Bladz.no.2.

Van Brief no.17/4/1 M.d.d.25 November 1940 aan den Heer
Wethouder voor de Levensmiddelen van den Directeur van het
Marktwezen.

Sedert 1 Januari 1940 worden aan den afslag ook van de aan-
voerders-handelaren besommingsstaten bijgehouden. Daaruit
blijkt, dat eenige handelaren in het jaar 1940 een besomming
zullen bereiken, welke ver boven ƒ 5.000,- zal uitgaan. Voor
verleening van de in artikel 23 voorgeschreven restitutie
aan deze handelaren, zal een bedrag van + ƒ 750,- noodig zijn.
Deze besommingen zijn voornamelijk bereikt vanaf de maand
Juni 1940, omdat eerst sedert ongeveer Juni wederom van
eenige aanvoersmarkt sprake was. Over een vol kalenderjaar
zou het totale bedrag, dat aan handelaren zal moeten worden
gerestitueerd, ongeveer ƒ 1.500,- kunnen uitmaken.

Onderstaand staatje geeft een overzicht van de in
den afslag gemaakte besommingen sedert 1936:

Uit dit staatje blijkt, dat in 1939 de aanvoer der
Urkers belangrijk verminderde, terwijl die der handelaren
toenam. Dit heeft zich in 1940 voortgezet. Tot en met October
van dit jaar hebben de besommingen bedragen:

=======================================================

Aan afslaggeld werd ontvangen:in 1936 ƒ 11.336,87;
in 1937 ƒ 10.805,58; in 1938 ƒ 8.960,88; in 1939 ƒ 9.779,58.
Voor 1940 wordt de opbrengst aan afslaggelden ge-
raamd op ƒ 9.000,-.
Terwijl dus de opbrengst aan afslaggelden de
laatste jaren vermindert, zal, ten gevolge van het toenemen
van groote zendingen door handelaren, de uit te betalen re-
ductie veel hooger worden, dan voorheen, toen de aanvoer
voornamelijk van een groot aantal Urker visschers afkomstig
was, moest worden betaald. Dit is een mijns inziens onge-
wenschte toestand, welke nimmer werd beoogd; de handelaren,
die visch aan den afslag zenden, rekenen in het geheel niet
op teruggave van door hen betaalde gelden. Ten bewijze van

--- * Kern van het document: De brief rapporteert een verschuiving in de visaanvoer bij een gemeentelijke visafslag. Waar voorheen de aanvoer hoofdzakelijk van individuele Urker vissers kwam, verschuift dit naar grote handelaren.
* Financieel knelpunt: Er bestaat een regeling (artikel 23) voor restitutie (teruggave) van gelden bij een bepaalde omzet (besomming). Omdat handelaren nu zulke grote volumes aanleveren, komen zij in aanmerking voor aanzienlijke restituties.
* Bezwaar van de directeur: De directeur vindt dit een "ongewenste toestand". De regeling was waarschijnlijk bedoeld om lokale vissers te steunen, niet om grote handelaren extra korting te geven op afslaggelden, vooral omdat deze handelaren die teruggave niet eens verwachten. Terwijl de inkomsten uit afslaggeld dalen, stijgen de uitgaven aan restituties aan handelaren.

--- * Tijdsgeest: Het document is gedateerd op november 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting. Er wordt opgemerkt dat de markt pas vanaf juni 1940 weer op gang kwam, wat wijst op de disruptie veroorzaakt door de inval in mei.
* Urker Visserij: De referentie naar "Urkers" duidt op de vissers van het eiland (sinds 1939 verbonden met de polder) Urk. De visserijsector onderging in deze jaren grote veranderingen door de afsluiting van de Zuiderzee en de inpoldering.
* Bestuur: Het document is gericht aan de Wethouder voor de Levensmiddelen, een cruciale post tijdens de oorlog vanwege de naderende schaarste en distributie. De marktmeester probeert hier waarschijnlijk beleid aan te passen om de gemeentelijke inkomsten te beschermen. Marktwezen