Brief / Ambtelijke correspondentie. 3 oktober 1939. J. Renz. Waterlooplein

3 Oct: 1939

Den Heer
Inspecteur.

Meermalen is mij verteld dat I. J. Stad pl: n: 39,
ondanks dat hij steun geniet, werkzaamheden ver-
richt, ook heb ik daar al eens met controleurs van
M. S. over gesproken, maar tot dusver is alles
gebleven zoo als het was. Aangezien I. J. Stad
nog steeds vrijgesteld is, kan m: i: de plaats
nog niet aan andere vaste plaatshouders
toegewezen worden, dus ook niet aan
Dhr: S. Speelman pl: n: 54 -

J. Renz

--- * Inhoud: De schrijver, J. Renz, klaagt bij de marktinspecteur over een zekere I. J. Stad (gevestigd op marktplaats nr. 39). Volgens Renz verricht Stad werkzaamheden terwijl hij tegelijkertijd "steun" (sociale bijstand) ontvangt, wat indertijd verboden was. Tevens wordt aangekaart dat de marktplaats van Stad niet aan anderen (zoals Dhr. S. Speelman van plaats 54) mag worden toegewezen zolang de status van Stad ongewijzigd is.
* Taalgebruik: Formeel en zakelijk Nederlands met de destijds gangbare spelling (bijv. "zoo"). De afkorting "M. S." verwijst naar de gemeentelijke dienst voor Maatschappelijke Steun. De afkorting "m: i:" staat voor "mijns inziens".
* Handschrift: Een duidelijk, geoefend cursief handschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw.

--- Dit document biedt een inkijkje in de sociale controle en de dagelijkse gang van zaken op de Amsterdamse markten vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Het Waterlooplein was destijds het hart van de Joodse marktbuurt.

De genoemde namen, I. J. Stad (waarschijnlijk Isaac Jacques Stad) en S. Speelman (mogelijk Salomon Speelman), waren bekende namen onder de marktkooplieden in dit gebied. In de jaren '30 heerste er grote armoede, waardoor veel mensen afhankelijk waren van de "Steun". Fraude hiermee werd vaak door medeburgers gemeld uit een gevoel van onrechtvaardigheid of concurrentie om de schaarse marktplaatsen. Tragisch genoeg zouden veel van de hier genoemde personen slechts enkele jaren later het slachtoffer worden van de Holocaust.