Archief 745
Inventaris 745-372
Pagina 265
Dossier 3
Jaar 1942
Stadsarchief

Getypte lijst/staat van vorderingen.

5 augustus 1942. Van: Directeur van het Bedrijf der Centrale Markt (Amsterdam). Aan: Administrateur van de Afdeling Assurantiezaken en Wettelijke Aansprakelijkheid ter Gemeentesecretarie. Dossier: 10/24/2

Origineel

Getypte lijst/staat van vorderingen. 5 augustus 1942. Directeur van het Bedrijf der Centrale Markt (Amsterdam). Administrateur van de Afdeling Assurantiezaken en Wettelijke Aansprakelijkheid ter Gemeentesecretarie. Behoort bij brief No. 10/24/2 d.d. 5 Augustus 1942 aan den Heer Administrateur van de Afdeeling Assurantiezaken en Wettelijke Aansprakelijkheid ter Gemeentesecretarie van den Directeur van het Bedrijf der Centrale Markt.

========================================================================
STAAT VAN VORDERINGEN, WAARVAN DE INNING OP MOEILIJKHEDEN STUIT.
========================================================================

Naam: Adres: Bedrag: Aard der schuld: Aanteekeningen:
A. Hes Bilderdijkstraat 106, Amsterdam f 35,- plaatsgeld 1935 belasting heffing.
S. Druyf onbekend " " 83,34 pakhuisuur 1935 "
H. Nebig Vrolikstraat 46 huis " " 41,04 pakhuisuur 1935 "
J. Maurits en J. Dirkmaat P. Aertzstraat 35 " " 87,50 pakhuisuur 1935 "
L. Franschman Zwanenburgerstraat 101 " " 86,64 plaatsgeld 1935 belasting heffing
J. van Dal Burg. Tellegenstraat 48 " " 40,- " 1935 "
A. Tas Spitskopstraat 3 " " 47,50 " 1935 "
B.N. Waterman Waterlooplein 16 AII " " 65,83 " 1935 "
M. Alderden Badhoevelaan 14, Aalsmeer " 50,- " 1935 "
H.J. Jelsma Kerkstraat 44 Kwintsheul " 75,- " 1935 "
P.J. Klaver Haarlemmerweg C. 342 Amsterdam " 22,50 " 1935 "
G.B. Visser Jr Jasper Lijnsenstraat 8 " " 27,50 " 1935 "
Wed. B. Nebig Marnixstraat " " 100,- " 1935 "
P. Oud Zwanenburgwal 80 huis " " 20,- " 1935 "
F.L. de Bruyn A. 47, Lopikerkapel (Utr) " 50,- " 1935 "
P. Koning Sloterweg 106 Haarlemmermeer " 30,- " 1935 "
A. Vischschoonmaker Oosterpark 47 Amsterdam " 25,- huur 1935 "
J. Paarlberg Huogo de Grootkade 9 III " " 122,50 " 1935 "
J. van Loggem Kr. Mijdrechtstraat 18 " " 70,- plaatsgeld 1936 belasting heffing
T. van Delft Koestraat 33 Rijnsburg " 15,- " 1935 "
C.L. van Dijk Essenlaan 63 Halfweg " 30,- " 1936 "
C.J. Kalkhoven Hoofdweg 104 Amsterdam " 7,50 huur 1936 "
Hartog Gobits Joden Breestraat 39 I " " 80,- plaatsgeld 1936 belasting heffing
H. Krist le Jan v.d. Heydenstr. 144" " 47,71 " 1936 failliet, curator Mr. L. Bouman
uitkeering à f 2,29 op 28/2/39.
fa. Wed. Cosman (A. Cosman, Tilanusstraat 21 II, Amsterdam
(W. Cosman, Th. Schwartzplein 27, " " 242,50 huur 1936
W. Duller Adm. de Ruyterweg 107 Amsterdam " 117,- " 1936
A.H. Gottmer, fa. G. Degens Fred. Hendrikstraat 108 II " " 190,- " 1936 waarschijnlijk overleden
Ph. Mok Diezestraat 24 " " 122,37 " 1936
G.v.d. Mey Dubbele Buurt 32 Rijnsburg " 10,- plaatsgeld 1936 belasting heffing
C.M.B. Mattheai onbekend Amsterdam " 30,- " 1935 "
P.C. Koentjes Laurierstraat 99 " " 25,- pakhuisuur 1936
H.P. Sander Sloterweg 732 " " 100,- plaatsgeld 1937) belasting heffing
Juda Hes Jan van Galenstraat 295 " " 7,48 " 1937) failliet curator Mr. P.J. Verdam.
J. de Vries Romb. Hogerbeetsstraat 60 " " 37,92 pakhuisuur 1937
Alex Mok Tugelaaweg 145 huis " " 78,31 plaatsgeld 1937) belasting heffing
N. Galis Beetslaan 31 Hoofddorp " 37,50 " 1937) "
S.M. Brugmans Nieuwe Steeg 15 Leiden " 162,34 pakhuisuur 1937
K. Wagenaar onbekend Amsterdam " 30,- plaatsgeld 1937 belasting heffing
J. Duyn Beverwijk " 50,- " 1937
C.N. Ditjeer Geuzenkade 76 Amsterdam " 25,- " 1937 "
T. de Leeuw Koekoekslaan 6 Haarlemmermeer " 75,- " 1937/38 "
J. Boeken Joden Breestraat Amsterdam " 384,99 " 1942 "
M. Pukker Bilderdijkstraat 44 " " 60,05 plaatsgeld en huur 1937/38 "
S. Gobits Blasiusstraat 57 II " " 24,50 plaatsgeld 1938 "
L. Kloots Jos. Israelskade 94 hs " " 85,50 plaatsgeld en huur 1938 "
A.v. Smeerdijk Joos de Moorstraat 27 hs " " 44,10 pakhuisuur 1938
J. Vroegop John. Franklinstraat 35 " " 55,- plaatsgeld 1938 belasting heffing
C. Bot Middenweg 165 Heer Hugowaard " 25,- " 1938 "
W.J. de Weert van Kinsbergenstraat 62 II, Amsterdam " 59,66 " 1938 "
D.O. Duyn Kramerweg 17 Castricum " 20,- " 1938 "
J. Roet Oosthuizerweg 53 Beemster " 25,- " 1938 "
L. Agsteribbe Blasiusstraat 71 Amsterdam " 134,64 pakhuisuur 1939
P. Bruinsma Vijfhuizerweg 12 Haarlemmermeer " 195,79 " 1939
J. Schotvanger Joos de Moorstraat 23 Amsterdam " 83,33 " 1939
J. Nord Valkenburgerstraat 104 II " " 50,- " 1939
F. van Dongen Meerstraat 121 Hillegom " 30,- plaatsgeld 1940 belasting heffing
S. Piller Nw. Uilenburgerstraat 76 II, Amsterdam " 17,- pakhuisuur 1939 "
W. de Croot Bestevaerstraat 48 I, Amsterdam " 41,65 plaatsgeld 1941 belasting heffing

Wat opvalt is de kolom "Aanteekeningen", waarin bij een groot deel van de personen de term "belasting heffing" staat vermeld. In de context van 1942 is dit een eufemisme of een directe verwijzing naar de onteigening van Joodse burgers. Veel van de namen op de lijst (zoals Waterman, Gobits, Mok, Boeken, Kloots, Piller) en de adressen (Jodenbreestraat, Waterlooplein, Uilenburgerstraat) wijzen op Joodse marktpluimveehouders, groentenhandelaren of andere marktkooplieden.

Wanneer er "belasting heffing" staat, betekende dit vaak dat de bezittingen van deze personen waren bevroren of geconfisqueerd door de Duitse bezetter (via de roofbank Lippmann, Rosenthal & Co.). De gemeente Amsterdam kon hierdoor haar eigen vorderingen niet meer innen, aangezien het vermogen van de schuldenaar niet langer voor hemzelf of voor reguliere schuldeisers beschikbaar was. De Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat was het kloppend hart van de voedselvoorziening in Amsterdam. Tijdens de bezetting werden Joodse handelaren stapsgewijs uitgesloten van het economische leven. Vanaf 1941 werden zij geweerd van de markten.

De datum van het document, 5 augustus 1942, is cruciaal: de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork en verder naar de vernietigingskampen waren op dat moment reeds in volle gang (gestart op 15 juli 1942). Dit verklaart de administratieve "moeilijkheden" bij het innen van schulden; de schuldenaren waren ofwel gedeporteerd, zaten ondergedoken, of hun kapitaal was door de nazi's geroofd onder de noemer van belastingmaatregelen. Het document toont de kille, bureaucratische afwikkeling van deze tragedie door het ambtelijke apparaat. A. Cosman A. Hes A. Tas A. Vischschoonmaker A.H. Gottmer B. Nebig B.N. Waterman C. Bot C.J. Kalkhoven C.L. van Dijk C.M.B. Mattheai C.N. Ditjeer D.O. Duyn F. van Dongen F.L. de Bruyn G. Degens G.B. Visser H. Krist H. Nebig H.J. Jelsma H.P. Sander J. Boeken J. Dirkmaat J. Duyn J. Maurits J. Nord J. Paarlberg J. Roet J. Schotvanger J. Vroegop J. de Vries J. van Dal J. van Loggem K. Wagenaar L. Agsteribbe L. Bouman L. Franschman L. Kloots M. Alderden M. Pukker N. Galis P. Aertzstraat P. Bruinsma P. Koning P. Oud P.C. Koentjes P.J. Klaver P.J. Verdam S. Druyf S. Gobits S. Piller S.M. Brugmans T. de Leeuw T. van Delft W. Cosman W. Duller W. de Croot W.J. de Weert Gemeente Amsterdam Marktwezen

Samenvatting

Dit document is een administratieve lijst van openstaande vorderingen van het Gemeentelijk Marktwezen in Amsterdam, gedateerd augustus 1942. De lijst bevat achterstallige betalingen voor 'plaatsgeld' (marktgeld voor een standplaats) en 'pakhuisuur' (huur van opslagruimte).

Wat opvalt is de kolom "Aanteekeningen", waarin bij een groot deel van de personen de term "belasting heffing" staat vermeld. In de context van 1942 is dit een eufemisme of een directe verwijzing naar de onteigening van Joodse burgers. Veel van de namen op de lijst (zoals Waterman, Gobits, Mok, Boeken, Kloots, Piller) en de adressen (Jodenbreestraat, Waterlooplein, Uilenburgerstraat) wijzen op Joodse marktpluimveehouders, groentenhandelaren of andere marktkooplieden.

Wanneer er "belasting heffing" staat, betekende dit vaak dat de bezittingen van deze personen waren bevroren of geconfisqueerd door de Duitse bezetter (via de roofbank Lippmann, Rosenthal & Co.). De gemeente Amsterdam kon hierdoor haar eigen vorderingen niet meer innen, aangezien het vermogen van de schuldenaar niet langer voor hemzelf of voor reguliere schuldeisers beschikbaar was.

Historische Context

De Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat was het kloppend hart van de voedselvoorziening in Amsterdam. Tijdens de bezetting werden Joodse handelaren stapsgewijs uitgesloten van het economische leven. Vanaf 1941 werden zij geweerd van de markten.

De datum van het document, 5 augustus 1942, is cruciaal: de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork en verder naar de vernietigingskampen waren op dat moment reeds in volle gang (gestart op 15 juli 1942). Dit verklaart de administratieve "moeilijkheden" bij het innen van schulden; de schuldenaren waren ofwel gedeporteerd, zaten ondergedoken, of hun kapitaal was door de nazi's geroofd onder de noemer van belastingmaatregelen. Het document toont de kille, bureaucratische afwikkeling van deze tragedie door het ambtelijke apparaat.

Genoemde Personen 58

Locaties

Centrale Markt Waterlooplein

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Textiel & Kleding: Jas Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vis & Zee: Visch Vleeswaren: Hart Vleeswaren: Vlees

Thema's

Jodenster/Maatregelen Kamp Westerbork

Organisaties

Gemeente Amsterdam Marktwezen

Kooplieden in dit dossier 100

I. Aap Zwanenburgwal Nwe Prinsengrt. t/o No. 69
E. Abrahams Waterlooplein den vleugel v/d brug over de Singelgrt. voor het Weesperplein.
A.V. de Jong Waterlooplein 6.12.'89
A. Hes Waterlooplein belasting heffing.
G. Degens Waterlooplein waarschijnlijk overleden
A. Judels Waterlooplein 29. 4.'09
A. Mok Waterlooplein belasting heffing
A. Mok Belastingheffing
A. Mol } belastingheffing
L. Allegro Waterlooplein bij het Gem. Zwembad "Het Nieuwe Diep".
A.M. Groenewoudt Waterlooplein 21. 4.'[9]3
M. Aronson meerdere Tilanusstr. voor No. 57
A. Schootranger
A. Smeragk
A. Tas Waterlooplein "
A. Vischschoonmaker Waterlooplein "
V. Smeerdijk Waterlooplein
S. Bacharach Waterlooplein Rembrandtspl. t/o No. 4-6.
B. Brijnisma
M.S. Adviseerde Waterlooplein Mosplein t/o No. 28
I. Beesemer Waterlooplein Weesperzijde bij den toegangsweg naar het tuindorp Watergraafsmeer.
S. Beesemer Waterlooplein A. Nieuwmarkt t/o No. 5<br>B. Nieuwmarkt t/o No. 1.
P. v. d. Berg Waterlooplein J.D. Meijerplein t/o No. 20
Ph. van de Berg (aanvrager) Waterlooplein 's-Gravesandeplein
M. Beugeltas meerdere Nw. Keizersgrt. t/o Z.W. vleugel v/d brug voor Weesperstr. t/o perc. N. Keizersgrt. 74
Sara Biet - Schelvis Waterlooplein J. Evertsenstr. t/o No. 72
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 1