R. van Praag

Handgeschreven bericht/briefkaart.

Het document is een zakelijke mededeling van de heer R. van Praag aan een administratieve instantie (waarschijnlijk de afdeling Marktwezen van de gemeente Amsterdam). De schrijver zegt formeel zijn standplaats op de Dappermarkt (ter hoogte van huisnummer 111) op. De afkorting "U.D." staat voor "Uw Dienstwillige", een gebruikelijke beleefdheidsvorm in die tijd. De vermelding "Sigaren" onder de naam van de afzender duidt op zijn beroep of de aard van de handel die hij op de markt dreef. De adresgegevens (Vrolikstraat 253 II) tonen aan dat de afzender in de directe nabijheid van de markt woonachtig was. Het grote paarse stempel met de datum "4/3" bevestigt dat de brief de volgende dag door de administratie is verwerkt.

Getypte lijst met namen, adressen en marktgegevens.

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam. De kolommen bevatten achtereenvolgens: Naam, Geboortedatum, Woonadres, Marktlocatie (standplaats), Datum van vergunning of controle, en de verhandelde goederen. * **Locaties:** Er worden bekende Amsterdamse markten genoemd: Lindengracht, Waterlooplein, Dapperstraat, Nieuwmarkt, Joubertstraat en Gaaspstraat. * **Waren:** Het assortiment is zeer divers, variërend van eerste levensbehoeften (vis, brood, groente) tot textiel (kousen, corsetten) en luxeartikelen (bijouterieën, ansichtkaarten). * **Opvallende details:** Meerdere personen hebben dezelfde marktlocatie "Gaaspstr." toegewezen gekregen rond april/mei 1943. De term "verdeelvisch" komt meerdere malen voor, wat duidt op distributie onder rantsoenering.

Handgeschreven administratief register / mutatielijst.

Dit document is een administratieve neerslag van de systematische uitsluiting van (voornamelijk Joodse) marktkooplieden in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De lijst bevat namen van personen wier vergunning is ingetrokken of die uit het register zijn verwijderd ("Afgevoerd"). Opvallend is de vermelding van de **Gaaspstraat**. Dit was een van de weinige plekken waar Joodse kooplieden na 1941 nog mochten staan, nadat zij van de reguliere markten waren verbannen. Veel van de namen op deze lijst (zoals Pimentel, Van Praag, Sarphati en Schijveschuurder) zijn typisch Sefardisch of Asjkenazisch Joods. De kolom "Artikel" geeft inzicht in de schaarste-economie van die tijd (vermeldingen van "Surrogaten" en "Verdeelvisch").

Administratieve lijst van personen (waarschijnlijk Joodse Amsterdammers) die zijn "afgevoerd" of verplaatst.

Dit document is een administratieve lijst die de verplaatsing en deportatie van Joodse inwoners van Amsterdam vastlegt tijdens de Tweede Wereldoorlog. Enkele kernpunten: * **L. Gombault:** De titel verwijst naar "Hr. Gombault". Louis Gombault was een functionaris die betrokken was bij de administratie van geconfisqueerde Joodse bezittingen (mogelijk gelieerd aan de LIRO-bank of de Joodsche Raad). * **Bestemmingen:** Veel personen worden overgebracht naar locaties zoals de **Gaaspstraat** (waar een schoolgebouw werd gebruikt als verzamelplaats), **Waterlooplein** of **Joubertstraat**. Dit waren adressen in de aangewezen Joodse wijken of verzamelpunten voor transport. * **Afkortingen en termen:** * **"n. Dsl."**: Staat voor "naar Duitschland". In de context van 1943 was dit het eufemisme voor deportatie naar de vernietigingskampen via Westerbork of Vught. * **"wanbetaling"**: Dit duidt op het niet betalen van huur of belastingen, wat door de bezetter vaak als juridisch voorwendsel werd gebruikt om mensen uit hun huizen te zetten en te deporteren. * **"insluiting"**: Arrestatie of opsluiting. * **"overlijden"**: Eén persoon (S. Schnitzler) is geregistreerd als overleden op de aangegeven datum. * **De blauwe lijn:** De verticale kronkellijn over de data suggereert dat deze mutaties zijn verwerkt in een centraal register of dat de genoemde personen definitief "afgehandeld" (gedeporteerd) waren.

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven:] R. Marpurgo - van Praag pl. 14 Waterlooplein. verblijft in Duitschland [Schuin hieronder genoteerd:] m. i. geen bezwaar. 30-3-'43 deHaan [onderstreept] [Linksonder, ondersteboven en in spiegelbeeld (doorslag van stempel op voorzijde):] No. W. 1343

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] Len. Gr. de Boer. [Handgeschreven midden boven:] extra. [Typemachine linksboven:] VP/HG. [Typemachine links:] 30/55/2 M. [Typemachine rechts:] 30 September 1939. [Adresblok:] den Heer E.S. van Praag, Blasiusstraat 99 II, Amsterdam-Oost. Wijk 11. [Inhoud:] Naar aanleiding van Uw brief d.d. 6 dezer deel ik U mede, dat het daarin gedane verzoek alleen i...

# TRANSCRIPTIE [Gedrukt briefhoofd:] **W. POLAK** **MED. DOCTs. ARTS** **Prins Hendrikkade 144** **AMSTERDAM.** ————— [Handgeschreven tekst 1, rechtsboven:] 21-XI-'41.- [Handgeschreven tekst 1, midden:] L.S. de heer A Praag is ziek en onder behande- ling van W Polak. ________________________ [Handgeschreven tekst 2, onderaan:] Geno. Czaar Peterstr. opgenomen in Z.H. 12/12 -'41 [Handtekeni...

v. Praag | 21- 7- 80. | Ruyschstraat 106 | Schoor: suikerwerk | 19- 1- 42. | " | | J. Reiss | 14- 2- 80 | Vekerstraat 20 II | Zijde enz. | 19- 1- 42. | Gaaspstraat. | vervolg z.o.z

# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, handgeschreven:] 2 ex. Gh. de Haan. [Linksboven, getypt:] vP/HG. [Links, getypt:] 30/55/2 M. [Midden boven, handgeschreven:] Verzonden 2/10 - '39 [Rechts, getypt:] 30 September 1939. [Adresblok, getypt:] den Heer E.S.van Praag, Blasiusstraat 99 II, <u>Amsterdam-Oost.</u> Wijk 11. [Inhoud, getypt:] Naar aanleiding van Uw brief d.d. 6 dezer deel ik U mede, ...