H. de Leeuw

Handgetekende schematische kaart/bestemmingsplan voor straathandel.

Dit document is een ambtelijke werktekening, waarschijnlijk van de Amsterdamse Marktpolitie of de afdeling Marktwezen. Het brengt de standplaatsen voor straatverkopers in kaart in een specifiek deel van het centrum. * **Legenda:** De linkerkant bevat een duidelijke legenda: een zwarte stip staat voor een "bestaande plaats", terwijl een rood kruis (X) staat voor een "eventueel nog uit te geven plaats". Afkortingen zoals "fl." (bloemen), "fr." (fruit), "visch" en "haring" geven het type handel aan. * **Dynamiek:** Het document toont de bureaucratische controle op de openbare ruimte. Er wordt exact bijgehouden wie op welke dagen en uren (bijv. "na 14 u.", "11 / 1/2 20 u.") mag staan. * **Correcties:** De doorhalingen (zoals bij J. Dotsch) en de rode toevoegingen wijzen erop dat dit een actueel controledocument was dat regelmatig werd bijgewerkt naargelang vergunningen werden verleend of ingetrokken. * **Geografie:** De schets volgt de topografie van de Amsterdamse grachtengordel nabij het Waterlooplein en de Weesperstraat, een gebied dat destijds het hart van de Joodse buurt vormde.

Officieel rapport / ambtelijk schrijven.

* **Inhoud:** Het rapport betreft de 21-jarige H. de Leeuw die een officiële status als kleinhandelaar in groenten en fruit probeert te verkrijgen. Hoewel hij claimt al vier jaar zelfstandig te werken in Amstelveen, kan hij dit niet bewijzen met documenten uit die gemeente. Het enige tastbare bewijs van zijn ervaring is dat hij zijn moeder officieel heeft bijgestaan bij het venten van zuurwaren (augurken, uitjes, etc.) tussen november 1937 en mei 1938. * **Beoordeling:** De controleur van het Marktwezen lijkt welwillend; ondanks het gebrek aan harde bewijzen uit Amstelveen, gelooft hij dat De Leeuw het formulier naar waarheid heeft ingevuld. * **Procesgang:** Het document is op 16 oktober opgesteld, op de 17e akkoord bevonden door een meerdere en op de 19e klaargemaakt voor verzending naar Den Haag. De vermelding "M. 1939" bovenin wijst mogelijk op de administratieve registratie van de Mobilisatie-periode of een specifiek dossiernummer van dat jaar.

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag voor het archief).

Deze brief is een formeel administratief schrijven van een Amsterdamse gemeentelijke instantie aan een markthandelaar, de heer S. de Leeuw Van Brink. Het document bevestigt dat de ontvanger uitstel heeft gekregen voor zijn verplichting om een standplaats in te nemen op de markt aan het Mosplein in Amsterdam-Noord. De brief is kort en zakelijk. Het uitstel loopt tot 3 augustus 1940. Opvallend is het gebruik van de 'y' in woorden als "hierby", "uiterlyk" en "Wyk", wat destijds gebruikelijk was in ambtelijke spelling. De handgeschreven notitie "Verzonden 23/7" dient als administratieve verificatie dat de brief op de dag van datering ook daadwerkelijk is verstuurd.

Document

* **Inhoud:** De lijst bevat persoonsgegevens van 48 mannen: een registratienummer (beginnend met 'J', wat waarschijnlijk staat voor 'Jood'), initialen en achternaam, het laatst bekende woonadres in Amsterdam (inclusief verdieping) en de geboortedatum. * **Doel:** Administratieve vastlegging van de tewerkstelling van Joodse mannen in het kader van de 'Werkverruiming'. * **Uiterlijke kenmerken:** De rode en zwarte vinkjes wijzen op een actieve controle van de lijst, mogelijk bij vertrek uit Amsterdam of aankomst in het kamp. De Romeinse cijfers achter de adressen duiden de verdieping aan (I, II, III, IV, V) of 'hs' voor huis (begane grond). * **Demografie:** De mannen op deze pagina zijn geboren tussen 1888 en 1920. Ze woonden verspreid over Amsterdam, met een concentratie in de Oosterparkbuurt en de Transvaalbuurt (bijv. Tugulaweg, D. Theronstraat, Retiefstraat).

Getypte brief met handgeschreven kanttekeningen en stempels.

* **Bureaucratie en Dwang:** De brief illustreert de nauwe koppeling tussen sociale steun en de plicht tot arbeid. Wanneer de mannen niet verschijnen, dreigt de stopzetting van hun uitkering ("Verdere betalingen zullen niet plaats hebben"). * **Medische Keuringen:** De handgeschreven aantekeningen ("Keuren", "Afgekeurd") tonen het proces van medische selectie. Opvallend is dat alle drie de mannen kort na de brief (begin februari 1942) als "afgekeurd" worden genoteerd. In deze periode probeerden veel (Joodse) mannen via medische attesten onder de kampen uit te komen. * **Doelgroep:** De namen (Haringman, Root) en adressen (Waterlooplein, Retiefstraat in de Joodse buurt/Transvaalbuurt) wijzen er sterk op dat dit Joodse Amsterdammers zijn.

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE [Handschrift in blauwe inkt, rechtsboven:] M. de Leeuw [Handschrift in blauwe inkt, midden boven:] Verzonden [onleesbare paraaf] [Getypt rechtsboven:] HG. den Heer J.H.Roye, 2e Lindendwarsstraat 5, Amsterdam-Centrum. Wijk 9. 28/42/2 M. 15 October 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 5 September jl. verleen ik U hierbij gedurende drie maanden na dato dezes toestemming Uw plaat...

# TRANSCRIPTIE HG. 90/2/2 M. [Handgeschreven:] *M. de Leeuw* [Handgeschreven:] *Verzonden 31/1* 31 Januari 1941. den Heer J. de Leeuw, Nwe.Uilenburgerstraat 72 III, Amsterdam-Centrum. Wijk 2. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 6 Januari jl. verleen ik U hierby tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt(en) Mosplein te laten bystaan - niet vervangen - door I.Ritmeester, gebor...

# TRANSCRIPTIE *extra* den Heer B.de Leeuw, Reitzstraat 5 I, <u>Amsterdam-Oost.</u> 72/76/2 M 24 Juli 1940. Daar ik U dringend wil spreken, <u>moet</u> U Vrydag 26 Juli a.s. te mynen kantore komen, om 9 uur v.m. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE DV. *extra* 53/96/2 M. 7 December 1939. Oproeping. den Heer I. de Leeuw, St. Antoniesbreestraat 67 I, <u>Amsterdam-C.</u> Wijk 2. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 4 dezer verzoek ik U zich te willen vervoegen bij den bedrijfschef van mijn dienst, den heer J. Broerse, die kantoorhoudt in de Centrale Hal, No. H.69, des voormiddags tusschen 9 en 10 uur. De Directeur,