P. Koning

Document

De notitie legt een klacht vast die is ingediend door de heer G.P. Koning over de ongecontroleerde straathandel in de Jan Evertsenstraat. De kern van de klacht betreft oneerlijke concurrentie en overlast door een groep van circa tien onvergunde ('clandestiene') bloemenventers. **Belangrijkste punten uit het verslag:** * **Namenlijst:** Het document noemt specifiek de namen van de overtreders: S. Koot, P. de Vries, S. Brands, J. Landbergen, J. Kuyper, G. Hesman en W. Steen. * **Concurrentievervalsing:** De illegale venters verkopen hun waren tegen de minimumprijzen van de veiling, waardoor de legale standplaatshouders en winkeliers hun omzet zien verdwijnen. * **Handhavingsproblematiek:** De klager merkt op dat de politie inconsistent optreedt; fruitventers worden wel aangepakt, maar bloemenventers worden gedoogd. * **Logistieke overlast:** De venters bezetten "alle hoeken van de straat", staan zeer dicht op de legale handelaren en maken extreem lange dagen (van 08:00 tot 20:30 uur). * **Verzoek:** De situatie wordt als "onhoudbaar" omschreven, met als gewenste oplossing een algeheel ventverbod voor die locatie.

Handgeschreven brief / verzoekschrift.

* **Inhoud:** De brief is een dringend verzoek van drie straathandelaren aan een onbekende autoriteit (vermoedelijk de marktmeester of de politiecommissaris) voor een gesprek ("onderhoud"). * **Kernprobleem:** De afzenders klagen over oneerlijke concurrentie. Zij hebben legale standplaatsen in de Jan Evertsenstraat en op het Mercatorplein, maar hun broodwinning wordt bedreigd door "personen die er een klandestiene standplaats op na houden" (illegale straathandel). * **Toon:** De toon is formeel en beleefd, maar getuigt van grote frustratie. Er wordt expliciet vermeld dat eerdere klachten geen resultaat hebben opgeleverd. * **Taalgebruik:** Het document bevat enkele archaïsche spellingen en grammaticale keuzes die kenmerkend zijn voor die tijd (zoals "gebeurdt" met -dt en de interpunctie met veel punten midden in zinnen).

Slotpagina van een handgeschreven brief of verzoekschrift.

* **Inhoud:** De tekst vormt de formele afsluiting van een correspondentie. De schrijver spreekt namens een groep ("namens ons allen") en spreekt de hoop uit op een positieve afloop ("gunstig resultaat"). Dit duidt op een verzoek, petitie of een bezwaarschrift gericht aan een officiële instantie of verhuurder. * **Ondertekening:** Er zijn drie duidelijke handtekeningen zichtbaar (G.J. Koning, Dooper, A. Haen). Onderaan staat de naam J.P. Koning met een specifiek adres genoteerd, wat suggereert dat deze persoon optrad als de hoofdindiener of contactpersoon. * **Paleografie:** Het handschrift is een verzorgd 'schoolschrift' uit de eerste helft van de 20e eeuw. De spelling "blijvende" (met de buigings-e) en de zinsconstructie zijn typerend voor de formele correspondentie uit die tijd.

Getypte administratieve lijst.

* **S.Z.:** Deze afkorting staat hoogstwaarschijnlijk voor *Sociale Zaken* (of mogelijk *Stadsreiniging en Marktwezen*). Het document betreft de registratie van marktkooplieden. * **Geografische focus:** De adressen en markten (Dapperstraat, Waterlooplein, Joubertstraat, Albert Cuyp, etc.) wijzen eenduidig op Amsterdam. * **Samenstelling:** Opvallend is de grote hoeveelheid Joodse namen op de lijst (o.a. Boas, Blitz, Loonstijn, Goudeketting, Porcelijn, Brilleslijper, Kloot). * **Administratieve context:** De term "Opgevoerd" duidt op het toevoegen van personen aan een specifiek register of het toewijzen van standplaatsen op de genoemde markten.

Document

Het document is een nauwkeurige administratieve registratie van markthandelaren in Amsterdam in het begin van 1942. De term "Opgevoerd" duidt op personen die nieuw zijn toegevoegd aan een specifieke registratie of vergunningslijst. Opvallende elementen: * **Geografische spreiding:** De adressen beslaan heel Amsterdam, van de Jordaan (Lindengracht) tot Oost (Transvaalbuurt) en West (Jan Evertsenstraat). Er zijn ook handelaren uit omliggende plaatsen zoals Huizen, Volendam en Zandvoort. * **Namen:** Een aanzienlijk deel van de namen op deze lijst (zoals Boas, Blitz, Goudeketting, Porcelijn, Brilleslijper) is van Joodse herkomst.

Administratieve lijst van debiteuren/vorderingen.

* **Geografie:** De lijst is sterk gericht op de regio Amsterdam en omliggende gemeenten (Haarlemmermeer, Halfweg, Aalsmeer). De vermelding van "Lopikerkapel (U)" duidt op de provincie Utrecht. * **Sociaal-economisch:** De adressen variëren van volksbuurten (Jodenbreestraat, Zwanenburgwal) tot meer gegoede wijken of nieuwe uitbreidingsgebieden (Oosterpark, Burgemeester Tellegenstraat). De toevoegingen zoals "huis" (benedenwoning), "I, II, III" (verdiepingen) en "a" (tussenetage of specifiek nummer) geven inzicht in de stedelijke bewoningsdichtheid. * **Naamkunde:** De lijst bevat typisch Nederlands-Joodse namen zoals Hartog Gobits en de firma Wed. Cosman, wat consistent is met de genoemde locaties in de Amsterdamse binnenstad. * **Schrift:** Het document is geschreven in een klerkenhandschrift (schoolschrift) dat gebruikelijk was voor administratief personeel. Enkele namen en straten zijn lastig leesbaar door individuele lussen (zoals bij "Jillisstraat" of "Puisistraat"), maar kunnen veelal herleid worden aan de hand van historische stratenregisters.

Getypte lijst/staat van vorderingen.

Dit document is een administratieve lijst van openstaande vorderingen van het Gemeentelijk Marktwezen in Amsterdam, gedateerd augustus 1942. De lijst bevat achterstallige betalingen voor 'plaatsgeld' (marktgeld voor een standplaats) en 'pakhuisuur' (huur van opslagruimte). Wat opvalt is de kolom "Aanteekeningen", waarin bij een groot deel van de personen de term **"belasting heffing"** staat vermeld. In de context van 1942 is dit een eufemisme of een directe verwijzing naar de onteigening van Joodse burgers. Veel van de namen op de lijst (zoals Waterman, Gobits, Mok, Boeken, Kloots, Piller) en de adressen (Jodenbreestraat, Waterlooplein, Uilenburgerstraat) wijzen op Joodse marktpluimveehouders, groentenhandelaren of andere marktkooplieden. Wanneer er "belasting heffing" staat, betekende dit vaak dat de bezittingen van deze personen waren bevroren of geconfisqueerd door de Duitse bezetter (via de roofbank Lippmann, Rosenthal & Co.). De gemeente Amsterdam kon hierdoor haar eigen vorderingen niet meer innen, aangezien het vermogen van de schuldenaar niet langer voor hemzelf of voor reguliere schuldeisers beschikbaar was.

Administratief register of lijst van standplaatshouders (straathandel/markten).

Dit document vormt een registratie van individuele handelaren en hun toegewezen standplaatsen in Amsterdam. * **Geografische spreiding:** De woonadressen concentreren zich sterk in de volksbuurten van die tijd, zoals de Jordaan en de Spaarndammerbuurt. De standplaatsen bevinden zich op centrale verkeersknooppunten (Stationsplein, Prins Hendrikkade) en lokale marktplatsen (Haarlemmerplein, Marnixplein). * **Administratieve tekens:** De data in de kantlijn duiden waarschijnlijk op controles of betalingen van staangeld. De rode 'S' zou kunnen staan voor 'Status' of 'Schuld'. De dubbele vinkjes (**V V**) in blauw en rood wijzen op een dubbele verificatie door verschillende ambtenaren of afdelingen. * **Persoonsgegevens:** De toevoeging van geboortedata bij bepaalde namen suggereert dat dit register ook diende voor de identificatie van de vergunninghouder, wat essentieel was voor de handhaving.

Personeelslijst ten behoeve van de administratie tijdens de Duitse bezetting.

* **Inhoud:** Het document biedt een gedetailleerd overzicht van het mannelijk personeel van een (niet nader genoemd) bedrijf op een specifiek peilmoment in de oorlog. Naast persoonlijke gegevens zoals gezinssamenstelling en geboortedatum, was de vermelding van het Persoonsbewijsnummer (geïntroduceerd in 1941) verplicht. * **Geografie:** De genoemde adressen (o.a. Kattenburgerkade, Vinkenstraat, Stadionweg) situeren het personeel en waarschijnlijk ook het bedrijf in Amsterdam. * **Mutaties:** De vele rode kruisen, doorhalingen en potloodaantekeningen wijzen op een actieve administratie. De rode kruisen bij de onderste namen duiden mogelijk op personeelsleden die zijn opgeroepen voor de Arbeidseinsatz of om andere redenen uit dienst zijn getreden kort na 1 april 1943. * **Functies:** Hoewel het formulier vraagt om een functievermelding, is deze kolom voornamelijk gebruikt voor adresgegevens, met uitzondering van de latere aantekening "expeditieknecht".

Document

* **Inhoud**: De brief is een formeel verzoek van P. Koning (ingediend via A. Dijkema) voor een vaste standplaats. Koning voert aan dat hij al een ventvergunning bezit. * **Bureaucracy**: Het document toont de interne besluitvorming. Aanvankelijk lijkt er sprake van een afwijzing vanwege "wanbetaling", maar dit wordt gecorrigeerd met de opmerking "Betaald". * **Besluitvorming**: De onderste notitie van 10 oktober 1943 adviseert positief ("M.i. geen bezwaar"), gebaseerd op het feit dat de aanvrager in het verleden ook al een vaste plek op de Dagmarkt Jan Evertsenstraat had. * **Schrift**: Meerdere handen zijn herkenbaar. De brief is in een net cursief geschreven; de ambtelijke nota's zijn sneller en zakelijker gepenseeld.

Handgeschreven verzoekschrift met ambtelijke kanttekeningen en stempels.

Het document is een formeel verzoek van P. Koning aan de gemeentelijke instanties (vermoedelijk de Marktdienst) om zijn moeder officieel als helpster ("bijstandsvergunning") te laten registreren bij zijn verkoopkar in de Jan Evertsenstraat. De ambtelijke reactie onderaan, geschreven door een ambtenaar genaamd De Boer, is echter negatief. Uit de notitie blijkt dat P. Koning al vaker gewaarschuwd is omdat hij zijn moeder de standplaats liet exploiteren zonder dat hijzelf aanwezig was. De ambtenaar adviseert het verzoek af te wijzen omdat hij vermoedt dat de aanvraag slechts een juridische dekmantel is om de moeder de vaste standplaats te laten overnemen. Het document eindigt abrupt midden in een zin ("dat de moeder"), wat suggereert dat de tekst op een volgende pagina of de achterzijde doorliep.

Doorslag van een officiële brief/beschikking.

Het document is een formele goedkeuring voor een vervangingsregeling op een Amsterdamse markt. De heer P. Koning heeft een verzoek ingediend (op 30 oktober 1943) om niet persoonlijk op zijn marktplaats aanwezig te hoeven zijn op specifieke dagen en tijden. **Kernpunten:** * **Locatie:** Markt Jan Evertsenstraat, Amsterdam-West. * **Vervanger:** Mevrouw M.Ch. Koning (de moeder van de geadresseerde), geboren in 1899. * **Tijden:** Dinsdag, donderdag en vrijdag tussen 10:00 en 14:00 uur. * **Reden:** De vergunninghouder (P. Koning) moet op die momenten naar de veiling om inkopen te doen voor zijn handel. * **Status:** De toestemming is verleend "tot wederopzegging", wat betekent dat de instantie het recht behoudt om dit besluit later in te trekken.

Brief (doorslag/kopie)

Dit document is een officiële toestemming aan een markthandelaar, de heer P. Koning, om zich op bepaalde tijden te laten vervangen door zijn moeder op zijn vaste standplaats aan de Jan Evertsenstraat in Amsterdam. De reden voor deze vervanging is dat de heer Koning zelf naar de veiling moet om voorraden in te kopen. De toestemming is verleend "tot wederopzegging", wat betekent dat het een tijdelijke of herroepbare regeling is. De administratieve aard van het document blijkt uit het kenmerk en de handgeschreven kanttekening ("genoteerd op slip"), wat wijst op een zorgvuldige registratie binnen het betreffende gemeentelijke apparaat.

Officieel schrijven/besluit (doorslag of afschrift).

* **Inhoud:** De brief is een formele goedkeuring voor een verzoek tot vervanging op een marktplaats. De heer P. Koning krijgt toestemming om zich op vaste dagen en tijden (dinsdag, donderdag en vrijdag tussen 10:00 en 14:00 uur) te laten vervangen door zijn moeder op de markt in de Jan Evertsenstraat. * **Reden:** De vervanging is noodzakelijk zodat de heer Koning zelf de veiling kan bezoeken om inkopen te doen voor zijn handel. * **Termijn:** De toestemming is verleend "tot wederopzegging", wat betekent dat het een doorlopende afspraak is tot de instantie besluit deze in te trekken. * **Taalgebruik:** Het document hanteert een zakelijke, ambtelijke toon die typerend is voor de vroege 20e eeuw (bijv. "Den Heer", "voormiddag/namiddag").

Administratief register / presentielijst.

De kolommen suggereren een logistieke toewijzing aan personen: * **X:** Waarschijnlijk een teken van aanwezigheid of inschrijving. * **ges. vol. bew.:** Mogelijk "geselecteerd volledige bewapening". De cijfers 1 en 2 verwijzen vermoedelijk naar categorieën uitrusting. * **gep. gew.:** Mogelijk "gepakt geweren" (munitie of aantallen). De variabele cijfers (1 t/m 6) duiden op specifieke toewijzingen per persoon. * **ges. toeg.:** Mogelijk "geselecteerd toegewezen". De constante '1' wijst op een individuele status. De geografische spreiding van de adressen over heel Amsterdam (van Noord naar Zuid en van de Jordaan naar de Indische Buurt) duidt op een centrale stedelijke organisatie.

Administratieve lijst van klanten/debiteuren, waarschijnlijk voor een incassant of vertegenwoordiger ("agent").

* **Structuur:** Een alfabetisch opgezette lijst van personen en firma's. De kolommen bevatten klantinformatie: een uniek nummer (3000-serie), een bedrag of factor (mogelijk een wekelijkse premie of contributie in guldens), en een woonadres. * **Annotaties:** De rode doorstrepingen duiden op een wijziging in de status (klant gestopt, verhuisd of schuld voldaan). De vinkjes suggereren een actieve controle tijdens een ronde. * **Schrift:** Een vlot, zakelijk cursief schrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. * **Geografie:** De lijst beslaat vrijwel heel Amsterdam, van de Jordaan (Anjeliersstraat) tot Zuid (Beethovenstraat) en West (Jan Evertsenstraat).

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief. * **Datum:** 2 september 1940. * **Locatie:** Volendam. * **Auteur:** A. Koning (geboren 12 juli 1886). * **Kenmerken:** Bovenin voorzien van een archiefstempel/kenmerk "№ 27/74/1 M. 1940 3/9" en de handgeschreven notitie "ni map". Geschreven met donkere inkt op gelinieerd papier.

# TRANSCRIPTIE P. Smit } A W Rijnders } prijs ? J Nobbe }

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief (verzoekschrift). * **Afzender:** A. Koning, wonende aan het Dril 16 te Volendam. * **Ontvanger:** Een ongenoemde ambtenaar of instantie (geadresseerd als W.E.D. Heer, waarschijnlijk de burgemeester of een marktmeester). * **Datum:** 13 januari 1943. * **Locatie:** Volendam. * **Kenmerken:** Bevat administratieve stempels, para...

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

# TRANSCRIPTIE Den Heer P. Hoekhouder v. Marktwezen. Jan v. Galenstraat 14.