Abraham Porcelijn
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 32
Abraham Porcelijn (geb. 1886, overleden 1942) was een winkelier actief op de Waterloopleinmarkt. Hij verkocht in 1942 haring, zuurwitten, stoffen en zijde. Hij verzoekte om toewijzing van gerookte paling en gepelde garnalen voor zijn winkel aan de Nieuwe Prinsengracht 95. Hij overleed in november 1942.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Zakelijke correspondentie (verzoekschrift).
Het hoofddocument is een formeel verzoek van winkelier A. Porcelijn aan de leiding van de Amsterdamse Gemeentelijke Visafslag. De schrijver verzoekt om een toewijzing van gerookte paling ("Gerookte Aal") en andere viswaren voor het aanstaande seizoen. Het gebruik van bruin pakpapier voor de correspondentie is kenmerkend voor de papierschaarste tijdens de oorlogsjaren. De brief is zakelijk en onderdanig van toon, passend bij de afhankelijkheidsrelatie van de kleine winkelier tegenover de centrale distributieorganen in die tijd. Het dossier bevat meerdere versies of kopieën van hetzelfde verzoek, wat wijst op een formele administratieve afhandeling.
Document
* **Structuur:** De lijst is administratief van aard, opgezet in een tabel met vier kolommen. De kolomkoppen geven informatie over de handelaar, de aard van de vis-toewijzing (gepelde garnalen, gerookte aal, zoetwatervis, etc.), de locatie van verkoop en de status van de handelaar. * **Terminologie:** * **gep.garnalen:** gepelde garnalen. * **ger.aal:** gerookte aal. * **zoetw.visch:** zoetwatervis. * **C.M.:** Vermoedelijk de *Centrale Markt* van Amsterdam. * **gr. via J.Raad:** Waarschijnlijk "geleverd via de Joodse Raad". Dit duidt op een gedwongen verandering in de distributieketen voor Joodse handelaren. * **venter gr. en f:** groenten en fruit. * **Schrift:** Het document is getypt met een mechanische typemachine. Er zijn enkele typefouten zichtbaar (bijv. "Haarlemmordijk" in plaats van Haarlemmerdijk, "Sunatrastraat" voor Sumatrastraat, "Stirunstraat" voor Stirumstraat). * **Opmerkelijke details:** Twee personen op deze pagina (I. Locher en A. Porcelijn) zijn expliciet aangeduid als "Jood", met de toevoeging dat hun toegang als koper op de markt is beëindigd en hun voorraden nu via de Joodse Raad worden geregeld.
Getypte lijst van personen met bijbehorende persoonsgegevens en handelswaar.
De lijst bevat gegevens van handelaren die waarschijnlijk actief waren op de markt in de **Gaaspstraat** te Amsterdam. De gegevens zijn gestructureerd: * **Personalia:** Namen en geboortedata, veelal daterend uit het einde van de 19e en begin van de 20e eeuw. * **Geografie:** De adressen bevinden zich voornamelijk in de Amsterdamse wijken De Pijp, de Rivierenbuurt en de Transvaalbuurt. * **Handelswaar:** De kolom "Artikel" specificeert de aard van de nering, variërend van levensmiddelen (vis, groente, fruit, zuurwaren) tot textiel (stoffen, kousen, manufacturen) en huishoudelijke artikelen. * **Mutaties:** De handgeschreven doorstrepingen onderaan de lijst duiden op een administratieve actualisatie waarbij personen van de lijst zijn verwijderd.
Handgeschreven verzoekschrift op gelinieerd papier.
In dit document verzoekt de Amsterdamse winkelier Abraham Porcelijn om te worden opgenomen in de distributieketen van gepelde garnalen. Hij beargumenteert zijn verzoek door te wijzen op het feit dat hij dit product reeds langdurig in zijn winkel aan de Nieuwe Prinsengracht 40 verkocht. De toon is uiterst beleefd en formeel, wat gebruikelijk was voor dergelijke correspondentie met overheidsinstanties of distributieorganen in die tijd. De administratieve stempels onderaan duiden op de verwerking van het verzoek door de betreffende instantie.
Administratieve lijst/register van handelaren.
* **Doel van de lijst:** Dit document lijkt een register van (markt)kooplieden of kleine zelfstandigen. Gezien de aard van de adressen (Jodenbuurt, Transvaalbuurt) en de rode onderstreping van namen, betreft dit zeer waarschijnlijk een lijst van Joodse straathandelaren die door de Duitse bezetter of een daaraan gelieerde instantie (zoals de Marktwezen-administratie of de Liro-bank) werd bijgehouden. * **Handgeschreven wijzigingen:** Er zijn diverse adreswijzigingen genoteerd. Sommige handelaren zijn verhuisd naar adressen buiten Amsterdam (Tilburg, Edam, Haarlem, Aalsmeer, Utrecht). * **Markeringen:** De 'X' achter de artikelen kan duiden op het intrekken van een vergunning, een vordering van voorraad, of een controle op de "Joodse status" van de onderneming. * **Handel:** De artikelen variëren van levensmiddelen (vis, groenten, fruit) tot galanterieën, manufacturen en consumpie-ijs.
Koopliedenlijsten
Waterlooplein — standplaats haring, zuurw
Waterlooplein — standplaats stoffen en zijde
Relevante Archieffragmenten
# TRANSCRIPTIE Amsterdam 2 Febr. 1942 [Stempel: № 30 / 71 / M. 1942 5/2] Aan den Heer Inspecteur van het Marktwezen afd: Joodsche Markten. [Handgeschreven aantekening: w. Timp] Gaarne zoude ondergetekende een bewijs van U ontvangen, dat duidelijk aantoont dat ik als verkooper ben toege- laten tot de Joodsche markt, afd. Waterlooplein. Dit bewijs moet ik overleggen te ’s Gravenhage, dat ingel...
# TRANSCRIPTIE [Linksboven handgeschreven aantekeningen in blauw potlood, grotendeels onleesbaar, mogelijk: "Vermoedelijk" / "Afgedaan"] vD/HB. den Heer A.Gombault, Wirtschaftsreferent Bureau Beauftragte voor de Stad Amsterdam, Museumplein 19, Amsterdam-Zuid. 30/45/2 M. 14 Augustus 1942. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 29 Juli j.l. Ref.Wi. bericht ik U, dat Rotenberg vrij geregeld gebruik m...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Proces-verbaal (Model C.M. 38-250-3-'39-138). * **Instelling:** Marktwezen te Amsterdam. * **Betrokken ambtenaar:** Petrus Cornelis Postema (Ambtenaar bij het Marktwezen, onbezoldigd veldwachter). * **Betrokkene (verdachte):** Jacob Venetianer. * **Datum incident:** Zaterdag 26 augustus 1939. * **Datum opmaak:** 5 oktober 1939. * **Locatie:** Cen...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Proces-verbaal (vervolgblad, pagina 2). * **Datum:** 27 augustus 1941. * **Locatie:** Amsterdam (markt/groothandel). * **Betrokken personen:** Aron Stodel (koopman), Jan Otto Reesen (koopman), Aron Stodel Jr. (zoon), Schiermeier (verbalisant), H.M.J. Brachthuizer (getuige/knecht). * **Onderwerp:** Verhoor van verdachten inzake een vermeende diefstal ...
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Doorslag van een getypte brief (ambtelijke correspondentie). * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van de Marktwezen of een gerelateerde Amsterdamse gemeentedienst). * **Ontvanger:** Den Heer A. Gombault, Wirtschaftsreferent Bureau Beauftragte voor de Stad Amsterdam. * **Datum:** 14 augustus 1942. * **Referentienummer:** vD/HB. en 30/45/2 M. * ...