Handgeschreven ambtelijk rapport/klacht met een bijgevoegd besluit tot sanctie. 28 november 1941 (oorspronkelijke klacht) en 1 december 1941 (besluit). [Linksboven, diagonaal geschreven:]
Inzien
Spoed

[Rechtsboven:]
Den Heer Inspecteur
v/h Marktwezen.
Ruijterstraat 34 hs.

[Hoofdtekst:]
Hedenmorgen 28 November 1941 des voorm:
± 11.30 uur kwam de vaste plaatshouder No 104 Joubertstraat.
E. Elzas bij mij met een klacht. Genoemde persoon
sprak mij echter op zoo'n onbehoorlijke wijze aan, dat
ik hem geen antwoord gaf. Ik wees hem op zijn
onbehoorlijk optreden, waarop hij nog meer tegen mij
te keer ging, door mij de woorden toe te voegen:
"Wat verbeeld jij je wel, ik heb schijt aan jou ik
ga wel naar den Direkteur." Hierop heb ik
Elzas bij zijn kraag gepakt en onder tucht van den
markt verwijderd. Ik zag gaarne dat Elzas
voor genoemde handelwijze werd gestraft.

Amsterdam 28 November 1941
V. Middelburg.

[Onderste sectie, toegevoegd op 1 december:]
In verband met het bovenstaande stel
ik U voor E. Elzas het recht te ontnemen
op Woensdag 3 & Donderdag
4 December een plaats op een der markten
in te nemen.

1-12-'41
de Han Het document betreft een escalatie tussen een marktkoopman en een toezichthouder van de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen. De ambtenaar, V. Middelburg, rapporteert een incident waarbij de handelaar E. Elzas zich verbaal agressief zou hebben geuit nadat de ambtenaar weigerde op zijn klacht in te gaan. De geciteerde woorden van Elzas ("ik heb schijt aan jou") wijzen op een expliciete afwijzing van het gezag van de ambtenaar. Middelburg reageerde hierop met fysieke verwijdering ("bij zijn kraag gepakt"). Opvallend is de snelheid waarmee de disciplinaire maatregel volgt: op 1 december wordt voorgesteld om Elzas voor twee dagen (3 en 4 december) zijn standplaatsrecht te ontnemen. De datum van dit document (november 1941) is cruciaal voor de interpretatie. Nederland was bezet door nazi-Duitsland en de vervolging van Joden was in volle gang. De achternaam "Elzas" is een bekende Joodse naam en de Joubertstraat was het hart van de Joodse Transvaalbuurt. In september 1941 waren er in Amsterdam aparte markten voor Joden ingesteld. De felle reactie van de ambtenaar en de sanctie moeten gezien worden in het licht van de toenemende rechtseloosheid van Joodse burgers. Ambtenaren van diensten zoals het Marktwezen speelden vaak een rol bij de handhaving van beperkende maatregelen en de marginalisering van Joodse ondernemers. De toon van het rapport getuigt van een autoritaire houding die typerend was voor de ambtelijke verhoudingen onder het bezettingsregime. E. Elzas V. Middelburg Marktwezen