Salomon Speelman

Handgeschreven brief (verzoekschrift)

* **Inhoud:** S. Speelman verzoekt de directeur van het Marktwezen om een vaste toewijzing van een marktplaats in de eerste rij op het Waterlooplein. Hij legt uit dat hij al 38 jaar op de tweede rij stond, maar sinds januari tijdelijk ("los") op de plek van een zekere heer J. Stad staat. * **Argumentatie:** Speelman voert aan dat de heer Stad elders werkzaam is en de marktplek alleen gebruikt als hij geen ander werk heeft (en anders "in de steun" loopt). Hij vindt dat hijzelf, na 38 jaar trouwe dienst, meer recht heeft op deze prominente plek. * **Taalgebruik:** De brief bevat enkele grammaticale eigenaardigheden die typerend zijn voor de gesproken volkstaal van die tijd, zoals "schrijft ik u" en "geen werk hebt". * **Toestand:** Het document is goed leesbaar; de stempels duiden op een officiële registratie bij de gemeente Amsterdam.

Getypte brief (doorslag of kopie).

De brief is een formeel, bureaucratisch antwoord op een verzoek van de heer S. Speelman. Speelman had blijkbaar op 25 september 1939 (kort na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, maar terwijl Nederland nog neutraal was) gevraagd om een specifieke marktplaats op het Waterlooplein. De directeur van de betreffende dienst (waarschijnlijk de Marktdienst van de gemeente Amsterdam) legt de officiële procedure uit: wanneer een plek vrijkomt, wordt dit gemeld bij het marktkantoor, waarna gegadigden zich kunnen melden bij de marktambtenaar. De brief geeft geen toezegging, maar wijst op de geldende regels.

Doorslag van een getypte brief (archiefkopie).

De brief valt op door zijn extreme beknoptheid en de afwijzende, formele toon. Er wordt geen enkele reden gegeven waarom het verzoek van de heer Speelman is afgewezen. De aanduiding "Wijk 2" verwijst naar de administratieve wijkindeling van Amsterdam die destijds door de overheid werd gebruikt. De handgeschreven notitie "Verzonden" bevestigt dat dit een doorslag is die voor de eigen administratie werd bewaard nadat het origineel was verstuurd. Het ontbreken van een briefhoofd suggereert dat dit op blanco papier of op een specifiek formulier van een bureaucratische instantie is getypt.

| | Hond Salomon de | 6/3 '14 (weesperk. ziekh.) | Rapenburgerstraat 81 II | 1 | | Isaac Abraham | | Staalstraat 22 II ? | 4 | | Italiesander Emanuel | | Rapenburgerstraat 126 hs | 3 | ### Pagina 7

| 4-5-42 35. Salomon | Goudsmit | 166763 | Majubastraat 6 III | 9-6-42 36. Samuel | Goudsmit | 130609 | Over. Amstelstraat 32 I | 29-6-42 37. Isaac | Groen | 19-12-02 | Joden Houttuinen 46 II | 11-6-42 **RECHTERKOLOM**

Salomon Lakmaker 6/4/02 A'dam, Lepelstr. 89 III (C). A 35. No. 589714 Erk -42309- [Kantlijn rechts: v (rood), omcirkeld: gr.]

* Levie | Polak 16 | 127548 | Rijnstraat 99 II | 11-6-42. * Saul | Polak 19 | 54064 | M. Houttuinen 90 I | 11-6-42. * S. | Poons 20 | 62619 | Baffinstraat 20 I | 13-4-42. * Gottfried | Pop 22 | 030709 | Iepenplein 13 I | 11-5-42. * Jacob | Presser 27 | 5-3-95 | Saffierstraat 51 I | 11-6-42. * Machiel | Reyndorp 6 | 143611 | Amstellaan 32 hs | 11-6-42. * Barend | Robet 8 | 170416 | Lo...

| Naam | Voornamen | Geboorte Datum | Geboorte Plaats | Natio | Adres | Beroep | Geh/Ongeh | Aantal Kind. | | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | :--- | | Gobits | Lion | 19 Oct 1903 | A'den | Ned. | Hofmeyerstraat 35 II | bakker | - | - | | Pach | Philip | 15 Juli 1908 | " | " | Rapenburgerstr 50 II | koopman | geh | 4. | | Agsteribbe | Abraham | 30 Jan 1911 | " | " | Blasiuss...