13 maart 1939 S. v. Gelder - Peper, Nieuwe Batavierstraat 3 III, Amsterdam C. [Stempel linksboven:] № 31/15/1 M. 1939 5/3

[Rechtsboven:]
Amsterdam, 13 Maart 1939.
m. insp. [met potlood/andere pen genoteerd]

Den Heer Directeur v/h Marktwezen,
Alhier.

Uw schr. d.d. 5 October 1938 No. 31/41/3 M.

Mijnheer,
Zeer tot mijn spijt zie ik mij genoodzaakt het volgende onder Uw aandacht te brengen.
Sedert eenige weken heeft de leverkoopman weer nagelaten het trottoir met een emmer water, die in de Oudeschans voor het grijpen is, schoon te maken, zoodat de vettige koek weer langzaam maar zeker aangroeit.
Ik vertrouw dat U den betrokken koopman, zonder vermelding van de herkomst der klacht, nogmaals zult willen waarschuwen.

Hoogachtend,
S. v. Gelder - Peper,
Nw. Batavierstr. 3 III
Amsterdam C.

[Rechtsonder:] 31 * Inhoud: De schrijfster (waarschijnlijk mevrouw S. van Gelder-Peper) beklaagt zich over een "leverkoopman" (handelaar in lever/orgaanvlees) die zijn standplaats niet schoonmaakt. Er vormt zich een "vettige koek" op het trottoir. Ze wijst erop dat de koopman gemakkelijk water uit de nabijgelegen gracht (de Oudeschans) kan putten om te boenen.
* Toon: De brief is formeel en beleefd, maar getuigt van irritatie over een terugkerend probleem. De nadrukkelijke vraag om anonimiteit ("zonder vermelding van de herkomst") suggereert dat de schrijfster vreest voor represailles of een onaangename confrontatie in de buurt.
* Administratieve context: Uit de verwijzing naar een eerdere brief uit 1938 blijkt dat dit dossier al langer loopt en dat de Dienst Marktwezen al eerder is tussengekomen. * Sociale geografie: De Nieuwe Batavierstraat en de Oudeschans lagen in het hart van de oude Joodse buurt van Amsterdam. In maart 1939 was deze buurt dichtbevolkt en was er veel straathandel. De namen Van Gelder en Peper zijn veelvoorkomende Joodse familienamen in deze periode.
* Hygiëne en Handhaving: In de jaren '30 was de Dienst Marktwezen streng op de hygiënevoorschriften voor straathandelaren, zeker bij de verkoop van bederfelijke en vette producten zoals vlees of vis. Het was de verantwoordelijkheid van de koopman om de openbare ruimte rondom de stal schoon achter te laten.
* Tijdsbeeld: De brief biedt een inkijkje in de dagelijkse ergernissen in een Amsterdamse volksbuurt aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. Het gebruik van grachtwater voor het reinigen van de stoep was in die tijd een volstrekt geaccepteerde en normale praktijk. M. Marktwezen