Getypte afschriften van controlerapporten betreffende markttoezicht.
Origineel
Getypte afschriften van controlerapporten betreffende markttoezicht. A f s c h r i f t .
18 Mei 1943
Markt: Albert Cuypstraat.
| Naam: | Volgens marktbriefje: | Werkelijk verkocht: | Verschil: | Reden: |
|---|---|---|---|---|
| H. Boor | 50 Kg. Schar II | 47 Kg. | 3 Kg. | 2 Kg. eigen gebruik. 1 Kg. ingewogen. |
| J. Boor | 50 Kg. Schar II | 48 Kg. | 2 Kg. | Eigen gebruik |
Opm. De toewijzingen van de Gebr. H. en J. Boor werden op één driewielen., bij elkaar, aangevoerd en van daar af verkocht.
Zoodat het inwegen van 1 Kg. moet worden verdeeld over beide partijen, dus 100 Kg.
Uitteraard der zaak was voor deze "pufschar" geen belangstelling van de zijde van "helpers" en "bekenden", zoodat deze partij niet als richtsnoer voor bijzonderheden kan dienst doen wat betreft totale verkoop aan het publiek.
De Contrôleur,
w.g. A. Hoogeveen.
547.
A f s c h r i f t .
18 Mei 1943
Markt: Ten Katestraat.
| Naam: | Volgens marktbriefje | Werkelijk aangevoerd: | Verschil: | Reden: |
|---|---|---|---|---|
| Jan Braam | 30 Kg. garnalen | 30 Kg. | ruim | |
| L. Ijsbrandy | 60 Kg. garnalen | 60 Kg. | ruim |
De Contrôleur,
708.
A f s c h r i f t .
12 Mei 1943
Markt Ten Katestraat
Markt Jan Evertsenstraat
Geen aanvoer
w.g. Bouman. Het document bevat drie korte verslagen van marktcontroleurs in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De kern van de rapportage ligt bij de nauwkeurige vergelijking tussen de officieel toegewezen hoeveelheden (op het "marktbriefje") en de werkelijke verkoop of aanvoer.
- De kwestie Gebroeders Boor: Er is een klein tekort geconstateerd bij de verkoop van schar. De verklaring is "eigen gebruik" en "ingewogen" (verlies door wegen/vochtverlies). Opvallend is de opmerking over de "pufschar" (zeer kleine, kwalitatief minderwaardige vis). De controleur merkt cynisch op dat zelfs "helpers en bekenden" (mensen die normaal gesproken via informele weg of vriendjespolitiek de eerste keuze kregen) deze vis niet wilden hebben. Hierdoor belandde de gehele partij bij het gewone publiek.
- Logistiek: De broers Boor gebruikten één gezamenlijke driewieler voor hun handel, wat de controle op individuele partijen bemoeilijkte.
- Schaarste: Het onderste afschrift van 12 mei 1943 illustreert de voedselschaarste van die tijd: op twee grote markten was er die dag simpelweg "geen aanvoer". Dit document stamt uit mei 1943, een periode in de Tweede Wereldoorlog waarin de voedselsituatie in Nederland steeds nijpender werd. De handel in levensmiddelen was strikt gereguleerd via een distributiesysteem.
Controleurs (vaak werkzaam voor de Crisis Controle Dienst of gemeentelijke marktwezeninstanties) hadden de taak om de zwarte handel tegen te gaan. Elk pond vis moest verantwoord worden. Als een handelaar minder verkocht dan hij had ontvangen, moest hij kunnen bewijzen waar de rest gebleven was (in dit geval eigen consumptie of indroging). De vermelding van "helpers en bekenden" geeft een inkijkje in de informele economie van de oorlog: wie connecties had met marktkooplieden, kon vaak buiten de officiële distributie om aan extra voedsel komen, tenzij de kwaliteit — zoals bij deze "pufschar" — zelfs voor de zwarte markt te laag was. A. Hoogeveen (Contrôleur) Bouman (Contrôleur) H. Boor J. Boor Jan Braam L. Ijsbrandy.