Administratief verslag/statistisch overzicht (mogelijk een jaarverslag van de Gemeente Amsterdam, Dienst van het Marktwezen). - 8 -

en het Centraal Verkoopkantoor van Mosselen te Bergen op Zoom, met dien verstande, dat met ingang van het nieuwe seizoen in September bij besluit van den Burgemeester werd bepaald, dat de verkoop door den kleinhandel voortaan –buiten den verkoop in vischwinkels en vischhallen te Amsterdam– uitsluitend zou geschieden op de verkoopplaatsen, door den Burgemeester onder meer aangewezen voor den verkoop van zee- en zoetwatervisch en garnalen.

Evenals met laatstgenoemde vischsoorten werd derhalve ook het venten met mosselen verboden.

De totalen hoeveelheid visch in 1940, 1941 en 1942 door grossiers aangevoerd op het buitenterrein der Vischmarkt (vrije aanvoer) is vermeld in onderstaande staat.

De totale hoeveelheid visch, in 1940, 1941 en 1942 afgeslagen in de Vischhal op de Vischmarkt (verplichte aanvoer), staat vermeld in den volgenden staat. * Regulering: De tekst beschrijft een centralisatie van de vis- en mosselhandel. Het 'venten' (straatverkoop door losse handelaren) wordt verboden om de verkoop te concentreren in winkels, hallen en door de burgemeester aangewezen standplaatsen. Dit diende waarschijnlijk zowel voor hygiënische controle als voor het beter kunnen monitoren van de voedseldistributie en accijnzen tijdens de bezetting.
* Statistische trends: De tabel toont de 'vrije aanvoer' (handel buiten de centrale veiling om).
* In 1941 is er een opmerkelijke piek in de vrije aanvoer van garnalen en schar vergeleken met 1940.
* In 1942 is er een dramatische daling te zien in de totale vrije aanvoer (van ruim 1,2 miljoen kg naar 370.000 kg). Bij soorten als paling, bot en garnalen is de daling extreem. Dit wijst op de toenemende schaarste, vorderingen door de bezetter en het feit dat steeds meer vis via de 'verplichte aanvoer' (de afslag) moest lopen.
* Logistiek: De onderkant van de tabel geeft inzicht in het transport: het gebruik van auto's en wagons voor mosselen verdwijnt volledig in 1942, wat duidt op brandstoftekorten of het stilleggen van civiel transport.
* Handmatige bewerking: De blauwe cirkel rond de kolom van 1940 suggereert dat een onderzoeker of ambtenaar de cijfers van het laatste 'normale' of beginjaar van de oorlog als referentiepunt gebruikte. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). De Vischmarkt in Amsterdam (destijds gesitueerd bij de Nieuwmarkt/Sint Antoniesbreestraat) was het centrale punt voor de visdistributie in de stad.

De tekst illustreert de overgang van een relatief vrije markt naar een strak gereguleerde distributie-economie. De daling van de cijfers in 1942 is tekenend voor de 'hongerjaren' die zich aandienden, waarbij de visserij op de Noordzee nagenoeg stil kwam te liggen door het oorlogsgevaar (mijnen, vordering van schepen door de Kriegsmarine) en brandstofgebrek. De vermelding van het "Centraal Verkoopkantoor van Mosselen te Bergen op Zoom" herinnert aan de historische status van die stad als knooppunt voor de mosselhandel, voordat deze zich concentreerde in Yerseke.