Handgeschreven brief (verzoekschrift). 26 december 1939. J. Polak, Rapenburgstraat 125 II, Amsterdam. WelEd. Heer Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen, Amsterdam). № 30/80/1 M. 1939 28/12
uittrek

Amsterdam. 26. Dec. 1939.

Wel. Ed. Heer. Directeur.

In antwoord op Uw schrijven van
Vrijdag j.l., verzoekt ondergek. U
beleefd om een gunst. Daar ik
momenteel als soldaat onder de
wapenen ben is het mij tot me
spijt onmogelijk de alg. dagmarkt
Waterlooplein te bezoeken. Daarom
verzoek ik U beleefd om de mij
toegestane vaste plaats niet in
te trekken, zoo dat, wanneer ik
weer uit dienst kom ik niet weer
van vooraf aan moet beginnen
In de hoop dat U mij terwille
zal zijn verblijf ik inmiddels
dankend.

Hoogachtend.
[Signatuur: J Polak]
Rapenburgstraat 125 II
Amsterdam. C.

30 In deze brief verzoekt J. Polak de directeur van de marktdienst om zijn vaste staanplaats op de dagmarkt van het Waterlooplein te behouden. De reden voor dit verzoek is dat de schrijver op dat moment als soldaat "onder de wapenen" is (gemobiliseerd). Hij vreesert dat hij zijn verworven rechten op de marktplaats verliest tijdens zijn afwezigheid, waardoor hij na zijn diensttijd weer helemaal onderaan de ladder zou moeten beginnen.

De toon van de brief is uiterst beleefd en formeel, wat gebruikelijk was voor correspondentie met overheidsinstanties in die tijd. De afkorting "j.l." staat voor "jongstleden" en "ondergek." voor "ondergetekende". De brief dateert van december 1939, de periode van de "Schemeroorlog" (Phoney War). Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was en niet direct in gevecht was gewikkeld, was de algemene mobilisatie sinds augustus 1939 een feit. Veel mannen, waaronder marktkooplieden, werden opgeroepen voor militaire dienst, wat grote gevolgen had voor hun inkomen en ondernemingen.

De locatie, het Waterlooplein, was destijds het centrum van de Amsterdamse joodse markt. De Rapenburgstraat, waar de afzender woonde, lag eveneens in de joodse buurt (de Jodenbuurt). Dit document werpt licht op de persoonlijke en sociaal-economische zorgen van burgers aan de vooravond van de Duitse inval in Nederland in mei 1940. De administratieve nummers bovenin duiden erop dat dit verzoek officieel werd geregistreerd in het archief van de betreffende gemeentelijke dienst. J. Polak Marktwezen