L. Bouman
Bekijk Verhaal ➔Archiefdocumenten
Administratieve notitie of archiefkaart.
Het document is een interne ambtelijke notitie betreffende een openstaande schuld van een zekere H. Krist. De kern van de zaak is de inning van "plaatsgeld" (marktgeld voor een standplaats) ter waarde van 150 gulden, een aanzienlijk bedrag voor die tijd. Er zijn drie fasen in de tekst te herkennen: 1. **De initiële registratie (1929):** De bovenste regels met de referentienummers en het bedrag. Er wordt opgemerkt dat Krist niet meer op de "C.M." (Centrale Markt) aanwezig is. Dit is geaccordeerd door de heren Muller en Whaes in december 1929. 2. **De opdracht tot inning:** Een instructie om zorg te dragen voor de inning van het bedrag, met een verwijzing naar de heer Broerse. 3. **De vervolgactie (1939):** Tien jaar later, in februari 1939, wordt er opnieuw naar de zaak gekeken. Er wordt gevraagd of Krist weer op de markt verschijnt, omdat hij in dat geval direct zijn oude schuld moet afbetalen.
Administratief kasblad / overzicht van openstaande vorderingen.
Dit document vormt een overzicht van achterstallige betalingen van een handelaar of onderneming aan het Bedrijf der Centrale Markt. De vorderingen zijn onderverdeeld in drie categorieën: 'plaatsgeld' (vergoeding voor een standplaats op de markt), 'pakhuis huur' en algemene 'huur'. Uit de kolom 'aanteekeningen' blijkt dat een groot deel van de vorderingen onderworpen was aan een traject van belastingheffing (dwanginvordering). Een cruciaal detail bevindt zich onderaan de lijst: bij een schuld van f 47,71 staat vermeld dat de schuldenaar failliet is gegaan. De curator, mr. L. Bouman, heeft op 20 februari 1939 een fractie van het bedrag (f 2,29) uitgekeerd. Een andere post van f 190,- is gemarkeerd als 'waarschijnlijk voldaan', wat duidt op een latere controle van de administratie.
Getypte lijst/staat van vorderingen.
Dit document is een administratieve lijst van openstaande vorderingen van het Gemeentelijk Marktwezen in Amsterdam, gedateerd augustus 1942. De lijst bevat achterstallige betalingen voor 'plaatsgeld' (marktgeld voor een standplaats) en 'pakhuisuur' (huur van opslagruimte). Wat opvalt is de kolom "Aanteekeningen", waarin bij een groot deel van de personen de term **"belasting heffing"** staat vermeld. In de context van 1942 is dit een eufemisme of een directe verwijzing naar de onteigening van Joodse burgers. Veel van de namen op de lijst (zoals Waterman, Gobits, Mok, Boeken, Kloots, Piller) en de adressen (Jodenbreestraat, Waterlooplein, Uilenburgerstraat) wijzen op Joodse marktpluimveehouders, groentenhandelaren of andere marktkooplieden. Wanneer er "belasting heffing" staat, betekende dit vaak dat de bezittingen van deze personen waren bevroren of geconfisqueerd door de Duitse bezetter (via de roofbank Lippmann, Rosenthal & Co.). De gemeente Amsterdam kon hierdoor haar eigen vorderingen niet meer innen, aangezien het vermogen van de schuldenaar niet langer voor hemzelf of voor reguliere schuldeisers beschikbaar was.
Getypte afschriften van controlerapporten betreffende markttoezicht.
Het document bevat drie korte verslagen van marktcontroleurs in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De kern van de rapportage ligt bij de nauwkeurige vergelijking tussen de officieel toegewezen hoeveelheden (op het "marktbriefje") en de werkelijke verkoop of aanvoer. * **De kwestie Gebroeders Boor:** Er is een klein tekort geconstateerd bij de verkoop van schar. De verklaring is "eigen gebruik" en "ingewogen" (verlies door wegen/vochtverlies). Opvallend is de opmerking over de "pufschar" (zeer kleine, kwalitatief minderwaardige vis). De controleur merkt cynisch op dat zelfs "helpers en bekenden" (mensen die normaal gesproken via informele weg of vriendjespolitiek de eerste keuze kregen) deze vis niet wilden hebben. Hierdoor belandde de gehele partij bij het gewone publiek. * **Logistiek:** De broers Boor gebruikten één gezamenlijke driewieler voor hun handel, wat de controle op individuele partijen bemoeilijkte. * **Schaarste:** Het onderste afschrift van 12 mei 1943 illustreert de voedselschaarste van die tijd: op twee grote markten was er die dag simpelweg "geen aanvoer".
Relevante Archieffragmenten
(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa
M. de Haan.
# TRANSCRIPTIE J. F. Bockelman [onderstreept] pl 67. nieuwwijk
# TRANSCRIPTIE Mvr L. Buckmeester Archimedeslaan 23. Alhier.
# TRANSCRIPTIE [Bovenaan gecentreerd/links:] *A'dam* *W. L. Suurhoff*