Medische verklaring op briefpapier van de arts. Dr. E. Velleman, arts te Amsterdam. [Briefhoofd]
E. VELLEMAN
ARTS
Pl. Franschelaan 6

Spreekuren: dagelijks 1—2.30
's avonds 7—8 uur
Behalve Vrijdag

Amsterdam, 30 VI 1939
Telefoon 52376

[Handgeschreven tekst]
L. S.,

Meisje Wilde-
brand mag
wegens gezondheids
redenen niet op de
markt staan.

hoogachtend
Velleman Het document is een kort, formeel doktersbriefje geschreven door Dr. Emanuel Velleman. De aanhef "L. S." staat voor de Latijnse spreuk Lectori Salutem ("Heil aan de lezer"), een destijds gebruikelijke neutrale aanhef voor officiële verklaringen bestemd voor derden (zoals een marktheer of ambtenaar).

De tekst verklaart dat een zekere "Meisje Wildebrand" om medische redenen niet in staat is haar werk op de markt te verrichten. Het handschrift is kenmerkend voor de eerste helft van de 20e eeuw: een vloeiend, verbonden cursief dat goed leesbaar blijft. De arts gebruikt zijn voorbedrukte briefpapier, wat de officiële status van de verklaring onderstreept. Dit document stamt uit de zomer van 1939, kort voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De locatie, de Plantage Franschelaan (de huidige Plantage Kerklaan), lag in het hart van de Amsterdamse Jodenbuurt.

De arts, Emanuel Velleman (geboren in 1886), was een bekende Joodse huisarts in deze wijk. Hij had zijn praktijk aan huis op nummer 6. De patiënte, Wildebrand, was waarschijnlijk een van de vele Joodse marktkooplieden of familieleden daarvan die op de nabijgelegen Waterloopleinmarkt werkten.

Historisch gezien draagt dit ogenschijnlijk alledaagse briefje een tragische lading. De wereld van Dr. Velleman en zijn patiënten zou enkele jaren later door de Duitse bezetting volledig vernietigd worden. Emanuel Velleman zelf werd tijdens de Holocaust gedeporteerd en is in juli 1943 in vernietigingskamp Sobibor vermoord. Dergelijke documenten zijn waardevolle fragmenten die getuigen van het normale dagelijkse leven van de Joodse gemeenschap in Amsterdam vlak voor de Shoah.