Briefconcept (concept-versie met handgeschreven correcties). 21 juni 1920. No 1495 M. 1920.
MARKTWEZEN
HOOFDBUREAU

AFDEELING B
LEVENSMIDDELENVOORZIENING

S.
V. Concept
AMSTERDAM, 21 Juni 1920.
KEIZERSGRACHT 756.

No. 1495 M.
1 BIJLAGEN
ONDERWERP:

[Handgeschreven tekst bovenaan, grotendeels doorgehaald, luidt o.a.:]
GEMEENTEBESTUUR VAN AMSTERDAM.
[...] Aan den Heer Directeur van het Marktwezen [...]

[Hoofdtekst:]
Hierby heb ik de eer U weder terug te zenden de Verordening op den Centralen Dienst der Levensmiddelen, waarin ik enkele correcties in potlood aanbracht.

Tot myn verwondering is echter geen rekening gehouden met myn opmerkingen, gemaakt by myn twee vorige adviezen, wat betreft de vaststelling myner instructie door den Gemeenteraad en het onderbrengen van art. 8 Marktwezen en Vischvoorziening in de verschillende instructies. Ik acht het niet juist een instructie, welke door den Raad is vastgesteld in te trekken en opnieuw te doen vaststellen door B. & W., omdat ik meen, dat [ingevoegd: dit een] myn positie [doorgehaald: vaster geregeld is door een] [handgeschreven toevoeging: sterken achteruitgang beteekent] instructie door den Raad, dan een door het college van B. & W. vastgesteld.

Gaarne zou ik zien, dat met deze laatste opmerking rekening werd gehouden.

Bovendien acht ik het niet juist telkens in herhalingen te vervallen van artikelen als is geschied met artt. 2 en 8 van de Verordening op den Centralen Dienst. Wanneer men aanneemt, dat de bepalingen, welke daarby genoemd worden, gelden voor alle nader genoemde Verordeningen behoeft men die telkens niet te herhalen.

Aan den Heer
Wethouder voor de
Levensmiddelen. Dit document is een ambtelijk schrijven waarin een directeur (vermoedelijk van het Marktwezen) zich kritisch uitlaat over een nieuwe verordening. De kern van het bezwaar is een hiërarchische en rechtspositionele kwestie: de auteur protesteert tegen het feit dat zijn 'instructie' (bevoegdheden en taken) voortaan door het College van Burgemeester en Wethouders (B. & W.) zou worden vastgesteld in plaats van door de Gemeenteraad.

De handgeschreven wijziging in de tweede alinea is zeer betekenisvol. De oorspronkelijk getypte tekst was nog relatief gematigd ("omdat ik meen, dat myn positie vaster geregeld is door een instructie door den Raad"), maar dit is gecorrigeerd naar een veel scherpere formulering: "omdat ik meen, dat dit een myn positie sterken achteruitgang beteekent". Dit duidt op een gevoelde dreiging voor de ambtelijke status en onafhankelijkheid ten opzichte van het dagelijks bestuur. De brief dateert uit juni 1920. Amsterdam bevond zich op dat moment in de overgangsfase na de Eerste Wereldoorlog. Tijdens de oorlogsjaren (waarin Nederland neutraal was, maar kampte met grote schaarste) was de voedselvoorziening een cruciaal en politiek explosief dossier, met de 'Centralen Dienst der Levensmiddelen' als spil. Het Aardappeloproer van 1917 lag nog vers in het geheugen.

In 1920 werd deze crisisorganisatie omgevormd tot een structureel onderdeel van de gemeentelijke administratie. De discussie in deze brief weerspiegelt de bestuurlijke spanningen die deze transitie met zich meebracht: wie heeft de uiteindelijke zeggenschap over de topambtenaren van deze cruciale diensten? De democratisch gekozen Raad, of het uitvoerende college van B. & W.? De auteur van de brief probeert hier duidelijk vast te houden aan de legitimiteit en bescherming die een besluit van de Gemeenteraad hem bood. V. Concept Hoofdbureau Marktwezen