K. Honing

Marktregister / Administratief kasboek van standplaatshouders.

* **Structuur:** Het document is een strak vormgegeven administratief overzicht. Er zijn kolommen voor standplaatsnummer, naam, handelswaar en een sectie voor de dagen van de week (M, D, W, D, V, Z) om de aanwezigheid bij te houden. * **Inhoud:** Het aanbod is zeer divers: van versproducten (groenten, fruit, vis, kaas) tot textiel (manufacturen, kousen, schorten) en specialistische artikelen zoals "ansichtkaarten", "gummi hakken" en "2e hands boeken". * **Opmerkelijke details:** * Veel namen wijzen op een Joodse achtergrond (o.a. Blits, Isaac, Lakmaker, Naarden, Boas), wat typerend is voor de markten in grote steden als Amsterdam (bijv. de Waterloopleinmarkt of Albert Cuypmarkt) in deze periode. * Bij nummer 200 (L. Keizer) staat een interessante aantekening: *"te lang in steun om het nog te controleeren"*, wat impliceert dat deze persoon een uitkering ("steun") ontving en mogelijk daardoor niet meer actief was op de markt. * De kolom "Bijzonderheden" bevat diverse korte notities zoals "vrouw", "man", "werkt als knecht" of "maakt zelf sigaren".

Administratieve lijst van marktkooplieden.

* **Structuur:** De lijst is opgedeeld in drie kolommen. Hoewel de eerste kolom redelijk oplopend is (van 21 naar 147), verspringen de nummers in de tweede kolom aanzienlijk (van 159 naar 306 en terug naar 2), wat duidt op een administratieve groepering in plaats van een strikt geografische volgorde op straat. * **Demografie:** Een opvallend groot aandeel van de namen is van Joodse oorsprong (bijv. Melhado, Morpurgo, Heilbron, Boas, Sigaar, Speyer). Dit weerspiegelt de historische bevolkingssamenstelling van de Amsterdamse Dapperbuurt en de sterke vertegenwoordiging van de Joodse gemeenschap in de markthandel van die tijd. * **Bijzonderheden:** * Er wordt onderscheid gemaakt tussen de "vaste plaatshouders" die de hele week staan en deze groep die specifiek alleen op **zaterdag** komt. * Vrouwen worden soms vermeld met hun eigen achternaam of als "wed:" (weduwe), zoals *wed: Casserus*. * Dubbele namen zoals *de Jong-Gerritsen* en *Clarenburg-Hijmans* komen voor.

Registerpagina of administratieve lijst van neringdoenden/straathandelaren.

* **Handschrift:** Het document is geschreven in een net, zakelijk handgeschreven cursief uit de vroege 20e eeuw. Er is een duidelijke scheiding tussen de formele tabel en de latere (waarschijnlijk controlerende) aantekening in potlood. * **Inhoud:** De lijst geeft een overzicht van handelaren die waarschijnlijk aan de deur verkochten (venters). De kolommen registreren hun naam, het type handelswaar, of zij een vergunning hebben voor het 'buitengewest' (buiten de stadskern of in omliggende gebieden) en hun ervaring in jaren. * **Opvallende gegevens:** De ervaring van de handelaren varieert enorm, van 'nieuwkomers' met slechts een half jaar ervaring (zoals J. Burgemeester) tot zeer ervaren rotten in het vak zoals J. Dil, die al 52 jaar in de handel zat. * **Afkortingen:** De schrijver gebruikt veelvuldig afkortingen zoals 'aardap: gr: en fruit' (aardappelen, groenten en fruit), 'petr:' (petroleum), en 'b. k: eieren - gev:' (waarschijnlijk boter, kaas, eieren en gevogelte).

Brief / Ambtelijke notitie

* **Taalgebruik:** Het document is geschreven in zakelijk, ietwat formeel Nederlands uit de vroege 20e eeuw. Opvallend is de verouderde spelling van "moeijlijkheden" en het gebruik van de apostrof in "zaterdag's". * **Inhoud:** De schrijver bevestigt dat de kaashandelaren J. en K. Honing (vader en zoon) in financiële of logistieke problemen verkeren. Zij hebben vaste standplaatsen (plaatsnummers 82 en 57) op de Dappermarkt. Er wordt geadviseerd om hun verzoek in te willigen om tijdelijk (tot 3 mei 1941) alleen op zaterdagen hun kraam op te mogen zetten ("uitpakken"). * **Paleografie:** Het handschrift is een vlot, hellend currens. De afkorting "pl:n:" staat voor plaatsnummer en "a:s." voor aanstaande. De handtekening is lastig te ontcijferen, maar lijkt te beginnen met een 'J' gevolgd door een naam als 'King', 'Renz' of wellicht 'Honig'.

Document

De brief is een formeel antwoord op een verzoek van de gebroeders of compagnons J. en K. Honing. Zij hebben blijkbaar verzocht om hun vaste standplaats op de Dappermarkt in Amsterdam-Oost minder vaak te hoeven bezetten. In de marktverordeningen van die tijd was men vaak verplicht de toegewezen plek dagelijks of op alle marktdagen te gebruiken op straffe van verlies van de vergunning. De directeur verleent hier een tijdelijke ontheffing (voor één maand), waarbij de kooplieden hun plek slechts één keer per week hoeven te bemannen. De vermelding "Wijk 10" en de handgeschreven notitie "extra" duiden op een specifieke administratieve indeling of spoedbehandeling binnen het gemeentelijk archiefsysteem.

M. de Haan.

Cohen Arie 175383 geb 11-7-'96 van Nw. Heerengr h 157 hs naar Louis Bothastr. 2 II

(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa

# TRANSCRIPTIE H Molenaar

# TRANSCRIPTIE H Molenaar