H.J. Jelsma
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 22
H.J. Jelsma was actief als marktkoopman op de Waterloopleinmarkt, waar hij in 1942 een stand had onder de categorie 'Overig'. Hij had reeds een standplaats op de markt in 1935. In 1942 had hij openstaande vorderingen voor 'plaatsgeld' en 'pakhuisuur' bij het Gemeentelijk Marktwezen, met een aantekening over 'belasting heffing'.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Administratieve lijst van debiteuren/vorderingen.
* **Geografie:** De lijst is sterk gericht op de regio Amsterdam en omliggende gemeenten (Haarlemmermeer, Halfweg, Aalsmeer). De vermelding van "Lopikerkapel (U)" duidt op de provincie Utrecht. * **Sociaal-economisch:** De adressen variëren van volksbuurten (Jodenbreestraat, Zwanenburgwal) tot meer gegoede wijken of nieuwe uitbreidingsgebieden (Oosterpark, Burgemeester Tellegenstraat). De toevoegingen zoals "huis" (benedenwoning), "I, II, III" (verdiepingen) en "a" (tussenetage of specifiek nummer) geven inzicht in de stedelijke bewoningsdichtheid. * **Naamkunde:** De lijst bevat typisch Nederlands-Joodse namen zoals Hartog Gobits en de firma Wed. Cosman, wat consistent is met de genoemde locaties in de Amsterdamse binnenstad. * **Schrift:** Het document is geschreven in een klerkenhandschrift (schoolschrift) dat gebruikelijk was voor administratief personeel. Enkele namen en straten zijn lastig leesbaar door individuele lussen (zoals bij "Jillisstraat" of "Puisistraat"), maar kunnen veelal herleid worden aan de hand van historische stratenregisters.
Getypte lijst/staat van vorderingen.
Dit document is een administratieve lijst van openstaande vorderingen van het Gemeentelijk Marktwezen in Amsterdam, gedateerd augustus 1942. De lijst bevat achterstallige betalingen voor 'plaatsgeld' (marktgeld voor een standplaats) en 'pakhuisuur' (huur van opslagruimte). Wat opvalt is de kolom "Aanteekeningen", waarin bij een groot deel van de personen de term **"belasting heffing"** staat vermeld. In de context van 1942 is dit een eufemisme of een directe verwijzing naar de onteigening van Joodse burgers. Veel van de namen op de lijst (zoals Waterman, Gobits, Mok, Boeken, Kloots, Piller) en de adressen (Jodenbreestraat, Waterlooplein, Uilenburgerstraat) wijzen op Joodse marktpluimveehouders, groentenhandelaren of andere marktkooplieden. Wanneer er "belasting heffing" staat, betekende dit vaak dat de bezittingen van deze personen waren bevroren of geconfisqueerd door de Duitse bezetter (via de roofbank Lippmann, Rosenthal & Co.). De gemeente Amsterdam kon hierdoor haar eigen vorderingen niet meer innen, aangezien het vermogen van de schuldenaar niet langer voor hemzelf of voor reguliere schuldeisers beschikbaar was.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte lijst/staat van vorderingen.
| H.J. Jelsma | Kerkstraat 44 Kwintsheul | " 75,- | " 1935 | " |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats " 1935 "
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE [Rechtsboven, vaag]: Suppleert (?) J.J. Hofman 25. 11 - 1884 Halmaheirastraat 4 III geauth. fam. v. Bloem sinds 9. 7 - 28 abs. B. Kamstra sinds October 1986.
# TRANSCRIPTIE Mijn. Wittkamp. Naar aanleiding van Uw briefkaart d.d. 14 Oct jl bericht ik U dat [<s>H.C. Boom</s>] de vischhandelaar H.C. Boom [<s>aan den Amstelstroommarkt?</s>] vischafslag hier te stede geen toewijzing versche visch heeft 460/298/2 [in rood] JJ [initialen]
# TRANSCRIPTIE Rapport. Geconstateerd op 28 Juli 1939 tusschen 11 en 11,15 uur dat H. Tolsma, geb. 14-7-95 Woon: - Ronnerstraat 1^I in genoemde straat en Talma- straat vier maal heeft geroepen en zich tweemaal in verschillende percelen naar boven heeft begeven om de olie te deponeren. 28/7/39 contr: J.J.M. Bekkering
(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa
# TRANSCRIPTIE Th. Haasnoot V. C. <u>onderzoek Zeeland</u> <u>Rooseman</u>