J. van Schaik
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 22
J. van Schaik was actief als marktkoopman op de Waterloopleinmarkt in 1943. Hij had een standplaats (stand J) en handelde waarschijnlijk in vis, aangezien de N.V.C. in 1943 negatief adviseerde over zijn verzoek om een viswinkel te openen vanwege te lage visquota. Zijn verzoek om toewijzingen te vergroten voor een fysieke winkel werd geweigerd. In 1942 was hij mogelijk betrokken bij een lijst van personen die werden gesanctionerd voor delicten zoals diefstal of overtreding van prijsvoorschriften op de Centrale Markt, hoewel dit niet expliciet aan hem wordt gelinkt in de beschikbare data.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Getypte doorslag (carbonkopie) van een lijst met ondertekenaars en sympathisanten ("adhaesie betuigers").
Dit document fungeert als een bewijsstuk van collectieve steun voor een niet nader genoemd schrijven van A.J.L. Schindeler. * **Demografie:** De lijst bevat 72 namen (personen en firma's). Opvallend is de enorme concentratie van achternamen die specifiek zijn voor Volendam en Edam (Schilder, Mooyer, Veerman, Koning, Botter, Vrees). Hoewel de afzender in Amsterdam woont, lijkt het verzoek namens een grote groep uit de vissersgemeenschap of een daarmee verbonden kring te zijn ingediend. * **Administratief proces:** Het stempel van maart 1942 geeft de ontvangst aan door een officiële instantie. De handgeschreven notitie "opbergen" van november 1942 suggereert dat de kwestie waarover geschreven werd maandenlang heeft gelopen alvorens het dossier werd gesloten.
Administratief register (lijst van sancties/ontzeggingen).
Het document is een overzicht van personen die wegens diverse vergrijpen zijn gesanctioneerd op de Amsterdamse Centrale Markt tijdens de bezettingsjaren. * **Delicten:** De meest voorkomende reden is 'diefstal'. Daarnaast worden 'overtreding prijsvoorschriften' (vaak gerelateerd aan zwarte handel), 'heling' en 'vervalsching van afslagbonnen' vermeld. * **Sancties:** De strafmaat lijkt vaak een ontzegging van de toegang tot de markt te zijn, ofwel voor een bepaalde periode (bijv. "1/6 - 13/12.42"), ofwel voor "onbepaalde tijd". * **Doorgestreepte tekst:** Enkele namen en data zijn doorgestreept, wat kan duiden op een herziening van de straf, het verstrijken van de termijn of een administratieve correctie. * **Terminologie:** De afkorting "v.a." staat voor "vanaf", "t/m" voor "tot en met", en "hs." voor "huis" (begane grond). "z.o.z." bij B.A.G. Smit suggereert dat er aanvullende informatie op de achterzijde van het blad staat.
Handgeschreven conceptbrief of afschrift op briefpapier van de Nederlandsche Visscherijcentrale.
* **Kernboodschap:** De N.V.C. adviseert negatief over het verzoek van een zekere J. van Schaik om een viswinkel te openen. De huidige toewijzing (visquota) is te laag voor een winkel en de N.V.C. weigert deze te verhogen. * **Argumentatie:** Er wordt gesteld dat er in Amsterdam geen behoefte is aan meer viswinkels. Bovendien spreekt de schrijver een expliciet wantrouwen uit naar straathandelaren: hij vermoedt dat de wens om een vaste winkel te beginnen louter een poging is om de strengere controles op de markten te ontduiken. * **Toon en Stijl:** De brief is opgesteld in een zakelijke, ambtelijke stijl die typerend is voor de oorlogsperiode ("dezerzijds", "afwijzend te beschikken"). De toon is streng en onbuigzaam, passend bij een autoritaire bestuursstructuur.
Zakelijke brief (doorslag/kopie).
Deze brief is een formeel advies van een Amsterdamse directeur aan de Nederlandsche Visscherijcentrale (NVC). De kern van de brief is de afwijzing van een verzoek van een zekere J. van Schaik om zijn vis-toewijzingen te verhogen, zodat hij een fysieke winkel kan openen in plaats van zijn huidige handel. De argumentatie van de directeur is tweeledig: 1. **Economisch/Distributief:** Er is volgens de schrijver in Amsterdam geen behoefte aan meer viswinkels onder de toenmalige omstandigheden. 2. **Handhaving/Controle:** De directeur uit een expliciet wantrouwen jegens straathandelaren die willen "omschakelen" naar een winkel. Hij stelt dat dit enkel een poging is om te ontsnappen aan de strenge controles op de markten. De toon is bureaucratisch, beslist en enigszins neerbuigend ten opzichte van de straathandel.
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats ~~J
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE Aangevoerd door J. Ph v. Schaik aan Stadionplein op 11/12/43 38 pond schar ~~||||~~ ~~||||~~ ~~||||~~ / | | | contr. doss. 11/12/43 v/B.
# TRANSCRIPTIE J.G. Overkamp [rechtsboven:] pers. bew. A 35/623317 geb. 25/3 '91 Rozenstraat 50 ^II
17.9.08 J 261014 I. Jas 2e J.v. Campenstr. 103 I [v] 26.10.14 J 290697 K. Jas Retiefstr. 37 I [v] 29.6.97 J 220615 S. Jas Weesperstr. 127 I [v] 22.6.15 J 131208 B.v.d. Kar Ben Viljoenstr. 1 II [v] 13.12.08 -3-
# TRANSCRIPTIE J. F. Bennink Directeur N.V. „Het Nederlandsche Veem” Amsterdam Rotterdam
# TRANSCRIPTIE 19-11-43 Stadionplein aangevoerd door J. Ph. v. Schaik 31 KG schar [Turftekens: 5 + 5 + 5 + 5 + 5 + 5 + 1 = 31] Deze Koopman heeft voor zich hiervan niet genomen. [Linksonder, diagonaal geschreven:] doss. controle 12-1-44 de Koe [Rechtsonder:] Contr. dossier D