E. Elzas

Handgeschreven notitie op een gelinieerde fiche/indexkaart.

De tekst is een korte rapportage over de gezondheidstoestand en werkhervatting van een zekere heer E. Elzas. De schrijver meldt dat Elzas voldoende hersteld is om weer bij zijn "stal" (waarschijnlijk een marktkraam of een veestal) aanwezig te zijn. Er wordt vermeld dat zijn zoon hem nog enkele dagen ondersteunt totdat het herstel volledig is. Het handschrift is een verzorgd, klassiek cursief dat typerend is voor de vroege 20e eeuw in Nederland. De spelling ("zoo-ver", "eenige") is conform de vooroorlogse spelling.

Bijblad (administratief dossierstuk) voor de afhandeling van een verzoek of klacht.

Dit document vormt de administratieve afsluiting van een dossier betreffende de heer E. Elzas, die een staanplaats (nummer 2) had op de markt in de Ten Katestraat. Uit de aantekeningen valt een chronologische afhandeling te herleiden: 1. **10 februari 1939:** Het stuk wordt doorgezonden voor administratieve verwerking. 2. **13 februari 1939:** De ambtenaar DeHaer geeft een eerste advies ("th. Vrij" zou kunnen wijzen op een vrijstelling of een specifieke status). 3. **16 februari 1939:** De definitieve beslissing valt. Op basis van een opmerking van de marktopzichter wordt de zaak als "afgedaan" (afgehandeld) beschouwd. 4. **21 februari 1939:** Het document wordt definitief opgeborgen ("opb") in het archief door een medewerker genaamd Whoe. Het formulier zelf (Model No. 14) is een standaardformulier voor de afdeling Algemene Zaken, gedrukt in oktober 1937 in een oplage van 10.000 stuks.

Handgeschreven ambtelijk rapport/klacht met een bijgevoegd besluit tot sanctie.

Het document betreft een escalatie tussen een marktkoopman en een toezichthouder van de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen. De ambtenaar, V. Middelburg, rapporteert een incident waarbij de handelaar E. Elzas zich verbaal agressief zou hebben geuit nadat de ambtenaar weigerde op zijn klacht in te gaan. De geciteerde woorden van Elzas ("ik heb schijt aan jou") wijzen op een expliciete afwijzing van het gezag van de ambtenaar. Middelburg reageerde hierop met fysieke verwijdering ("bij zijn kraag gepakt"). Opvallend is de snelheid waarmee de disciplinaire maatregel volgt: op 1 december wordt voorgesteld om Elzas voor twee dagen (3 en 4 december) zijn standplaatsrecht te ontnemen.

Getypte lijst met handgeschreven en doorgestreepte correcties.

* **Administratieve structuur:** De lijst is een officieel register van marktkooplieden in Amsterdam. "Upgevoerd" betekent dat iemand een vergunning kreeg of naar een andere markt verplaatste; "Afgevoerd" betekent het intrekken of beëindigen van de standplaatsvergunning. * **Terminologie:** Opvallend is het woord "verdeelvisch". Dit verwijst naar de distributie van vis onder het distributiestelsel (op de bon) tijdens de oorlogsjaren. * **Geografie:** De genoemde markten (Dapperstraat, Lindengracht, Waterlooplein, Gaaspstraat, Nieuwmarkt) zijn de traditionele Amsterdamse dagmarkten. De Gaaspstraat-markt was in de oorlog specifiek aangewezen als een markt voor Joodse burgers. * **Opmerkelijke namen:** Er staan diverse Joodse achternamen op de lijst (o.a. Acohen, Agsteribbe, Blits-Vischjager, Drukker, Elzas). Sommige personen verschijnen in beide kolommen, wat duidt op een verplaatsing tussen markten (bijv. H. Blits-Vischjager wordt afgevoerd van de Gaaspstraat en opgevoerd op het Waterlooplein). ---

Getypte lijst (doorslag) met administratieve wijzigingen van marktkooplieden in Amsterdam.

* **Structuur:** Het document is een administratief overzicht verdeeld in twee secties: "OPGEVOERD" (nieuw geregistreerde marktkooplieden of standplaatsen) en "AFGEVOERD" (beëindigde registraties). * **Locaties:** De genoemde markten zijn bekende Amsterdamse markten: Nieuwmarkt, Waterlooplein, Dapperstraat, Lindengracht en de specifieke markten in de Gaaspstraat en Joubertstraat. * **Handel:** Er is een sterke nadruk op levensmiddelen, met name "verdeelvisch" (vis onderhevig aan de distributieregeling) en mosselen. Daarnaast worden textiel (manufacturen, lingerie, gordijnen), bloemen en koek vermeld. * **Persoonsgegevens:** De lijst bevat volledige namen, geboortedata en woonadressen (inclusief verdiepingen zoals 'hs' voor huis of 'I', 'II' voor etages), wat typerend is voor de nauwkeurige bevolkingsadministratie in Amsterdam tijdens deze periode.

(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa

- 3 -

                                                      den Heer A.Elzas,          &nbs...

## Rechterpagina

M. de Haan.