Officiële brief/aanmaning 9 augustus 1939 [Briefhoofd]
MARKTWEZEN AMSTERDAM
TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

[Handgeschreven in potlood bovenaan:] Verzonden 9/8
[Rechtsboven:] G.

No. 31/47/1 M [Handgeschreven nummer]
BIJLAGE
ONDERWERP:

AMSTERDAM (W.) 9 Augustus 1939
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN
den Heer J.I. Markus,
Nieuwe Achtergracht 57 huis,
Amsterdam-Centrum.
Wyk 10.

Aangezien U gedurende langer dan drie weken in gebreke is gebleven, om het marktgeld, verschuldigd voor Uw plaats op de markt Zwanenburgwal [ingetypt in open ruimte] te betalen, waarschuw ik U hierby, dat U alsnog vóór 12 Augustus a.s. aan Uw verplichting moet voldoen.

Ik wys U er met nadruk op, dat, indien U langer in gebreke blyft, de U verleende vaste plaats, ingevolge artikel 11 van het Reglement op de Markten, met ingang van 14 Augustus a.s. onherroepelyk wordt ingetrokken.

Indien een geldige reden U verhindert, om aan Uw verplichtingen te voldoen (byvoorbeeld omdat U steun geniet; in een ziekenhuis wordt verpleegd, enz.) dient U onmiddellyk myn dienst hiervan in kennis te stellen, omdat dan kan worden voorkomen, dat de intrekking plaatsvindt.

De Directeur,

[Voetnoot linksonder:]
A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-6-'38-1633. Dit document is een formele aanmaning van de Amsterdamse dienst Marktwezen. De toon is zakelijk en dwingend. De kern van de brief is een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor een marktstandplaats aan de Zwanenburgwal.

Belangrijke elementen:
* Deadline: De ontvanger krijgt drie dagen de tijd (tot 12 augustus) om te betalen.
* Sanctie: Het intrekken van de vaste standplaats per 14 augustus op basis van het Marktreglement.
* Sociale clausule: Er wordt expliciet ruimte gelaten voor verzachtende omstandigheden zoals het ontvangen van "steun" (werkloosheidsuitkering) of ziekenhuisopname, mits dit onmiddellijk gemeld wordt.
* Typografie: Let op het gebruik van de letter 'y' waar men tegenwoordig 'ij' zou schrijven (hierby, onherroepelyk, myn), wat typerend is voor de toenmalige spelling en schrijfmachines. De datum van de brief, 9 augustus 1939, is historisch saillant: het is minder dan een maand voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De locatie van de geadresseerde (Nieuwe Achtergracht) en de marktplaats (Zwanenburgwal) bevinden zich in het hart van de toenmalige Joodse buurt van Amsterdam.

Het Marktwezen was destijds gevestigd aan de Jan van Galenstraat, bij de Centrale Markthallen (geopend in 1934). Dit type documenten geeft inzicht in de strikte bureaucratische controle op de ambulante handel in Amsterdam tijdens de crisisjaren dertig, waarbij de gemeente enerzijds streng handhaafde op betalingen, maar anderzijds rekening hield met de bittere armoede van die tijd door de "steun"-clausule op te nemen. G. Gemeente Amsterdam Marktwezen