Lijst 745-363 p.239 — Amsterdam 1900

Archief 745

Inventaris 745-363

Pagina 239

Jaar 1941

Document

Stadsarchief

Archieflijst - Zwanenburgwal

Verdeellijst Gegevens over de periode 28 februari 1941 tot 31 mei 1941. Onbekend nvt 36 persoonsregels

36 controle nodig

Alles Zekerder Controle nodig

Personen op deze lijst

De parser heeft deze regels uit de scan gehaald. Gekoppelde personen linken door naar hun dossier.

Zwanenburgwal

Transcriptie

Gegevens over de periode 28 februari 1941 tot 31 mei 1941. [Linkerpagina]

Staat II
Vermindering of vermeerdering sinds 28 Februari 1941 van de tot op 31 Mei 1941 uitgereikte ventvergunningen, aangeduid door - of + en verdeeld naar wijk en artikel. $\angle$

Artikelen	W i j k e n							Totaal
	West	Zuid	Centrum	Noord	Oost	Geh. Stad	Waterloo-plein en Zwanenburgwal
Aard., groente, fruit	-9	-12	-13	-3	-11			-48
Vischsoorten	+1	+1	+3	+1	+1			+7
Haring, zuurwaren, etc.	-3	-1	+1	-	-3			-6
Zuurwaren alleen $F$	-	-	-	-	-			-
Bloemen en planten	+2	+9	+3	+1	+4			+19
Boter, kaas, eieren, wild, gev., kruid. waren	-	-1	-	-1	-			-2
C. ijs, kleine eetwaren, dranken enz.	+13	+14	+21	+10	+9			+67
Brandstoffen en/of petroleum	-2	-1	-4	-2	-1			-10
Diversen	-	-	-	-	-			-
Wijktotaal	+2	+9	+11	+6	-1			+27
Manufacturen						-2
Huish. artikelen						-
Galanterieën						+1		+13
Speelgoed, feestart. en diversen voor de geheele stad						-9
Tuinartikelen vaste planten						+23
Opkoopers /	-2	-10	+1	-1	-2	-	-	-14
Totalen	=	-1	+12	+5	-3	+13		+26

$\angle$ In deze cijfers zijn de overschrijvingen, die in dat tijdvak plaats vonden inbegrepen.
$F$ Opgemerkt wordt, dat de venters met zuurwaren alléén 2 wijken, in dit geval de aangegeven wijk + Centrum, bedienden.
$/$ zie noot onder staat I.

[Rechterpagina]

Staat III.
Aantal naar wijk en artikel van de tot op 31 Mei 1941 uitgereikte ventvergunningen (a)

Artikelen	W i j k e n							Totaal
	West	Zuid	Centrum	Noord	Oost	Geh. Stad	Waterloo-plein en Zwanenburgwal
Aard., groente, fruit	123	120	100	52	73			473
Vischsoorten	76	90	111	37	85			399
Haring, zuurwaren etc.	24	25	48	18	24			139
Zuurwaren alleen	7	1	3	2	14			27
Bloemen en planten	152	173	133	33	80			571
Boter, kaas, eieren, wild, gev., kruid. waren	17	26	4	6	32			85
C. ijs, kleine eetwaren dranken enz.	75	76	103	54	58			366
Brandstoffen en/of Petroleum	13	11	22	16	17			79
Diversen	4	1	4	1	-			10
Wijktotaal	496	523	528	219	383			2149
Manufacturen						59
Huish. artikelen						77
Galanterieën						31		294
Speelgoed, feestart. en diversen voor de geheele stad						43
Tuinartikelen vaste planten						84
Opkoopers (b)	128	182	7	29	104	10	2	462
T o t a l e n	624	705	535	248	487	304	2	2905

(a) Deze staat geeft geen overzicht van het totaal aantal dergenen, die eventueel recht op een ventvergunning zouden kunnen doen gelden.
(b) Zie noot onder Staat I.

--- * Statistische verantwoording: Het document biedt een gedetailleerd overzicht van de straathandel in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Staat II toont de dynamiek (stijging/daling), terwijl Staat III de statische situatie op 31 mei 1941 weergeeft.
* Productcategorieën: De handel is divers, variërend van noodzakelijke levensmiddelen (aardappelen, vis) tot luxere goederen (bloemen, galanterieën). Opvallend is de grote daling in de sector 'aardappelen, groente en fruit' (-48), wat kan wijzen op toenemende schaarste of centralisatie van distributie via vaste winkels.
* Geografische spreiding: De wijken West, Zuid en Centrum kennen de hoogste aantallen vergunningen. De specifieke vermelding van de kolom "Waterloo-plein en Zwanenburgwal" is historisch saillant; hoewel de getallen hier laag zijn, wijst de aparte registratie op de bijzondere status van dit gebied (de Joodse buurt).
* Opkoopers: De categorie 'opkoopers' (vaak handelaren in tweedehands goederen) is aanzienlijk groot (462 in totaal), met een concentratie in de wijken Zuid, West en Oost.

--- * Tijdsgewricht: Mei 1941. Dit is één jaar na de Nederlandse capitulatie. De Duitse bezetter heeft de controle over de civiele administratie stevig in handen. De Februaristaking (februari 1941) ligt vers in het geheugen, waarna de vervolging van de Joodse bevolking en de controle op de stad werden geïntensiveerd.
* De Joodse Buurt: De aparte kolom voor Waterlooplein en Zwanenburgwal relateert direct aan het hart van de Joodse buurt. Sinds februari 1941 was dit gebied door de bezetter tot 'Judenviertel' verklaard. De handel op het Waterlooplein, vanouds een centrale plek voor (vaak Joodse) venters en marktlui, werd systematisch ontmanteld door anti-Joodse verordeningen.
* Economische Ordening: In deze periode werd de economie steeds meer gereguleerd via distributiestelsels. Ventvergunningen waren een instrument voor de overheid om de informele economie te beheersen en te belasten. Voor veel Amsterdammers was de ambulante handel op dat moment een noodzakelijke vorm van inkomstenderving door de groeiende werkloosheid en armoede.

Origineel

Open scan Stadsarchief

Samenvatting

Statistische verantwoording: Het document biedt een gedetailleerd overzicht van de straathandel in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Staat II toont de dynamiek (stijging/daling), terwijl Staat III de statische situatie op 31 mei 1941 weergeeft.
Productcategorieën: De handel is divers, variërend van noodzakelijke levensmiddelen (aardappelen, vis) tot luxere goederen (bloemen, galanterieën). Opvallend is de grote daling in de sector 'aardappelen, groente en fruit' (-48), wat kan wijzen op toenemende schaarste of centralisatie van distributie via vaste winkels.
Geografische spreiding: De wijken West, Zuid en Centrum kennen de hoogste aantallen vergunningen. De specifieke vermelding van de kolom "Waterloo-plein en Zwanenburgwal" is historisch saillant; hoewel de getallen hier laag zijn, wijst de aparte registratie op de bijzondere status van dit gebied (de Joodse buurt).
Opkoopers: De categorie 'opkoopers' (vaak handelaren in tweedehands goederen) is aanzienlijk groot (462 in totaal), met een concentratie in de wijken Zuid, West en Oost.

Historische context

Tijdsgewricht: Mei 1941. Dit is één jaar na de Nederlandse capitulatie. De Duitse bezetter heeft de controle over de civiele administratie stevig in handen. De Februaristaking (februari 1941) ligt vers in het geheugen, waarna de vervolging van de Joodse bevolking en de controle op de stad werden geïntensiveerd.
De Joodse Buurt: De aparte kolom voor Waterlooplein en Zwanenburgwal relateert direct aan het hart van de Joodse buurt. Sinds februari 1941 was dit gebied door de bezetter tot 'Judenviertel' verklaard. De handel op het Waterlooplein, vanouds een centrale plek voor (vaak Joodse) venters en marktlui, werd systematisch ontmanteld door anti-Joodse verordeningen.
Economische Ordening: In deze periode werd de economie steeds meer gereguleerd via distributiestelsels. Ventvergunningen waren een instrument voor de overheid om de informele economie te beheersen en te belasten. Voor veel Amsterdammers was de ambulante handel op dat moment een noodzakelijke vorm van inkomstenderving door de groeiende werkloosheid en armoede.