Handgeschreven brief. 2 september 1940. № 27/74/1 M. 1940 3/9

Volendam 2 September 1940
ni map

W.E.D. Heer. Ondergeteekende
A. Koning geboren 12 juli 1886
wonende te Volendam Dril 16
komt u even berichten als dat
ik tot mijn spijt geen gebruik
kan maken van mijn voor-
keurskaart voor de vischmarkt
ten Katerstraat. welke kaart
ik ~~bij~~ u op 19 Augustus 1940
van u ontvangen heb № 423
W.E.D. heer gezien de abnor-
male toestande waarin wij
leven en de dure vischprijze
zien ik niet de kans om met
visch, achter in de ten Kate
straat een cent te verdiene
meschien wel geld verliere
daarom Mijnheer kan ik er
niet aan beginne de toestand
is te onzeker daarom sluit ik
bij deze brief mijn voorkeurskaart
in * Inhoud: De brief is een formele afzegging van A. Koning uit Volendam. Hij retourneert een 'voorkeurskaart' (nummer 423) voor de vismarkt in de Ten Katestraat in Amsterdam. Hij had deze kaart pas kort daarvoor, op 19 augustus, ontvangen.
* Motivatie: De schrijver geeft aan dat hij het risico niet aandurft. Hij noemt de "abnormale toestande" en de "dure vischprijze" als redenen. Hij vreest dat hij eerder geld zal verliezen dan verdienen door de onzekerheid van de tijd.
* Schrijfstijl: De brief is geschreven in een keurig, ouderwets handschrift. Het taalgebruik is beleefd (gebruik van "W.E.D. Heer" - WelEdelgeboren Heer) maar bevat typische spellingkenmerken van die tijd of van iemand met een meer praktische achtergrond (bijv. "toestande", "verdiene", "meschien").
* Toestand: Het document is fysiek in goede staat en de tekst is nagenoeg volledig leesbaar. * Tijdsgewricht: De brief dateert van september 1940, slechts enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De "abnormale toestande" waar de schrijver naar verwijst, duiden direct op de politieke en economische onrust en onzekerheid die de oorlog met zich meebracht.
* Visserij en Handel: Volendam was (en is) een vissersgemeenschap. Het feit dat een inwoner een kaart had voor een Amsterdamse markt (Ten Katemarkt) wijst op de handelslijnen tussen de vissersdorpen en de hoofdstad. De stijgende visprijzen en de onzekere markt waren directe gevolgen van de oorlogseconomie en distributiemaatregelen die destijds werden ingevoerd.
* Persoonlijk: A. Koning was op dat moment 54 jaar oud. Zijn beslissing om de handel op de Amsterdamse markt niet aan te gaan, weerspiegelt de voorzichtigheid van kleine ondernemers in een tijd van grote maatschappelijke omwenteling. A. Koning W.E.D. Heer