommen; in plaats van het materieel te vernietigen of te verkopen aan de hoogste bieder, wordt eerst gekeken of een ander overheidsorgaan (in dit geval Defensie) het kan gebruiken.

Samenvatting

  • Taalgebruik: Het document is geschreven in formeel, ambtelijk Nederlands van het begin van de 20e eeuw. De aanspreekvorm "Hoog Edel Gestrenge Heer" duidt op een schrijven aan een hooggeplaatst officier of rijksambtenaar.
  • Inhoud: De kern van de brief is een aanbod van materieel. Na de Eerste Wereldoorlog (waarin Nederland neutraal was, maar wel te maken had met schaarste) worden de Centrale Keukens in Amsterdam opgedoekt. De transportketels die voor de voedselvoorziening werden gebruikt, zijn nu overcompleet. De afzender stelt voor deze over te dragen aan het leger.
  • Correcties: Het document bevat diverse doorhalingen en verbeteringen (zoals "Deze" in plaats van "Bedoelde", en het schrappen van "gedane" voor "informatie"). Dit wijst erop dat dit een concept is of een kopie die tijdens het schrijven is geredigeerd.
  • Materieel: Er wordt specifiek melding gemaakt van ketels met een "dubbelen wand", wat wijst op een vroege vorm van isolatie (thermos-principe) om eten warm te houden tijdens transport.

Historische Context

  • Centrale Keukens: Tijdens de Eerste Wereldoorlog (1914-1918) werden in veel Nederlandse steden "Centrale Keukens" opgericht om de bevolking van goedkope en voedzame maaltijden te voorzien vanwege de nijpende voedselschaarste en distributie. Tegen 1920 was de noodzaak hiervan verdwenen, wat leidde tot de ontmanteling van deze diensten.
  • Leger en Manoeuvres: De verwijzing naar de "Groote manoeuvres" van 1917 is interessant. Ondanks de neutraliteit was het Nederlandse leger gemobiliseerd. Tijdens grootschalige oefeningen (manoeuvres) moest de logistiek voor de voeding van duizenden soldaten worden getest. Blijkbaar had de gemeente Amsterdam toen al ketels uitgeleend, wat als succesvol bewijs wordt aangevoerd voor dit nieuwe aanbod.
  • Hergebruik: De brief illustreert een efficiënte omgang met overheidseigendommen; in plaats van het materieel te vernietigen of te verkopen aan de hoogste bieder, wordt eerst gekeken of een ander overheidsorgaan (in dit geval Defensie) het kan gebruiken.

Kooplieden in dit dossier 31

H.L. Bonte Waterlooplein 380
H.L. Bonte Waterlooplein 150
V.V.O. Diverse Waterlooplein 4,10-8,50
V.V.O. Diverse Waterlooplein -
V.V.O. Diverse Waterlooplein *433 „ 200 Malta*
V.V.O. Diverse Waterlooplein *H. O. K.*
A. Geboorte Waterlooplein *"*
R. Eigenheimers Waterlooplein 4,10
R. Eigenheimers Waterlooplein *Drente*
R. Eigenheimers Waterlooplein -
E.A. Borgerstr Waterlooplein 3,25. 6,45
A. Geboorte Waterlooplein *Friesland*
Geldersche Bravo's Waterlooplein -
A. Groenten Waterlooplein 1549
79 gulden). " 0,23
B. Schelvisch " 0,45
Polder poters Waterlooplein -
Rijper *Limburgsche industrie* Waterlooplein *Limburg*
K. Bloemen Waterlooplein 222
R. Eigenheimers Waterlooplein *N. Holl. eilanden*
Zeeuwsche blauwen Waterlooplein 10.- 10,75
A. Geboorte Waterlooplein *Zeeland*
Alle 31 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 2