4 augustus 1939. MARKTWEZEN
AMSTERDAM HG.

TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 31/46/1 M.
BIJLAGE
ONDERWERP:

[Handgeschreven: Verzonden 4/8]

AMSTERDAM (W.) 4 Augustus 1939.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN den Heer M.Gans,
Nwe. Kerkstraat 18,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 10.

Aangezien U gedurende langer dan drie weken in ge-
breke is gebleven, om het marktgeld, verschuldigd voor Uw
plaats op de markt Uilenburg
te betalen, waarschuw ik U hierby, dat U alsnog ~~vóór~~ op 6 Augustus
a.s. aan Uw verplichting moet voldoen.
Ik wys U er met nadruk op, dat, indien U langer in
gebreke blyft, de U verleende vaste plaats, ingevolge artikel
11 van het Reglement op de Markten, met ingang van 13 Augustus
a.s. onherroepelyk wordt ingetrokken.
Indien een geldige reden U verhindert, om aan Uw
verplichtingen te voldoen (byvoorbeeld omdat U steun geniet;
in een ziekenhuis wordt verpleegd, enz.) dient U onmiddellyk
myn dienst hiervan in kennis te stellen, omdat dan kan worden
voorkomen, dat de intrekking plaatsvindt.

De Directeur,

(A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-6-'38-1633.) Dit document is een formele aanmaning van de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen. De strekking is een sommatie tot betaling van achterstallig marktgeld (stageld). De ontvanger, de heer M. Gans, heeft een betalingsachterstand van meer dan drie weken voor zijn standplaats op de markt Uilenburg.

De brief hanteert een dwingende, ambtelijke toon. Er wordt gedreigd met de onherroepelijke intrekking van de vaste marktplaats per 13 augustus 1939, gebaseerd op artikel 11 van het vigerende marktreglement. Opvallend is de handmatige correctie in de tekst waarbij het woord "vóór" is doorgehaald en vervangen door "op", wat duidt op een zeer specifieke uiterste betaaldatum. Het taalgebruik is kenmerkend voor de jaren '30, met het gebruik van de 'y' in woorden als "hierby", "wys" en "onmiddellyk". De datum van de brief — augustus 1939 — is historisch relevant; het is slechts enkele weken voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De genoemde locaties zijn eveneens veelzeggend: de markt Uilenburg en de Nieuwe Kerkstraat bevonden zich in het hart van de Amsterdamse Jodenbuurt. Veel marktkooplieden op de Uilenburgermarkt waren Joods en leefden vaak in precaire economische omstandigheden.

De expliciete vermelding van "het genieten van steun" (een sociale uitkering) als mogelijke geldige reden voor betalingsonmacht onderstreept de armoede onder een deel van de marktkooplieden in deze periode. Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse bureaucratische realiteit en de economische druk op de Joodse bevolking van Amsterdam aan de vooravond van de bezetting. Nadien zouden dergelijke ambtelijke procedures vaak een veel grimmiger verloop krijgen door de invoering van anti-Joodse maatregelen. M. Gans Gemeente Amsterdam Marktwezen