G.B. Visser

Officiële brief (afschrift) van de Gemeente Amsterdam.

Dit document is een formele bevestiging van de personeelsregistratie van straatventers door de gemeente Amsterdam. Het dient als bewijs dat de vermelde personen officieel geregistreerd staan als werknemers van de geadresseerde organisatie en over de benodigde vergunningen beschikken. Opvallend is het onderscheid tussen de 24 venters met een "permanente vergunning" (genummerd in reeksen zoals 17-176) en de 4 venters met een "tydelyke vergunning" (gekenmerkt door een 'Y'-prefix). Eén persoon, H. de Vries, heeft een permanente status maar op dat moment geen specifiek nummer vermeld. Het gebruik van de spelling met "y" in plaats van "ij" (tydelyke, schryven, zyn, Mazyk) is kenmerkend voor de ambtelijke spelling van die tijd.

Administratieve lijst van debiteuren/vorderingen.

* **Geografie:** De lijst is sterk gericht op de regio Amsterdam en omliggende gemeenten (Haarlemmermeer, Halfweg, Aalsmeer). De vermelding van "Lopikerkapel (U)" duidt op de provincie Utrecht. * **Sociaal-economisch:** De adressen variëren van volksbuurten (Jodenbreestraat, Zwanenburgwal) tot meer gegoede wijken of nieuwe uitbreidingsgebieden (Oosterpark, Burgemeester Tellegenstraat). De toevoegingen zoals "huis" (benedenwoning), "I, II, III" (verdiepingen) en "a" (tussenetage of specifiek nummer) geven inzicht in de stedelijke bewoningsdichtheid. * **Naamkunde:** De lijst bevat typisch Nederlands-Joodse namen zoals Hartog Gobits en de firma Wed. Cosman, wat consistent is met de genoemde locaties in de Amsterdamse binnenstad. * **Schrift:** Het document is geschreven in een klerkenhandschrift (schoolschrift) dat gebruikelijk was voor administratief personeel. Enkele namen en straten zijn lastig leesbaar door individuele lussen (zoals bij "Jillisstraat" of "Puisistraat"), maar kunnen veelal herleid worden aan de hand van historische stratenregisters.

Getypte lijst/staat van vorderingen.

Dit document is een administratieve lijst van openstaande vorderingen van het Gemeentelijk Marktwezen in Amsterdam, gedateerd augustus 1942. De lijst bevat achterstallige betalingen voor 'plaatsgeld' (marktgeld voor een standplaats) en 'pakhuisuur' (huur van opslagruimte). Wat opvalt is de kolom "Aanteekeningen", waarin bij een groot deel van de personen de term **"belasting heffing"** staat vermeld. In de context van 1942 is dit een eufemisme of een directe verwijzing naar de onteigening van Joodse burgers. Veel van de namen op de lijst (zoals Waterman, Gobits, Mok, Boeken, Kloots, Piller) en de adressen (Jodenbreestraat, Waterlooplein, Uilenburgerstraat) wijzen op Joodse marktpluimveehouders, groentenhandelaren of andere marktkooplieden. Wanneer er "belasting heffing" staat, betekende dit vaak dat de bezittingen van deze personen waren bevroren of geconfisqueerd door de Duitse bezetter (via de roofbank Lippmann, Rosenthal & Co.). De gemeente Amsterdam kon hierdoor haar eigen vorderingen niet meer innen, aangezien het vermogen van de schuldenaar niet langer voor hemzelf of voor reguliere schuldeisers beschikbaar was.

Doorslag van een formele aanmaning voor huurbetaling.

* **Administratieve efficiëntie:** Het document is een verzamel-doorslag. In plaats van voor elke debiteur een apart dossierstuk te bewaren, zijn de namen van verschillende wanbetalers onderaan één standaardtekst getypt. * **Betalingstermijn:** De gestelde termijn is zeer kort (drie dagen), wat duidt op een strikt incassobeleid voor de marktfaciliteiten. * **Handgeschreven annotaties:** De aantekeningen in de marge en achter de namen fungeren als een 'logboek'. Hieruit blijkt dat de aanmaning op 20 maart aangetekend is verstuurd en dat alle drie de partijen kort daarna (tussen 20 en 30 maart) hebben betaald, vaak voor twee maanden tegelijk (maart en april). * **Valuta:** Bedragen worden weergegeven in de Nederlandse gulden (f).

Administratieve aanmaning (betalingsherinnering).

Het betreft een officiële schriftelijke aanmaning wegens het niet tijdig betalen van de huur voor opslagruimte ("pakhuisafdeeling") op de Centrale Markt in Amsterdam. De huurders krijgen een uiterst korte termijn van drie dagen om alsnog aan hun betalingsverplichting te voldoen. De brief bevat onderaan een specificatie van drie verschillende schuldenaars met hun respectievelijke adressen, standplaatsnummers (bijv. D 15, a 14) en de verschuldigde bedragen in guldens. Het handschrift is een vlot, zakelijk administratief cursief uit het midden van de 20e eeuw.

Officiële brief / Kennisgeving.

Dit document is een formele kennisgeving aan een handelaar, de heer G.B. Visser, betreffende de intrekking van zijn toegangsrechten tot de Centrale Markt in Amsterdam. **Kernpunten:** * **De aanleiding:** De heer Visser is door de 'Inspecteur voor de Prijsbeheersching' schuldig bevonden aan het overtreden van de maximumprijzen. Dit duidt op prijsopdrijving of handel buiten de officiële prijsvoorschriften om. * **De straf:** De hoofdstraf is een gedwongen bedrijfssluiting van zes maanden, ingaande op 8 januari 1943 (de dag na dagtekening van de brief). * **De consequentie:** Als gevolg van deze sluiting wordt hem, op basis van het marktreglement (artikel 35 lid 3), de toegang tot het terrein van de Centrale Markt ontzegd. Zonder deze toegang was het voor een handelaar in die tijd vrijwel onmogelijk om legaal handel te drijven. * **Administratie:** De handgeschreven notities "Bedr Chef" (Bedrijfschef) en "Verzonden 7/1" zijn interne aantekeningen die bevestigen dat de brief is gezien door de leidinggevende en daadwerkelijk is gepost.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven rechtsboven:] M. de Boer [Handgeschreven midden boven:] Verzonden 2/8 No. 28/36/2 M G.J.Visser Lindengr. 188 hs 2 Augustus 1941. 28/36/3 M G.J.Visser ~~Lindengracht~~ Anjeliersstraat 202 I Mij is gerapporteerd, dat U zich regelmatig op Uw plaats op de markt aan de Lindengracht en aan de Westerstraat laat bijstaan, zonder de daartoe vere...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven aantekeningen in de bovenmarge:] *15/1 43 Visser is als winkelier in versche visch in de verdeeling opgenomen. Voorloopig aan 't werk. en vonnis afwacht v. 4 maanden.* *15/1 6 gewest 1 c [stempel: W]* *Koopen van visch buiten de verdeeling en boven max. prijs* **AFSCHRIFT** **R A P P O R T** den 10 Februari 1943 contrôleur: H. Smakman J. Rechsteiner badge No. 745 -...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, rechtsboven:] In de kaart [Handgeschreven, middenboven:] Verzonden 19/8. 28/38/2 M 18 Augustus 1941 den Heer G.J.Visser, Lindengracht 188 huis, Amsterdam-Centrum. Wyk 9. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 30 Juli 1941 verleen ik U hierby tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt(en) Lindengracht te laten bystaan - niet vervangen - door Mej.W.C...

# TRANSCRIPTIE *extra* VP/G. 90/6/2 M 20 Maart 1939. den Heer J. Visser, Lindengracht 25 I, Amsterdam-Centrum. Wyk 9. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 24 Februari jl. verleen ik U hierby tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt Mosplein te laten bystaan - niet vervangen - door N. Mosman. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE *Extra* VD/HG. den heer waarnemend Directeur van den Gemeentelijken Dienst voor Sociale Zaken, Levendaal 1, L E I D E N . 46A/59/2 M. 7 December 1940. W.P.Holswilder. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 26 November jl. No.4/20 Sch./R bericht ik U, dat W.P.Holswilder aan de Vischmarkt De Ruyterkade, alhier, staat ingeschreven als visc...