Archief 745
Inventaris 745-289
Pagina 13
Dossier 29
Jaar 1939
Stadsarchief

Handgetekende schematische kaart/bestemmingsplan voor straathandel.

26 november 1938 (gebaseerd op annotatie rechtsonder: `26/11 '38`).

Origineel

Handgetekende schematische kaart/bestemmingsplan voor straathandel. 26 november 1938 (gebaseerd op annotatie rechtsonder: 26/11 '38). [Linkerkolom]

J. D. Meyerplein [onderstreept]
XI X 2 [in rood]
H. de Leeuw [stipje] fl. (alleen Vrijdag)
kade X 3
Nieuwe kade [onderstreept]
dagel. b/h. Zond. M. Pronk.
kade [onderstreept]
haring [stipje]
R. Hang Groothand. Nieuwe kade [onderstreept]
Di. Do. Vrijdagen d.v. a.g. Vorst. fl. [lijn naar stipje]
kade [onderstreept]
A. Espinosa Di. Do. Vr. 14 - 1/2 u. [stipje] visch
[Doorgestreept met zwarte en rode inkt:] J. Dotsch dagel. 1 1/2 - 17 u.
Nieuwe kade [onderstreept]
6. fl. [stipje in rood/blauw]
S. Bach. mei / october 14 - 1/2 u.
W. Cohen dagelijks
kade X 7 I
Nieuwe kade [onderstreept]
fl. [stipje] R. Hang Casparus
J. Boesnach Verdoner [lijn naar stipje]
P.S. Pompstation
bestaande plaatsen. [stipje]
X eventueel nog uit te geven plaatsen [in rood]
fl. = bloemen
fr. = fruit

Lepel [onderstreept] fr. [stipje]
R. Hang Buitenkant dagel. b/h Zond.
kade X 13.
Nieuwe kade [onderstreept]
X IX X 14.
De Groot dagelijks fr. [stipje]
Weesper ---

[Rechterkolom]

P.S. [omcirkeld]
kade [onderstreept]
Heerengracht kade [onderstreept]
J.W. Brandmelder!! [onderstreept]
X X kade
A. de Wilde, dagel. beh. Zaterdag na 14 u. [lijn naar stipje bij Heerengracht]
Keizersgracht kade [onderstreept]
X X fl. kade
S. Boesnach Zond. Dinsd. Donder. verdoner 11 / 1/2 20 u. [lijn naar stipje bij Keizersgracht]
J. Piller dagelijks fruit [lijn naar stipje]
M. Pronk dagelijks
Kerkstraat [onderstreept]
haring [stipje]
A. Polakijn dagel. 7/14 u.
haring X kade
8 X X 11
Prinsengracht kade [onderstreept]
10 X X 12
kade [onderstreept]
W. H. Webig haring - dagel. beh. Vrijdag + Maandag April t/m October.
straat [onderstreept]
X 12. kade [onderstreept]
Achtergracht kade [onderstreept]
X 15 kade [onderstreept]
X
X 16. plein [onderstreept]
H. Vos dagel. b/h Zond.
A. Abrahams dagelijks
Sarphatistr: / 26/11 '38 R.
fl. [stipje] haring [stipje] Dit document is een ambtelijke werktekening, waarschijnlijk van de Amsterdamse Marktpolitie of de afdeling Marktwezen. Het brengt de standplaatsen voor straatverkopers in kaart in een specifiek deel van het centrum.

  • Legenda: De linkerkant bevat een duidelijke legenda: een zwarte stip staat voor een "bestaande plaats", terwijl een rood kruis (X) staat voor een "eventueel nog uit te geven plaats". Afkortingen zoals "fl." (bloemen), "fr." (fruit), "visch" en "haring" geven het type handel aan.
  • Dynamiek: Het document toont de bureaucratische controle op de openbare ruimte. Er wordt exact bijgehouden wie op welke dagen en uren (bijv. "na 14 u.", "11 / 1/2 20 u.") mag staan.
  • Correcties: De doorhalingen (zoals bij J. Dotsch) en de rode toevoegingen wijzen erop dat dit een actueel controledocument was dat regelmatig werd bijgewerkt naargelang vergunningen werden verleend of ingetrokken.
  • Geografie: De schets volgt de topografie van de Amsterdamse grachtengordel nabij het Waterlooplein en de Weesperstraat, een gebied dat destijds het hart van de Joodse buurt vormde. De datum van het document, 26 november 1938, is historisch zeer beladen. Het is vlak na de Kristallnacht in Duitsland. De namen op de lijst (zoals Cohen, Espinosa, Boesnach, Abrahams, Polakijn) zijn typerend voor de Joodse bevolking van Amsterdam die in deze buurt woonde en werkte.

Veel van deze kleine zelfstandigen en straatverkopers verdienden hun brood op de markten rond het J.D. Meyerplein en het Waterlooplein. Dit document biedt een uniek, alledaags inkijkje in de sociaaleconomische structuur van de Joodse buurt, slechts enkele jaren voordat de Duitse bezetting en de daaropvolgende deportaties deze gemeenschap en hun levendige straathandel nagenoeg volledig zouden vernietigen. Het fungeert daarmee als een onbedoeld monument voor de mensen wiens namen hier louter als vergunninghouders genoteerd staan. A. Abrahams A. Espinosa A. Polakijn A. de Wilde D. Meyerplein H. Vos H. Webig H. de Leeuw J. Boesnach J. Dotsch J. Piller J.D. Meyerplein J.W. Brandmelder M. Pronk P.S. Pompstation R. Hang S. Bach S. Boesnach W. Cohen Marktwezen

Samenvatting

Dit document is een ambtelijke werktekening, waarschijnlijk van de Amsterdamse Marktpolitie of de afdeling Marktwezen. Het brengt de standplaatsen voor straatverkopers in kaart in een specifiek deel van het centrum.

  • Legenda: De linkerkant bevat een duidelijke legenda: een zwarte stip staat voor een "bestaande plaats", terwijl een rood kruis (X) staat voor een "eventueel nog uit te geven plaats". Afkortingen zoals "fl." (bloemen), "fr." (fruit), "visch" en "haring" geven het type handel aan.
  • Dynamiek: Het document toont de bureaucratische controle op de openbare ruimte. Er wordt exact bijgehouden wie op welke dagen en uren (bijv. "na 14 u.", "11 / 1/2 20 u.") mag staan.
  • Correcties: De doorhalingen (zoals bij J. Dotsch) en de rode toevoegingen wijzen erop dat dit een actueel controledocument was dat regelmatig werd bijgewerkt naargelang vergunningen werden verleend of ingetrokken.
  • Geografie: De schets volgt de topografie van de Amsterdamse grachtengordel nabij het Waterlooplein en de Weesperstraat, een gebied dat destijds het hart van de Joodse buurt vormde.

Bron-evidence 10

6 claims 4 relaties 10 gekoppeld
Claims
standplaats hoog
H. de Leeuw handelt in fl. alleen op Vrijdag.
persoon H. de Leeuw handelt product fl.
H. de Leeuw [stipje] fl. (alleen Vrijdag)
standplaats hoog
M. Pronk handelt dagelijks.
persoon M. Pronk handelt product dagel.
dagel. b/h. Zond. M. Pronk.
standplaats hoog
R. Hang handelt in haring.
persoon R. Hang handelt product haring
haring [stipje] R. Hang Groothand. Nieuwe kade [onderstreept]
standplaats hoog
J. Dotsch handelt dagelijks.
persoon J. Dotsch handelt product dagel.
J. Dotsch dagel. 1 1/2 - 17 u.
standplaats hoog
S. Bach handelt in fr. van mei tot oktober.
persoon S. Bach handelt product fr.
S. Bach. mei / october 14 - 1/2 u.
standplaats hoog
W. Cohen handelt dagelijks.
persoon W. Cohen handelt product dagelijks
W. Cohen dagelijks
Relaties
overig hoog
persoon H. de Leeuw overig onbekend Vrijdag
alleen
H. de Leeuw [stipje] fl. (alleen Vrijdag)
persoon_product hoog
persoon R. Hang persoon_product product haring
Groothand.
haring [stipje] R. Hang Groothand. Nieuwe kade [onderstreept]
overig hoog
persoon J. Dotsch overig onbekend dagel.
1 1/2 - 17 u.
J. Dotsch dagel. 1 1/2 - 17 u.
persoon_product hoog
persoon S. Bach persoon_product product fr.
mei / october
S. Bach. mei / october 14 - 1/2 u.

Historische Context

De datum van het document, 26 november 1938, is historisch zeer beladen. Het is vlak na de Kristallnacht in Duitsland. De namen op de lijst (zoals Cohen, Espinosa, Boesnach, Abrahams, Polakijn) zijn typerend voor de Joodse bevolking van Amsterdam die in deze buurt woonde en werkte.

Veel van deze kleine zelfstandigen en straatverkopers verdienden hun brood op de markten rond het J.D. Meyerplein en het Waterlooplein. Dit document biedt een uniek, alledaags inkijkje in de sociaaleconomische structuur van de Joodse buurt, slechts enkele jaren voordat de Duitse bezetting en de daaropvolgende deportaties deze gemeenschap en hun levendige straathandel nagenoeg volledig zouden vernietigen. Het fungeert daarmee als een onbedoeld monument voor de mensen wiens namen hier louter als vergunninghouders genoteerd staan.

Genoemde Personen 19

Locaties

Waterlooplein

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Klei A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Fruit): Peren A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Kruidenier (Droog): Bloem Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Olie Tuin & Plant: Bloemen Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Haring Vis & Zee: Vis Vis & Zee: Visch Vleeswaren: Hart Vleeswaren: Vlees Vleeswaren: Wild

Thema's

Duitsland/Oosten Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Marktwezen

Kooplieden in dit dossier 100

A. Bepaling Waterlooplein 42.225
Aangegeven gevallen Waterlooplein 3060
J. Renz. Waterlooplein 6
W. Hartsuiker Waterlooplein
Alcoholhoudende dranken (*Spiritueux*) Waterlooplein 27.8
Alcoholhoudende dranken / *Spiritueux* Waterlooplein 25.1
A. Geboorte Waterlooplein 27.9
A. Geboorte Waterlooplein 25.1
Andere eet- en drinkwaren (*Autres denrées alimentaires*) Waterlooplein 1.2
Andere eet- en drinkwaren / *Autres denrées alimentaires* Waterlooplein 1.6
A. Schavrien Lepelstraat.(17)
Azijn (*Vinaigre*) Waterlooplein 0.4
Azijn / *Vinaigre* Waterlooplein 0.7
B. Dotsch Nieuwmarkt Noord-Westelijke vleugel van de brug over de N.Achtergracht tegenover den zijgevel van perceel Weesperstraat 140, tusschen een daar geplaatsten trammast en den eersten boom.(11)
B. Dotsch Waterlooplein
Belastingen naar het inkomen en vermogen Waterlooplein
Boek- en steendrukkerij Waterlooplein 44
P. Brood Waterlooplein 1.0
Brood / *Pain* Waterlooplein 1.7
Cacao en chocolade (*Cacao et chocolat*) Waterlooplein 0.4
Cacao en chocolade / *Cacao et chocolat* Waterlooplein 0.3
Chemische nijverheid Waterlooplein 2
Consumptieijs (*Glace de consommation*) Waterlooplein 3.7
Consumptieijs / *Glace de consommation* Waterlooplein 6.6
Dec., 1934 Waterlooplein Dec. '35
B. Diamant Waterlooplein 4
Diverse monsters / *Echantillons divers* Waterlooplein 6.4
Dividend- en tantièmebelasting Waterlooplein
E. Spreekmeester het verhoogde middengedeelte van het Jonas Daniel Meyerplein, recht tegenover de scheiding van de percelen no.18-20, achter de tweede rij boomen, ten Westen van het pompstation.(1)
E. Spreekmeester Waterlooplein
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6