G. Koning

Handgeschreven namenlijst op gelinieerd papier.

Het document betreft een summiere administratieve lijst van negen personen. Opvallend zijn de patronen in de achternamen: * **Familienamen:** Er zijn herhalingen van de namen 'Elsas' (2x) en 'Tol' (3x). De namen Tol, Koning en Tuijs (mogelijk te lezen als Tuijp) zijn sterk geassocieerd met de regio Waterland, specifiek Volendam. De naam 'Elsas' is een bekende Joodse familienaam in Nederland. * **Annotaties:** De kruisjes suggereren een vorm van controle of afvinking (bijvoorbeeld voor aanwezigheid, betaling of distributie). Er zijn twee lagen van annotatie zichtbaar: een initiële afvinking in zwart/grijs en een secundaire controle in rood. Jan Tol is de enige op de lijst zonder enige markering.

Handgeschreven brief (verzoekschrift/bezwaarschrift).

In deze brief protesteert G. Koning tegen een besluit waardoor hij geen toewijzing meer krijgt voor de inkoop van zoetwatervis. De reden voor de afwijzing was dat zijn naam niet voorkwam in de registers van de Visserijcentrale. Koning legt uit waarom hij administratief 'onzichtbaar' was: hij liet het feitelijke bieden (het "mijnen") bij de visafslag altijd over aan een compagnon, Joop Helsloot. De reden hiervoor was dat hij de veilingmeester (de heer Ham) niet kon bijhouden met het "opslaan" (het proces van prijsstijging of -daling bij de afslag). Hij benadrukt dat hij al twintig jaar een bekende verschijning is op de markt en dat de marktmeesters kunnen getuigen van zijn aanwezigheid en handel. De toon van de brief is wanhopig. De termen "bloedvraag" (een kwestie van leven of dood) en "noodbrief voor mijn hele leven" onderstrepen dat zijn volledige bestaansrecht als visventer op het spel staat.

Getypte brief op gelinieerd papier.

De brief is een korte, zakelijke mededeling aan de heer G. Koning. Het is een reactie op een schrijven van Koning van slechts zes dagen eerder. De inhoud is een sommatie of uitnodiging om persoonlijk te verschijnen bij een "bedrijfschef". Opvallend is de specifieke locatie: de "Centrale Hal, No.H.69". In de Amsterdamse context van 1941 verwijst de "Centrale Hal" zeer waarschijnlijk naar de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat, of naar een centraal distributiekantoor. Het feit dat er een specifiek standnummer (H.69) wordt genoemd, duidt op een loket of kantoor binnen een groter complex. De beperkte bezoektijd (tussen 9 en 10 uur 's ochtends) wijst op een strak gereguleerde administratieve afhandeling.

Administratieve lijst/dienstbrief betreffende personeel.

Het document is een typisch voorbeeld van de ambtelijke bureaucratie in bezet Nederland. Het is een personeelslijst van de dienst Marktwezen in Amsterdam, waarbij medewerkers zijn aangewezen voor taken binnen de Luchtbeschermingsdienst (LBD). De lijst bevat namen, initialen en een numerieke code (waarschijnlijk een volgnummer of een specifieke post-aanduiding). Er wordt expliciet onderscheid gemaakt tussen personeel "buiten het koelhuis" en de rest. De aantekening aan de rechterzijde is een ambtelijke reactie op een eerdere correspondentie van 18 september 1941, waarin formeel wordt bevestigd wie de leiding heeft over de betreffende wijk of post. De heer J. Broere wordt genoemd als plaatsvervangend wijkhoofd, naast zijn reguliere functie als bedrijfchef van de Ketelmarkt.

Getypte administratieve lijst met persoonsgegevens.

De lijst vertoont een systematische indeling op basis van regio- of sectiecodes: * **TM:** Huizen (waarschijnlijk 't Gooi/Huizen regio). * **EW:** Amsterdam (gezien de straatnamen Insulindeweg en Commelinstraat in Amsterdam-Oost). * **EM:** Volendam/Edam (duidelijk door de plaatsvermelding en de typisch Volendamse achternamen zoals Kwakman, Koning en Schilder). De kolommen "41/42" en "42/43" duiden op een registratie van activiteit, lidmaatschap of financiële bijdragen per boekjaar tijdens de bezettingsjaren. Opvallend is dat nagenoeg iedereen voor het jaar 41/42 is afgevinkt, maar slechts één persoon (L. v.d. Zee) voor 42/43.

Handgeschreven brief (verzoekschrift).

* **Taal en Stijl:** De brief is geschreven in een beleefde, ietwat formele stijl die gebruikelijk was voor officiële correspondentie in die tijd. De schrijver gebruikt argumenten van familiale en fysieke aard om een administratieve gunst te verkrijgen. * **Inhoud:** De kern van het verzoek is de wens om twee marktstandplaatsen (momenteel gescheiden) te clusteren aan de Ten Katestraat in Amsterdam-West. De Jan Evertsenstraat en de Ten Katestraat liggen geografisch dicht bij elkaar, maar voor de logistiek van een marktkraam (met name het vervoer per auto) was nabijheid cruciaal. * **Personen:** De brief wordt geschreven door de zoon van L. Koning. Hij spreekt over zijn vader en een oom (G. Koning / C. Kwakman). De vermelding van "C.z:" achter de naam betekent "Corneliszoon", een methode die in vissersdorpen als Volendam essentieel was om families met dezelfde achternamen uit elkaar te houden. * **Toestand:** De brief noemt "heupziekte" als reden voor invaliditeit van de oom, wat de urgentie van de hulp door de "jongeman" (de schrijver) onderstreept.

Handgeschreven register/mutatielijst.

* **Inhoud:** Het document is een administratieve lijst van straathandelaren en marktkooplieden. Het vermeldt persoonlijke gegevens, hun standplaats (markt) en het type handel (bloemen, groenten, fruit, vis). * **Structuur:** De lijst is geordend in kolommen. Er wordt veelvuldig gebruik gemaakt van "id." (idem) en aanhalingstekens om herhalingen aan te geven. Sommige regels bevatten een handgeschreven 'X', wat mogelijk duidt op een controle, een verleende vergunning of een specifieke aantekening door een ambtenaar. * **Taalgebruik:** Typisch administratief Nederlands uit de jaren '40, met afkortingen zoals "hs." (huis), "bl. en pl." (bloemen en planten) en "V’dam" (waarschijnlijk Volendam). * **Toestand:** Het document is goed leesbaar, geschreven in een duidelijk currens-schrift (lopend handschrift) met inkt op ruitjespapier.

Administratief register (waarschijnlijk een marktregister of vergunningenlijst).

* **Structuur:** Het document is strikt ingedeeld in personen die aan de lijst zijn toegevoegd ("Opgevoerd") en personen die van de lijst zijn geschrapt ("Afgevoerd"). Dit duidt op een mutatieregister van marktkooplieden. * **Terminologie:** * *a. g. f.*: Afkorting voor aardappelen, groenten en fruit. * *2e h. art.*: Tweedehands artikelen. * *cons. ijs*: Consumptie-ijs. * *alc. vr. dr.*: Alcoholvrije dranken. * *verdeelvisch*: Waarschijnlijk vis die onder het distributiestelsel viel. * **Locaties:** De genoemde markten (Nieuwmarkt, Lindengracht, Jan Evertsenstraat, Albert Cuypstraat, Mosplein) bevestigen dat dit een Amsterdams register is. * **Handschrift:** Helder, administratief cursief handschrift uit het midden van de 20e eeuw.

Dubbele pagina uit een grootboek of register (genummerd 2 en 3).

* **Structuur:** Het document is een administratief register. De namen zijn gegroepeerd op de eerste letter van de achternaam (D, E, F, G, H, J, K, L), wat wijst op een alfabetische index. * **Terminologie:** * **Fr.:** Waarschijnlijk "Fransz" (zoon van Frans) of een geografische aanduiding (Friesland?). * **v.B.:** Zeer waarschijnlijk "van Buiten", een veelgebruikte term in Nederlandse registers voor personen die buiten de betreffende gemeente woonden. * **Jz / Wz:** Patroniemen (Janszoon, Willemszoon). * **Numerieke waarden:** Veel bedragen liggen rond de 3000. Dit kan duiden op het nominaal kapitaal van aandelen, certificaten in een fonds, of een belastingaanslag op basis van vermogen. De bedragen 5160 en 3080 komen herhaaldelijk voor, wat wijst op gestandaardiseerde eenheden. * **Correcties:** Er zijn diverse doorstrepingen en wijzigingen zichtbaar (bijv. bij 173 en 266), wat aantoont dat dit een werkdocument was dat over een langere periode werd bijgehouden.

Getypte administratieve lijst met handgeschreven correcties en aanvullingen.

* **Inhoud:** Het document is een kwantitatief overzicht van partijen bokking (gerookte haring) die na keuring op de vismarkt zijn afgekeurd. Er wordt een strikt onderscheid gemaakt tussen vis die is geretourneerd zonder vervanging ("niet geremplaceerd") en vis die is vervangen door een nieuwe partij ("geremplaceerd"). * **Administratieve wijzigingen:** Er zijn diverse correcties uitgevoerd. De post "Luchtbescherming" (1400 stuks) is verplaatst van de categorie 'niet geremplaceerd' naar 'geremplaceerd'. Verder zijn er handmatig namen toegevoegd (Jongenwaard, Koning Karnemelk), wat leidde tot herberekeningen van de subtotalen. * **Betrokken partijen:** De lijst toont een mix van overheidsdiensten (Politie, Brandweer, Stadsreiniging, Abattoir) en private handelaren of instellingen. Dit suggereert een gecentraliseerd systeem van voedseltoewijzing.

Controle-rapport (inspectierapport).

Het document is een zakelijk verslag van een onverwachte controle op de visverkoop in een loods nabij de Ten Katemarkt in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De inspecteurs controleerden of de aanwezige hoeveelheden vis (schar en bliek) overeenkwamen met de administratie ("geturfd: accoord"). Er wordt melding gemaakt van een logistiek probleem: een levering baars door de familie Koning was vertraagd door een defect aan een bakfiets (een gebroken wiel door overbelasting). De inspecteurs bleven ter plaatse totdat de resterende vis met een tweede bakfiets was gearriveerd en de totalen klopten. De spelling in het document is conform de toen geldende regels (bijv. "vischverkoop", "verkooper", "den loods"), inclusief een typefout onderaan ("acooord").

Handgeschreven ambtelijke notitie/rapportage.

Het document is een kort verslag van een controleur. Er wordt melding gemaakt van een verificatie ("geturfd en accoord bevonden") van verschillende personen. Bij de namen staan waarschijnlijk geboortejaren (bijv. '90 voor 1890) en een locatie-aanduiding ("40 bij school"). De Romeinse cijfers (II en III) duiden vermoedelijk op een classificatie of categorie-indeling. Opvallend is de persoonlijke noot dat "Klaas Buiten" de controleur stond op te wachten. De notitie wordt afgesloten met de standaardformulering dat er verder geen bijzonderheden zijn.

Handgeschreven brief met ambtelijke stempels en kanttekeningen.

* **Inhoud:** De brief is een formeel verzoek van een keurmeester (G. Koning) uit Volendam om vis te mogen inkopen/afnemen voor de leden van zijn specifieke groep ("Groep 9"). In de context van de schaarste tijdens de oorlog was de distributie van vis streng gereguleerd. * **Handschrift:** Het betreft een vlot maar duidelijk leesbaar zakelijk handschrift in zwarte inkt. De ambtelijke opmerkingen zijn later toegevoegd in een ander handschrift en andere pen. * **Terminologie:** "Uw dw. d." is de afkorting voor "Uw dienstwillige dienaar", een destijds gebruikelijke formele afsluiting. "RM. no 100" in de kantlijn verwijst waarschijnlijk naar een specifiek voorschrift (mogelijk Rijks-Maatregel of Regeling).

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE HG. den Heer G. Koning, Vespuccistraat 6 hs, Amsterdam-West1 Wijk 26A. 53/91/2 M. 14 November 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 8 November jl. verzoek ik U zich een dezer dagen te willen vervoegen bij den bedrijfschef van mijn dienst, die kantoorhoudt in de Centrale Hal, No.H.69 des voormiddags tusschen 9 en 10 uur. De Directeur,

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven brief. * **Datum:** 2 september 1940. * **Locatie:** Volendam. * **Auteur:** A. Koning (geboren 12 juli 1886). * **Kenmerken:** Bovenin voorzien van een archiefstempel/kenmerk "№ 27/74/1 M. 1940 3/9" en de handgeschreven notitie "ni map". Geschreven met donkere inkt op gelinieerd papier.

# TRANSCRIPTIE G. J. Bol (Utr.) G. Grootendorst (Utr.)

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]