S. Porcelijn
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 32
S. Porcelijn was een viskoopman die actief was op diverse markten in Amsterdam, waaronder de Waterlooplein, Dapperstraat, Joubertstraat en Westerstraat. In februari 1942 verkocht hij gerookte en versche vis op de Waterlooplein. In april 1942 vroeg hij om inschrijving voor de distributie van gerookte en gedroogde vis op de markt aan Jan Barthoutshof. Het specifieke lotgeval (zoals arrestatie, arisering of overlijden) is niet expliciet vermeld in de beschikbare archiefdata, hoewel de context van 'Vischmarkt Arisering' in de thematiek wijst op de algemene situatie in die periode.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Handgeschreven brief (verzoekschrift).
Het document is een zakelijk en beleefd verzoek van S. Porcelijn aan een niet nader genoemde instantie (waarschijnlijk de gemeente of een distributiedienst). De schrijver geeft aan werkzaam te zijn als marktkoopman in gerookte en gedroogde vis, waarschijnlijk op de markt aan de Jan Barthoutshof (aangeduid als "Janbartsh."). De kern van de brief is het verzoek om opgenomen te worden in de "verdeling" of "Distributie". Dit wijst op de noodzaak voor ondernemers in oorlogstijd om officiële toewijzingen van goederen te krijgen om hun handel te kunnen voortzetten. De toon is formeel ("Weledele Heer", "verzoek ik u"). De naam bovenaan is in een opvallend groter en sierlijker handschrift geschreven, mogelijk als een soort briefhoofd.
Getypte administratieve lijst.
* **S.Z.:** Deze afkorting staat hoogstwaarschijnlijk voor *Sociale Zaken* (of mogelijk *Stadsreiniging en Marktwezen*). Het document betreft de registratie van marktkooplieden. * **Geografische focus:** De adressen en markten (Dapperstraat, Waterlooplein, Joubertstraat, Albert Cuyp, etc.) wijzen eenduidig op Amsterdam. * **Samenstelling:** Opvallend is de grote hoeveelheid Joodse namen op de lijst (o.a. Boas, Blitz, Loonstijn, Goudeketting, Porcelijn, Brilleslijper, Kloot). * **Administratieve context:** De term "Opgevoerd" duidt op het toevoegen van personen aan een specifiek register of het toewijzen van standplaatsen op de genoemde markten.
Document
Het document is een nauwkeurige administratieve registratie van markthandelaren in Amsterdam in het begin van 1942. De term "Opgevoerd" duidt op personen die nieuw zijn toegevoegd aan een specifieke registratie of vergunningslijst. Opvallende elementen: * **Geografische spreiding:** De adressen beslaan heel Amsterdam, van de Jordaan (Lindengracht) tot Oost (Transvaalbuurt) en West (Jan Evertsenstraat). Er zijn ook handelaren uit omliggende plaatsen zoals Huizen, Volendam en Zandvoort. * **Namen:** Een aanzienlijk deel van de namen op deze lijst (zoals Boas, Blitz, Goudeketting, Porcelijn, Brilleslijper) is van Joodse herkomst.
Document
* **Geografie:** De adressen concentreren zich sterk in de Amsterdamse Jodenbuurt en de omliggende wijken (Jodenbreestraat, Waterlooplein, Rapenburg, St. Anthoniesbreestraat). * **Economie:** Het document geeft een gedetailleerd beeld van de kleine middenstand en markthandel in die tijd. Veelvoorkomende artikelen zijn "ongeregeld" (diverse/tweedehands goederen), "visch", "fruit", "textiel" en "garen en band". * **Demografie:** De namen wijzen op een uitsluitend Joodse populatie, met zowel Asjkenazische als Sefardische namen (zoals Montesinos). De geboortedata lopen uiteen van de jaren 1860 tot 1913, wat duidt op een mix van gevestigde handelaren en jongere ondernemers.
Administratief register (mogelijk een Liro-register of een vergelijkbare inventarislijst van geconfisqueerde goederen).
* **Handschrift:** Het document is geschreven in een net, ambtelijk cursief handschrift uit de eerste helft van de 20e eeuw. * **Structuur:** Het is een rigide tabelstructuur. De 'Serie'- en 'No.'-kolommen wijzen op een systematische registratie (mogelijk een dossier- of volgnummer). De adressen bevatten vaak een Romeins cijfer (I, II, III, IV) of "hs" (huis), wat de verdieping in het pand aangeeft. * **Marginalia en Opmerkingen:** * **"p post":** Geeft aan dat de inlevering of correspondentie via de post is verlopen. * **"V.V. bij N.S.":** Dit kan een afkorting zijn voor "Verzamelpunt bij Nieuwe Stadsschouwburg" (een bekende verzamelplek voor deportaties in Amsterdam) of een andere administratieve code. * **"door Sicherheitspol.":** Bij E. Hakker (Serie 8, No 100) staat dat de inlevering of actie is uitgevoerd door de Sicherheitspolizei. * **"Overleden":** Bij de laatste entry (M. Hamel) staat expliciet "Overleden" genoteerd achter de datum 27-1-42.
Archieflijst-vermeldingen
Administratieve lijst - Waterlooplein
| S. Porcelijn | 12- 4-1883 | Buychstraat 79 I | visch |
Administratieve lijst / Register van marktkooplieden.
| S.Porcelijn | 12-4-83 | Ruyschstraat 79 I | " | 16-2-42 | ger. en versche visch |
Getypte administratieve lijst.
| S. Porcelijn | 12-4-83 | Ruyschstraat 79 I | " | 16-2-42 |
Administratieve lijst - Dapperstraat
| S. Porcelijn | 12-4-83 | Ruyschstraat 79 I | " | 16-2-42 |
Administratief register (mogelijk een Liro-register of een vergelijkbare inventarislijst van geconfisqueerde goederen).
| 10 | 278 | S. Porcelijn | Ruyschstr. 79 I | 29-1-42. |
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats " 16-2-42 ger
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE [Links boven, in kader:] BIJBLAD VAN: M.^r No. 17/1/6 1940. DOORGEZONDEN: 23/8 - '40. [Rechts boven:] J. v.d. Mort } met ingang van K. Passchier } 21 Augs '40 ingetrokken. M. Polak } [Midden:] J. de Vos - 13/4 '40 uit m.s. [Aantekening rechts:] ni Insp. __________________________________________________ [Onderste helft:] De overige "marktplaatsen" zijn van: - J. Pola...
# TRANSCRIPTIE **MAURITS POLAK** **IMPORTEUR „JAN PLANK”** **SCHEERBENOODIGDHEDEN EN PARFUMERIËN** № 85/3/M. 1939 SWAMMERDAMSTRAAT 20 — AMSTERDAM-O. TELEFOON 54607 --- POSTCHEQUE EN GIRO No. 307158 AMSTERDAM, 8 1. 1938. (HOLLAND) Marktwezen Amsterdam. [Aantekening in handschrift: m.v. Insp.] Myneheeren! Herhaalde malen komt het voor dat uit willekeur de kramenzetter Cohen, van het Waterloopl...
# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven bovenin:] Verzonden 26/2 Imp – 3 – 30/3/4M. VD/SV. 1 Verzoek van T. Dekker plaats op de markten. 25 Februari 1944. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r. =========== Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 11 Februari jl. om advies ontvangen stuk no.5/13 L.M.1944 hebben de ondergeteekenden de eer U te berichten, dat een verzoek van a...
# TRANSCRIPTIE 129 | Gemeenteblad afd. 1 A **No. 91. Aankoop perceelen Stroomarkt 7 en Nieuwendijk 6 (C.).** Op 8 Maart jl. werden in openbare veiling gebracht de perceelen Stroomarkt 7 en Nieuwendijk 6, groot 112 m², op de bij het hiernavolgende besluit behoorende teekening aangeduid met roode kleur. Daar het bezit van deze perceelen, met het oog op de in deze omgeving te treffen voorzieningen...
# TRANSCRIPTIE № 10/19 / M. 1941 20/8 Amsterdam, 27 Augustus 1941 Den Weledelgeboren Heer Den Heer, Inspecteur Centrale Markthallen, Amsterdam. W. Weledelgeboren Heer, In verband met een aanvrage, door mij ingediend, ter verkrijging van de door mij in 1936 tijdelijk ingeleverde ventvergunning, zou ik gaarne een onderhoud met U hebben. Gaarne zou ik Uw uitnodiging hiertoe ontvangen waarom ik ...