Archiefdocument
Origineel
11 augustus 1939. [Bovenaan links het logo van de gemeente Amsterdam met de tekst:]
MARKTWEZEN AMSTERDAM HG.
[Handgeschreven potloodnotitie bovenaan:] Verzonden 11/8
TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN
No. 31/48/1 M.
BIJLAGE __
ONDERWERP: ______
AMSTERDAM (W.) 11 Augustus 1939.
JAN VAN GALENSTRAAT 14
AAN
den Heer S.Wertheym,
3e Oosterparkstraat 86 I,
Amsterdam-Oost.
Wijk 20.
Aangezien U gedurende langer dan drie weken in gebreke is gebleven, om het marktgeld, verschuldigd voor Uw plaats op de markt **Uilenburg** te betalen, waarschuw ik U hierby, dat U alsnog ~~vóór~~ op 13 Augustus a.s. aan Uw verplichting moet voldoen.
Ik wys U er **met nadruk** op, dat, indien U langer in gebreke blyft, de U verleende vaste plaats, ingevolge artikel 11 van het Reglement op de Markten, met ingang van 20 Augustus a.s. **onherroepelyk wordt ingetrokken**.
Indien een geldige reden U verhindert, om aan Uw verplichtingen te voldoen (byvoorbeeld omdat U steun geniet; in een ziekenhuis wordt verpleegd, enz.) dient U **onmiddellyk** myn dienst hiervan in kennis te stellen, omdat dan kan worden voorkomen, dat de intrekking plaatsvindt.
De Directeur,
[Onderaan links in kleine druk:] A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-6-'38-1633.
--- Dit document is een formele ingebrekestelling (aanmaning) gericht aan een marktkoopman. De toon is streng en juridisch van aard, waarbij direct wordt verwezen naar de geldende regelgeving ("artikel 11 van het Reglement op de Markten").
Kernpunten:
* Betalingsachterstand: De geadresseerde heeft meer dan drie weken zijn marktgeld niet voldaan.
* Deadline: Er wordt een zeer korte termijn gesteld; de brief is gedateerd op 11 augustus en de betaling moet uiterlijk 13 augustus binnen zijn.
* Sanctie: Het verlies van de "vaste plaats" is een zware maatregel die de broodwinning van de betrokkene direct in gevaar brengt.
* Sociale clausule: De brief laat ruimte voor verzachtende omstandigheden, zoals ziekte of het ontvangen van "steun" (bijstand), mits dit direct gemeld wordt. Dit geeft inzicht in de precaire economische positie van kleine handelaren in die periode.
--- De datum van deze brief, 11 augustus 1939, is historisch saillant: het is minder dan drie weken voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog en negen maanden voor de Duitse inval in Nederland.
De locatie van de markt, Uilenburg, was het centrum van de Amsterdamse Jodenbuurt. De markt aldaar werd voornamelijk bezocht en bemand door Joodse Amsterdammers. Gezien de achternaam van de ontvanger (Wertheym) en de locatie van de markt, is het nagenoeg zeker dat dit document betrekking heeft op een Joodse marktkoopman.
Archiefstukken van de Dienst Marktwezen uit deze periode worden vaak gebruikt voor Holocaust-onderzoek, omdat ze de laatste sporen van het normale economische leven van de Joodse gemeenschap bevatten voordat de bezetter de markten voor Joden verbood en de deportaties begonnen. Het adres van de ontvanger, de 3e Oosterparkstraat, was eveneens een plek waar destijds veel Joodse gezinnen woonden.