Lijst 745-370 p.389 — Amsterdam 1900

Archief 745

Inventaris 745-370

Pagina 389

Jaar 1942

Document

Stadsarchief

Getypte ambtelijke tabellen, waarschijnlijk afkomstig uit een rapportage van de Amsterdamse politie of de gemeentelijke marktdienst tijdens de bezettingsjaren.

Verdeellijst 30 november 1941 (met referentie naar de situatie op 31 augustus 1941). Getypt nvt 32 persoonsregels

getypt 32 controle nodig

Alles Zekerder Controle nodig

Personen op deze lijst

De parser heeft deze regels uit de scan gehaald. Gekoppelde personen linken door naar hun dossier.

Zwanenburgwal

Transcriptie

Getypte ambtelijke tabellen, waarschijnlijk afkomstig uit een rapportage van de Amsterdamse politie of de gemeentelijke marktdienst tijdens de bezettingsjaren. 30 november 1941 (met referentie naar de situatie op 31 augustus 1941). ### [Linkerzijde: Staat II]
Staat II
Vermindering of vermeerdering sinds 31 Augustus 1941 van de tot op 30 November 1941 uitgereikte ventvergunningen, aangeduid door - of + en verdeeld naar wijk en artikel ∠

Artikelen	West	Zuid	Centrum	Noord	Oost	Geh. Stad	Totaal
Aard.,gr.,fruit	+1	+8	+14	+4	+8		+35
Vischsoorten	+29	+18	+30	+13	+3		+93
Haring, zuurw. enz.	-2	+1	+2	+5	+2		+8
Zuurwaren alleen	-	-	-	-	-		-
Bloemen en planten	-	+22	+7	+2	+5		+36
Boter,kaas,eieren wild,gev.,kr.waren	+2	+1	+1	-	+1		+5
C.ijs kl.eetwaren, dranken enz.	-18	-17	-10	-9	-5		-59
Brandstoffen en/ of petroleum	+3	+1	+2	+2	+1		+9
Diversen	+1	-	-	-	-		+1
Wijktotaal	+16	+34	+46	+17	+15		+128
Manufacturen						+3
Huish.artikelen						+5
Galanterieën						+4	+35
Speelgoed, feestart. en div. voor de geh.stad						+23
Tuinartikelen vaste planten						-
Opkoopers ≠	+6	+4	+1	+1	+6		+18
Totalen	+22	+38	+47	+18	+21	+35	+181

∠ In deze cijfers zijn de overschrijvingen, die in dat tijdvak plaats vonden inbegrepen
≠ Zie noot onder staat I

[Rechterzijde: Staat III]

Staat III
Aantal naar wijk en artikel van de tot op 30 November 1941 uitgereikte ventvergunningen (a)

Artikelen	West	Zuid	Centrum	Noord	Oost	Geh. Stad	Waterloo-plein en Zwanenburgwal	Totaal
Aard.,gr.,fruit	128	149	125	54	98			554
Vischsoorten	92	82	111	42	67			394
Haring,zuurw.enz.	7	12	23	13	17			72
Zuurwaren alleen	-	-	5	1	2			8
Bloemen en planten	112	130	102	21	48			413
Boter,kaas,eieren wild,gev.,kr.waren	12	22	1	6	17			58
C.ijs kl.eetwaren dranken enz.	70	77	73	48	57			325
Brandstoffen en/ of petroleum	9	8	10	7	5			39
Diversen	4	2	2	1	-			9
Wijktotaal	434	482	452	193	311			1872
Manufacturen						44
Huish.artikelen						73
Galanterieën						33		224
Speelgoed, feestart en div. voor de geh.stad						52
Tuinartikelen vaste planten						22
Opkoopers (b)	68	102	4	22	65	5	2	268
Totalen	502	584	456	215	376	229	2	2364

(a) Deze staat geeft geen overzicht van het totaal aantal dergenen, die eventueel recht op een ventvergunning zouden kunnen doen gelden.
(b) Zie noot onder staat I. De documenten bieden een kwantitatief inzicht in de ambulante handel in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Enkele opvallende zaken:
* Negatieve trend in luxe/consumptie: In Staat II is een duidelijke daling te zien in de categorie 'Consumptie-ijs, kleine eetwaren en dranken' (-59). Dit hangt samen met de naderende winter en de toenemende schaarste van suiker en andere ingrediënten.
* Toename in basisbehoeften: Er is een groei in vergunningen voor vis (+93) en aardappelen/groenten (+35), wat suggereert dat meer mensen probeerden via straathandel in hun levensonderhoud te voorzien nu de reguliere winkels steeds vaker met lege schappen kampten.
* Geografische leegte: Zeer frappant is de kolom voor 'Waterloo-plein en Zwanenburgwal'. In Staat III staan hier slechts 2 vergunningen (voor opkopers). Dit is historisch gezien een van de drukste marktgebieden van de stad. De afwezigheid van andere handel wijst direct op de uitsluiting van de Joodse bevolking uit het economische leven. Ten tijde van dit overzicht (november 1941) was de Duitse bezetting van Nederland in een verhardende fase beland. Op 15 september 1941 hadden de bezetters verordeningen uitgevaardigd die Joden verboden deel te nemen aan markten en straathandel. Het Waterlooplein lag in het hart van de Joodse buurt; de nagenoeg lege kolom in deze tabellen is een statistische weerspiegeling van de deportaties en de economische beroving van de Joodse Amsterdammers. De overige cijfers tonen een stad die probeert te overleven in een economie van schaarste, strikt gecontroleerd door een bureaucratisch apparaat dat elke beweging in de handel nauwgezet registreerde. Politie

Origineel

Open scan Stadsarchief

Samenvatting

De documenten bieden een kwantitatief inzicht in de ambulante handel in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. Enkele opvallende zaken:
* Negatieve trend in luxe/consumptie: In Staat II is een duidelijke daling te zien in de categorie 'Consumptie-ijs, kleine eetwaren en dranken' (-59). Dit hangt samen met de naderende winter en de toenemende schaarste van suiker en andere ingrediënten.
* Toename in basisbehoeften: Er is een groei in vergunningen voor vis (+93) en aardappelen/groenten (+35), wat suggereert dat meer mensen probeerden via straathandel in hun levensonderhoud te voorzien nu de reguliere winkels steeds vaker met lege schappen kampten.
* Geografische leegte: Zeer frappant is de kolom voor 'Waterloo-plein en Zwanenburgwal'. In Staat III staan hier slechts 2 vergunningen (voor opkopers). Dit is historisch gezien een van de drukste marktgebieden van de stad. De afwezigheid van andere handel wijst direct op de uitsluiting van de Joodse bevolking uit het economische leven.

Historische context

Ten tijde van dit overzicht (november 1941) was de Duitse bezetting van Nederland in een verhardende fase beland. Op 15 september 1941 hadden de bezetters verordeningen uitgevaardigd die Joden verboden deel te nemen aan markten en straathandel. Het Waterlooplein lag in het hart van de Joodse buurt; de nagenoeg lege kolom in deze tabellen is een statistische weerspiegeling van de deportaties en de economische beroving van de Joodse Amsterdammers. De overige cijfers tonen een stad die probeert te overleven in een economie van schaarste, strikt gecontroleerd door een bureaucratisch apparaat dat elke beweging in de handel nauwgezet registreerde.