AI-Synthese 33

Hartog Vos (geb. 1920) was een marktkoopman op de Waterloopleinmarkt die knopen en snoeren verkocht. Hij had een standplaats op stand 6 (overig) en bij de knoop- en snuisterijstand. In 1943 werd hij opgenomen in een register van de Joodse Raad. Zijn lotgevallen zijn beperkt tot administratieve registraties; details over eventuele arrestaties, arisering of overlijden zijn in de beschikbare archiefdata niet vermeld.

Lotgevallen

1943 registratie Opgenomen in register van marktkooplieden (Joodse Raad) op Waterlooplein

Handel

knoopensnuisteryer Waterlooplein
knoopensnoerenWaterloopleinJoodse Raadstandplaats
Gebaseerd op 9 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-289 | Pagina 13 | 1939

Handgetekende schematische kaart/bestemmingsplan voor straathandel.

Dit document is een ambtelijke werktekening, waarschijnlijk van de Amsterdamse Marktpolitie of de afdeling Marktwezen. Het brengt de standplaatsen voor straatverkopers in kaart in een specifiek deel van het centrum. * **Legenda:** De linkerkant bevat een duidelijke legenda: een zwarte stip staat voor een "bestaande plaats", terwijl een rood kruis (X) staat voor een "eventueel nog uit te geven plaats". Afkortingen zoals "fl." (bloemen), "fr." (fruit), "visch" en "haring" geven het type handel aan. * **Dynamiek:** Het document toont de bureaucratische controle op de openbare ruimte. Er wordt exact bijgehouden wie op welke dagen en uren (bijv. "na 14 u.", "11 / 1/2 20 u.") mag staan. * **Correcties:** De doorhalingen (zoals bij J. Dotsch) en de rode toevoegingen wijzen erop dat dit een actueel controledocument was dat regelmatig werd bijgewerkt naargelang vergunningen werden verleend of ingetrokken. * **Geografie:** De schets volgt de topografie van de Amsterdamse grachtengordel nabij het Waterlooplein en de Weesperstraat, een gebied dat destijds het hart van de Joodse buurt vormde.

Archief 745 | 745-372 | Pagina 327 | 1942

Getypte namenlijst met data.

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam, beginnend bij de letter 'V' en eindigend bij 'Z'. Elke regel bevat een initiaal, een achternaam en een datum. * **Datumnotatie:** De datums zijn geboortedata. De notatie is inconsistent: soms met spaties en een weglatingsteken voor het jaartal (bijv. `27. 1'93`), soms volledig met punten gescheiden (bijv. `2.10.13`). * **Inhoudelijke duiding:** De namen op de lijst (zoals Vischjager, Wertheijm, Wurms en Zwaaf) zijn veelvoorkomend binnen de Joods-Nederlandse gemeenschap van die tijd. De jaartallen (eind 19e eeuw, begin 20e eeuw) passen bij de leeftijdscohorten die tijdens de Tweede Wereldoorlog werden vervolgd.

Archief 745 | 745-403 | Pagina 124 | 1943

Administratief registerblad / weekoverzicht.

* **Structuur:** Het document is een strak georganiseerd overzicht van marktkooplieden. Per dag van de week (Maandag t/m Zaterdag) is bijgehouden wie aanwezig was of standplaats hield. * **Terminologie:** * **"Hoek" en "Geen hoek":** Verwijst naar de ruimtelijke indeling van de marktplaats. * **"2e Handsch. art.":** Tweedehands goederen, een grote sector op deze markt. * **"Com. art.":** Comestibles (levensmiddelen) of Commissie-artikelen. * **Persoonsnamen:** Veel voorkomende namen zijn Bouwmeester, Holleder, Overweg en Kooy. Dit duidt op een sterke lokale aanwezigheid van bepaalde families in de handel. * **Goederen:** De variëteit is groot: van vis en groenten tot brandstof, speelgoed, rijwielonderdelen en bijenspullen.

Archief 745 | 745-400 | Pagina 540 | 1943

Document

Dit document is een administratief overzicht van inwoners, waarschijnlijk een index of een lijst voor de distributie van goederen of identiteitsbewijzen. De namen zijn gegroepeerd per sectienummer (S. 21 t/m 24) en lijken binnen die secties alfabetisch geordend op achternaam. Opvallend is de grote hoeveelheid namen die typisch zijn voor de Amsterdamse Joodse gemeenschap van die tijd (bijv. *de Valença, Vrachtdoender, Vischschoonmaker, Soep*). De adressen bevinden zich voornamelijk in de Jodenbuurt (o.a. Nw Uilenburgerstraat, Nw Prinsengracht) en de Transvaalbuurt (o.a. Tugelaweg, President Brandstraat), wat kenmerkend is voor de spreiding van de Joodse bevolking in Amsterdam voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog. De verdiepingsaanduidingen (hs voor 'huis' of begane grond, en Romeinse cijfers voor etages) zijn cruciaal voor de precieze locatiebepaling in Amsterdamse huizenblokken.

Archief 745 | 745-429 | Pagina 185 | 1944

Getypte registerlijst (waarschijnlijk een administratief overzicht van visvergunningen of handelsregister).

* **Terminologie:** "M'dam" is de veelgebruikte afkorting voor Monnickendam. "ger." staat voor gerookt en "gefil." voor gefileerd. "Zuurwaren" verwijst naar ingelegde vis (zoals zure haring). * **Structuur:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam. De kolom "Serie" en "No." verwijst vermoedelijk naar de specifieke vergunningscategorie en het volgnummer in het register. * **Opvallende details:** * Er zijn handmatige correcties zichtbaar, zoals bij K. Teerhuis (geboortejaar aangepast) en K.a.H. Vos (geboortejaar gecorrigeerd). * De laatste drie items wijken af in "Serie" (T en EZ) en datering, wat kan wijzen op tijdelijke vergunningen (T) of een bijzondere status tijdens de bezettingsjaren. * De locaties Marken en Monnickendam wijzen op een sterke verbondenheid met de visserij aan de voormalige Zuiderzee (nu IJsselmeer/Gouwzee).

Archief 745 | 745-423 | Pagina 319 | 1944

Handgeschreven administratieve lijst of registerpagina op gelinieerd papier.

- **Doel van het document:** Dit betreft hoogstwaarschijnlijk een registratielijst van de Joodse Raad voor Amsterdam. De lijst diende om de verblijfplaats en status van Joodse burgers bij te houden ten behoeve van de Duitse bezetter. - **Betekenis van de codes:** De letter 'E' gevolgd door cijfers (zoals E 23-198) verwijst naar het kaartsysteem of de wijkindeling die de Joodse Raad hanteerde. De afkorting 'g.' in de kolom voor de data kan staan voor 'gezin', 'geregistreerd' of mogelijk 'geëvacueerd/gedeporteerd'. - **Annotaties:** De vraagtekens en de term 'onbekend' (soms met een accolade voor een groep personen) geven aan dat de administratie op dat moment het contact met deze personen was verloren of hun actuele verblijfplaats niet kon verifiëren. - **Mutaties:** De doorhalingen tonen aan dat de lijst een 'levend' document was waarbij adressen en data werden geactualiseerd naarmate de vervolging vorderde.

Archief 745 | 745-1406 | Pagina 121 |

Administratieve lijst/register van handelaren.

* **Doel van de lijst:** Dit document lijkt een register van (markt)kooplieden of kleine zelfstandigen. Gezien de aard van de adressen (Jodenbuurt, Transvaalbuurt) en de rode onderstreping van namen, betreft dit zeer waarschijnlijk een lijst van Joodse straathandelaren die door de Duitse bezetter of een daaraan gelieerde instantie (zoals de Marktwezen-administratie of de Liro-bank) werd bijgehouden. * **Handgeschreven wijzigingen:** Er zijn diverse adreswijzigingen genoteerd. Sommige handelaren zijn verhuisd naar adressen buiten Amsterdam (Tilburg, Edam, Haarlem, Aalsmeer, Utrecht). * **Markeringen:** De 'X' achter de artikelen kan duiden op het intrekken van een vergunning, een vordering van voorraad, of een controle op de "Joodse status" van de onderneming. * **Handel:** De artikelen variëren van levensmiddelen (vis, groenten, fruit) tot galanterieën, manufacturen en consumpie-ijs.

Archief 745 | 745-1406 | Pagina 155 |

Getypte administratieve lijst met handgeschreven (rode) annotaties en doorhalingen.

Dit document is een register van marktkooplieden die over een tijdelijke vergunning ("losse plaatsen") beschikten op de Ten Katemarkt in Amsterdam-West. Het document weerspiegelt een actieve administratie waarbij gegevens regelmatig werden bijgewerkt. De rode handgeschreven notities duiden op een controle of audit van de marktmeester, waarbij de frequentie van aanwezigheid werd genoteerd (sporadisch, af en toe, geregeld). De "X" achter de artikelen duidt waarschijnlijk op een bevestiging van de activiteit of betaling. Opvallend is de grote variëteit aan goederen: van levensmiddelen zoals verse vis (vaak uit Volendam) en bloemen, tot nicheproducten zoals likdoornzalf, zoolbeslag en eierkloppers. Er zijn diverse personen met typisch Joodse achternamen (o.a. Jacobs, Speyer, Frenkel) woonachtig in de Jodenbuurt (Jodenbreestraat, Waterlooplein), wat essentieel is voor historisch onderzoek naar de Amsterdamse marktbevolking.

Archief 745 | 745-1406 | Pagina 166 |

Document

Het document is een gestructureerde lijst van zestien personen woonachtig in Amsterdam, gesorteerd op achternaam. - **Inhoud:** Van elk individu worden de personalia en de aard van hun nering vermeld. Opvallend is de term "ongeregeld", wat in deze context vaak verwijst naar ambulante handel of straathandel in diverse goederen. - **Markeringen:** Verschillende namen zijn met de typemachine onderstreept, wat wijst op een selectie of een statusverandering binnen de administratie. De 'x'-tekens in de laatste kolom dienden waarschijnlijk als afvinklijst voor uitgevoerde acties of controles. - **Topografie:** De genoemde adressen bevinden zich in vooroorlogse Amsterdamse wijken zoals de Jordaan (Lindengracht), de Pijp (Jan Steenstraat) en de Transvaalbuurt (Transvaalstraat).

Koopliedenlijsten

Bron: 745-1406.md | 1406

Waterlooplein — standplaats 6

6 Overig
Bron: 745-1406.md | 1406

Waterlooplein — standplaats knoopen, snuisteryer X

knoopen, snuisteryer X Overig

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-301 | Pagina 232 | 1939

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief/doorslag met handgeschreven aantekeningen. * **Datum:** 28 december 1939 en 2 januari 1940. * **Geadresseerde:** Den Heer M. Vos, Amsterdam. * **Referentienummer:** 85/122/3 M. en DV. * **Taal:** Nederlands.

Relevantie: 82%
Archief 745 | 745-301 | Pagina 305 | 1939

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officieel rapport / ambtelijke correspondentie. * **Datum:** 7 juli 1939. * **Locatie:** Amsterdam. * **Betreft:** Rapport betreffende lichtenveger/verzorger Vos. * **Geadresseerde:** De Heer Inspecteur van het Marktwezen. * **Kenmerken:** Dossiernummer 85/78/M. 1939 1/2; handgeschreven op ruitjespapier; diverse administratieve aantekeningen in de ...

Relevantie: 82%
Archief 745 | 745-312 | Pagina 163 | 1940

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Kaart uit een administratief register (mogelijk van een arbeidsbureau of militaire instantie). * **Taal:** Nederlands. * **Betreft:** Oproepingsgegevens van een persoon genaamd De Vos. * **Datering:** Vermeldt data tussen 16 september 1939 en 7 april 1940. * **Bijzonderheden:** Handgeschreven invulling op een voorgedrukt formulier.

Relevantie: 82%
Archief 745 | 745-299 | Pagina 262 | 1939

# TRANSCRIPTIE Ik verzoek U beleefd mij te willen (2 machtigen, Vos op 1 Januari 1940 niet opnieuw in aanmerking te doen komen voor een over- huurderskaart. Personen, die zich op de Centrale Markt aan diefstal schuldig maken behooren m.i. niet meer voor de gunst, om op de markt werk te mogen zoeken, in aanmerking te komen. Indien Vos na 1 Januari 1940 zou verzoeken om als personeel van een kooper...

Relevantie: 81%
Archief 745 | 745-280 | Pagina 470 | 1939

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Getypte brief (doorslag of archiefkopie) met handgeschreven kanttekeningen. * **Datum:** 4 oktober 1939. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van een Amsterdamse gemeentelijke dienst, zoals de Marktwezen of Publieke Werken). * **Ontvanger:** den Heer M. Vos, Bellamystraat 32, Amsterdam-West. * **Referenties:** Kenmerk vP/HG.; dossiernummer 27/1...

Relevantie: 81% ** de directeur (vermoedelijk van een amsterdamse gemeentelijke dienst, zoals de marktwezen of publieke werken)., ** den heer m. vos +2