Archiefdocument
Origineel
Gegevens over de periode 28 februari 1941 tot 31 mei 1941. [Linkerpagina]
Staat II
Vermindering of vermeerdering sinds 28 Februari 1941 van de tot op 31 Mei 1941 uitgereikte ventvergunningen, aangeduid door - of + en verdeeld naar wijk en artikel. $\angle$
| Artikelen | W i j k e n | Totaal | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| West | Zuid | Centrum | Noord | Oost | Geh. Stad | Waterloo-plein en Zwanenburgwal | ||
| Aard., groente, fruit | -9 | -12 | -13 | -3 | -11 | -48 | ||
| Vischsoorten | +1 | +1 | +3 | +1 | +1 | +7 | ||
| Haring, zuurwaren, etc. | -3 | -1 | +1 | - | -3 | -6 | ||
| Zuurwaren alleen $F$ | - | - | - | - | - | - | ||
| Bloemen en planten | +2 | +9 | +3 | +1 | +4 | +19 | ||
| Boter, kaas, eieren, wild, gev., kruid. waren | - | -1 | - | -1 | - | -2 | ||
| C. ijs, kleine eetwaren, dranken enz. | +13 | +14 | +21 | +10 | +9 | +67 | ||
| Brandstoffen en/of petroleum | -2 | -1 | -4 | -2 | -1 | -10 | ||
| Diversen | - | - | - | - | - | - | ||
| Wijktotaal | +2 | +9 | +11 | +6 | -1 | +27 | ||
| Manufacturen | -2 | |||||||
| Huish. artikelen | - | |||||||
| Galanterieën | +1 | +13 | ||||||
| Speelgoed, feestart. en diversen voor de geheele stad | -9 | |||||||
| Tuinartikelen vaste planten | +23 | |||||||
| Opkoopers / | -2 | -10 | +1 | -1 | -2 | - | - | -14 |
| Totalen | = | -1 | +12 | +5 | -3 | +13 | +26 |
$\angle$ In deze cijfers zijn de overschrijvingen, die in dat tijdvak plaats vonden inbegrepen.
$F$ Opgemerkt wordt, dat de venters met zuurwaren alléén 2 wijken, in dit geval de aangegeven wijk + Centrum, bedienden.
$/$ zie noot onder staat I.
[Rechterpagina]
Staat III.
Aantal naar wijk en artikel van de tot op 31 Mei 1941 uitgereikte ventvergunningen (a)
| Artikelen | W i j k e n | Totaal | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| West | Zuid | Centrum | Noord | Oost | Geh. Stad | Waterloo-plein en Zwanenburgwal | ||
| Aard., groente, fruit | 123 | 120 | 100 | 52 | 73 | 473 | ||
| Vischsoorten | 76 | 90 | 111 | 37 | 85 | 399 | ||
| Haring, zuurwaren etc. | 24 | 25 | 48 | 18 | 24 | 139 | ||
| Zuurwaren alleen | 7 | 1 | 3 | 2 | 14 | 27 | ||
| Bloemen en planten | 152 | 173 | 133 | 33 | 80 | 571 | ||
| Boter, kaas, eieren, wild, gev., kruid. waren | 17 | 26 | 4 | 6 | 32 | 85 | ||
| C. ijs, kleine eetwaren dranken enz. | 75 | 76 | 103 | 54 | 58 | 366 | ||
| Brandstoffen en/of Petroleum | 13 | 11 | 22 | 16 | 17 | 79 | ||
| Diversen | 4 | 1 | 4 | 1 | - | 10 | ||
| Wijktotaal | 496 | 523 | 528 | 219 | 383 | 2149 | ||
| Manufacturen | 59 | |||||||
| Huish. artikelen | 77 | |||||||
| Galanterieën | 31 | 294 | ||||||
| Speelgoed, feestart. en diversen voor de geheele stad | 43 | |||||||
| Tuinartikelen vaste planten | 84 | |||||||
| Opkoopers (b) | 128 | 182 | 7 | 29 | 104 | 10 | 2 | 462 |
| T o t a l e n | 624 | 705 | 535 | 248 | 487 | 304 | 2 | 2905 |
(a) Deze staat geeft geen overzicht van het totaal aantal dergenen, die eventueel recht op een ventvergunning zouden kunnen doen gelden.
(b) Zie noot onder Staat I.
--- * Statistische verantwoording: Het document biedt een gedetailleerd overzicht van de straathandel in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Staat II toont de dynamiek (stijging/daling), terwijl Staat III de statische situatie op 31 mei 1941 weergeeft.
* Productcategorieën: De handel is divers, variërend van noodzakelijke levensmiddelen (aardappelen, vis) tot luxere goederen (bloemen, galanterieën). Opvallend is de grote daling in de sector 'aardappelen, groente en fruit' (-48), wat kan wijzen op toenemende schaarste of centralisatie van distributie via vaste winkels.
* Geografische spreiding: De wijken West, Zuid en Centrum kennen de hoogste aantallen vergunningen. De specifieke vermelding van de kolom "Waterloo-plein en Zwanenburgwal" is historisch saillant; hoewel de getallen hier laag zijn, wijst de aparte registratie op de bijzondere status van dit gebied (de Joodse buurt).
* Opkoopers: De categorie 'opkoopers' (vaak handelaren in tweedehands goederen) is aanzienlijk groot (462 in totaal), met een concentratie in de wijken Zuid, West en Oost.
--- * Tijdsgewricht: Mei 1941. Dit is één jaar na de Nederlandse capitulatie. De Duitse bezetter heeft de controle over de civiele administratie stevig in handen. De Februaristaking (februari 1941) ligt vers in het geheugen, waarna de vervolging van de Joodse bevolking en de controle op de stad werden geïntensiveerd.
* De Joodse Buurt: De aparte kolom voor Waterlooplein en Zwanenburgwal relateert direct aan het hart van de Joodse buurt. Sinds februari 1941 was dit gebied door de bezetter tot 'Judenviertel' verklaard. De handel op het Waterlooplein, vanouds een centrale plek voor (vaak Joodse) venters en marktlui, werd systematisch ontmanteld door anti-Joodse verordeningen.
* Economische Ordening: In deze periode werd de economie steeds meer gereguleerd via distributiestelsels. Ventvergunningen waren een instrument voor de overheid om de informele economie te beheersen en te belasten. Voor veel Amsterdammers was de ambulante handel op dat moment een noodzakelijke vorm van inkomstenderving door de groeiende werkloosheid en armoede.