Lijst 745-1406 p.140 — Amsterdam 1900

Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.

Namenlijst Gemengd onder 80 22 persoonsregels

gemengd handschrift onder 80% 6 eerst tonen 16 controle nodig

Alles Zekerder Controle nodig

Personen op deze lijst

De parser heeft deze regels uit de scan gehaald. Gekoppelde personen linken door naar hun dossier.

MOSPLEIN Nieuwmarkt Waterlooplein

6 zekerder

Eerst de regels met de sterkste parse-signalen en zonder duidelijke transcriptiewaarschuwing.

#	Naam	Adres	Zekerheid	Bronregel
1	Pelgrim G.H.	Zuid Bevelandstraat 12 hs L	88%	\| Pelgrim G.H. \| 2-10-1897 \| Zuid Bevelandstraat 12 hs L \|
5	Praag A. van	Molukkenstraat 154 II T	88%	\| Praag A. van \| 30-12-1899 \| Molukkenstraat 154 II T \|
6	Pruis K	Sleutelbloemstraat 75 L	76%	\| Pruis K \| 14-12-1887 \| Sleutelbloemstraat 75 L \|
8	Roelofs G.H.	Nieuwmarkt 10 T	76%	\| Roelofs G.H. \| 4-10-1904 \| Nieuwmarkt 10 T \|
9	Rootlieb W X	Pirolastraat 19 hs A	88%	\| Rootlieb W X \| 31-12-1888 \| Pirolastraat 19 hs A \|
16	Spilt-Schaap A X	Gooiersgracht 32 Eemnes T	76%	\| Spilt-Schaap A X \| 23-10-1892 \| Gooiersgracht 32 Eemnes T \|

Transcriptie

Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties. In de transcriptie worden doorhalingen weergegeven met een ~~streep~~ en handgeschreven toevoegingen tussen [vierkante haken].

VASTE PLAATSEN MOSPLEIN

Naam	Geboortedatum	Adres
Pelgrim G.H.	2-10-1897	Zuid Bevelandstraat 12 hs L
Pinto N.G.	3- 3-1909	Retiefstraat 33 1 D
Pol H.J.A.v.d.	9- 7-1904	Nieuwendammerdyk 192 B
Polak E	25- 7-1889	Kerkstraat 417 II T
Polak I.M.	10- 3-1914	Nw. Prinsengracht 84 II L
Praag A. van	30-12-1899	Molukkenstraat 154 II T
Premseler J	24-12-1881	v. Musschenbroekstraat 7 1 D
Prins-Polak H	27- 5-1893	Gelderschekade 73 II L
Pruis K	14-12-1887	Sleutelbloemstraat 75 L

Roelofs C.H. X	10- 1-1906	Marnixstraat 297 III T
Roelofs G.H.	4-10-1904	Nieuwmarkt 10 T
Roosendaal M	24- 3-1894	Waterlooplein 86 1 T
Rootlieb W X	31-12-1888	Pirolastraat 19 hs A
Ruyter F.H. de	24- 8-1906	1e J.v.d. Heydenstraat 52 T

Schmalgemeyer-v-Ommen HX	28- 9-1914	Ger. Doustraat 109 II L
Schniedewind B. X	1- 5-1904	Kennemerbeekweg 18 Hillegom B
Serrarens J.C.	2- 5-1910	Wingerdweg 281 hs B [m overen.]
Sister I van	7- 1-1900	Manegestraat 4 1 A
Sjouwerman S X	11- 6-1902	Krugerplein 26 1 T
Slotema A. [abuis]	28-10-1912	Palmstraat 56 III π
Spanjar Ph	20- 3-1905	St. Ant. Breestraat 84 T
Spek J	12- 7-1912	~~2e Tuindw.straat 5 hs~~ [Alkedyk 240 Haarl.meer]
Spilt-Schaap A X	23-10-1892	Gooiersgracht 32 Eemnes T
Stibbe Ph.	22- 2-1882	Wouwschestraat 12a Bergen op Zoom [vrijstelling]
Stodel A.S.	18- 4-1917	Rapenburgerstraat 79 A [vrijstelling / pl. bezeten / pl.-bezetter]

Tak A.	14- 4-1896	Doovenetelstraat 11 1 A
Tibbertsema H	29- 1-1906	Bellamystraat 104 B
Troost C.	22- 1-1912	Aldebaranstraat 27 L

Velsen I van	4- 7-1901	~~Joden Breestraat 17 1 T~~ [Waterloopl. 97 I]
Vischjager D.	17- 8-1897	Nw. Prinsengracht 90 III T
Vischjager M	7- 9-1901	Krt. Koningsstraat 24 II T
Vogel T	2-10-1913	~~Rapenburgerstraat 16 1 B~~ [Muiderstr. 11 II]
Vos L.	17- 9-1897	Saffierstraat 44 1 T
Vreeland E	1- 5-1895	Jan Bernardusstraat 18 II T
Vries J de	24- 2-1915	Nw. Keizersgracht 29 π
Vries M de	13- 1-1905	Peperstraat 11 1 T

Weenen M	9- 8-1900	Tugelaweg 129 1 T
Wellerdieck H.C. X	23- 4-1910	Eerepyssstraat 11 1 A
Weterings-de Rooy M	6-12-1908	Groenburgwal 67 1 T
Winnik H.	23- 6-1899	Muiderstraat 23 T
Witzenhausen-Brilleman R	28- 8-1901	Joden Breestraat 52 1 A

Zomerplaag B	20-11-1897	L. Bothastraat 10 hs T
* Betekenis van markeringen:
* Onderstrepingen: De onderstreepte namen (zoals Polak, Premseler, Spanjar, Stodel, Vischjager, Weenen) zijn vrijwel zonder uitzondering Joodse namen. Dit wijst erop dat de lijst werd gebruikt tijdens de Duitse bezetting om Joodse marktkooplieden te identificeren en hun status te monitoren.
* Letters (L, T, A, B, D, π): Deze codes achter de adressen verwijzen waarschijnlijk naar de aard van de handel of specifieke vakken op de markt.
* Annotaties: De handgeschreven opmerkingen "vrijstelling" bij Stibbe en Stodel zijn cruciaal. Tijdens de Sjoa probeerden Joodse burgers via werk- of marktvergunningen een 'Sperre' (vrijstelling van deportatie) te verkrijgen. "Pl. bezetter" suggereert dat de standplaats door iemand anders was ingenomen of dat er een vervanger was aangesteld.
* Geografie: De adressen beslaan heel Amsterdam, met een concentratie in de Joodse buurt (Jodenbreestraat, Rapenburgerstraat, Nieuwe Prinsengracht) en de Transvaalbuurt (Retiefstraat, Tugelaweg). Ook locaties buiten de stad (Hillegom, Bergen op Zoom, Eemnes) worden genoemd, wat kan duiden op evacuatie of verhuizing. Dit document is een aangrijpend voorbeeld van de bureaucratische systematiek waarmee de vervolging van de Joodse bevolking in Amsterdam vorm kreeg. Vanaf 1941 werden Joodse marktkooplieden stapsgewijs geweerd van reguliere markten. In september 1941 werden specifieke markten voor Joden aangewezen, en kort daarna mochten Joden alleen nog handel drijven met andere Joden. De lijst laat zien hoe de bewegingen en de woonstatus van deze mensen nauwgezet werden gevolgd door de autoriteiten in een periode waarin hun bestaansrecht steeds verder werd ingeperkt. De toevoeging van nieuwe adressen boven doorgehaalde oude adressen getuigt van de gedwongen verhuizingen naar de 'Judenviertel' (Joodse wijken).

Origineel

Open scan Stadsarchief

Samenvatting

Doel van het document: Het betreft een controlelijst van de Dienst der Markten (of een vergelijkbare instantie) voor de markt op het Mosplein in Amsterdam-Noord. De lijst houdt bij welke kooplieden een vaste plek hadden en waar zij woonden.
Betekenis van markeringen:
- Onderstrepingen: De onderstreepte namen (zoals Polak, Premseler, Spanjar, Stodel, Vischjager, Weenen) zijn vrijwel zonder uitzondering Joodse namen. Dit wijst erop dat de lijst werd gebruikt tijdens de Duitse bezetting om Joodse marktkooplieden te identificeren en hun status te monitoren.
- Letters (L, T, A, B, D, π): Deze codes achter de adressen verwijzen waarschijnlijk naar de aard van de handel of specifieke vakken op de markt.
- Annotaties: De handgeschreven opmerkingen "vrijstelling" bij Stibbe en Stodel zijn cruciaal. Tijdens de Sjoa probeerden Joodse burgers via werk- of marktvergunningen een 'Sperre' (vrijstelling van deportatie) te verkrijgen. "Pl. bezetter" suggereert dat de standplaats door iemand anders was ingenomen of dat er een vervanger was aangesteld.
Geografie: De adressen beslaan heel Amsterdam, met een concentratie in de Joodse buurt (Jodenbreestraat, Rapenburgerstraat, Nieuwe Prinsengracht) en de Transvaalbuurt (Retiefstraat, Tugelaweg). Ook locaties buiten de stad (Hillegom, Bergen op Zoom, Eemnes) worden genoemd, wat kan duiden op evacuatie of verhuizing.

Historische context

Dit document is een aangrijpend voorbeeld van de bureaucratische systematiek waarmee de vervolging van de Joodse bevolking in Amsterdam vorm kreeg. Vanaf 1941 werden Joodse marktkooplieden stapsgewijs geweerd van reguliere markten. In september 1941 werden specifieke markten voor Joden aangewezen, en kort daarna mochten Joden alleen nog handel drijven met andere Joden. De lijst laat zien hoe de bewegingen en de woonstatus van deze mensen nauwgezet werden gevolgd door de autoriteiten in een periode waarin hun bestaansrecht steeds verder werd ingeperkt. De toevoeging van nieuwe adressen boven doorgehaalde oude adressen getuigt van de gedwongen verhuizingen naar de 'Judenviertel' (Joodse wijken).