AI-Synthese 44

H. Vos was een marktkoopman actief op de Waterlooplein, Minervaplein en Gaaspstraat. In 1941 verkocht hij groenten en fruit (stand N) op de Nieuwmarkt. In 1943 werd hij vermeld in een rapportage van de Vismarktcontroleur. De precieze aard van zijn handel, de omvang van zijn standplaatsen en de specifieke omstandigheden van zijn verdwijning of lotgeval zijn in de huidige archiefdata niet nader vast te stellen.

Lotgevallen

1941 productieverandering Verkocht groenten en fruit op de Nieuwmarkt (stand N) op Nieuwmarkt
1943 melding Vermeld in rapportage van de Vismarktcontroleur op Vismarkt

Handel

groentenfruit WaterloopleinMinervapleinGaaspstraatNieuwmarkt
groentenfruitWaterloopleinNieuwmarktVismarkt
Gebaseerd op 12 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-289 | Pagina 13 | 1939

Handgetekende schematische kaart/bestemmingsplan voor straathandel.

Dit document is een ambtelijke werktekening, waarschijnlijk van de Amsterdamse Marktpolitie of de afdeling Marktwezen. Het brengt de standplaatsen voor straatverkopers in kaart in een specifiek deel van het centrum. * **Legenda:** De linkerkant bevat een duidelijke legenda: een zwarte stip staat voor een "bestaande plaats", terwijl een rood kruis (X) staat voor een "eventueel nog uit te geven plaats". Afkortingen zoals "fl." (bloemen), "fr." (fruit), "visch" en "haring" geven het type handel aan. * **Dynamiek:** Het document toont de bureaucratische controle op de openbare ruimte. Er wordt exact bijgehouden wie op welke dagen en uren (bijv. "na 14 u.", "11 / 1/2 20 u.") mag staan. * **Correcties:** De doorhalingen (zoals bij J. Dotsch) en de rode toevoegingen wijzen erop dat dit een actueel controledocument was dat regelmatig werd bijgewerkt naargelang vergunningen werden verleend of ingetrokken. * **Geografie:** De schets volgt de topografie van de Amsterdamse grachtengordel nabij het Waterlooplein en de Weesperstraat, een gebied dat destijds het hart van de Joodse buurt vormde.

Archief 745 | 745-345 | Pagina 423 | 1941

Administratief overzicht (salarislijst/mutatiestaat).

Dit document is een overzichtsstaat van salarisherzieningen voor ambtenaren werkzaam bij "MW", zeer waarschijnlijk de gemeentelijke **Dienst Marktwezen**. De tabel vergelijkt de oude loonsituatie met een nieuwe situatie, die ingaat per **1 september 1941**. Opvallende elementen: * **Salarisverhoging:** Bij vrijwel alle medewerkers is een stijging van het basissalaris te zien. * **Toelagen:** Er wordt onderscheid gemaakt tussen een "Toelage onafh. h." (vermoedelijk onafhankelijkheidstoelage of een standplaatstoelage) en een percentage-toelage (5%). * **Pensioengrondslag:** De laatste kolom per sectie berekent de grondslag voor het pensioen, waarin toelagen vaak zijn verwerkt. * **Wettelijk kader:** Er wordt veelvuldig verwezen naar **"art. 150 P.W. 1922"**. Dit betreft de Pensioenwet van 1922, die regelde hoe eerdere dienstjaren of specifieke verhogingen meetelden voor de pensioenopbouw. * **Functies:** De lijst bevat zowel technisch personeel (machinisten) als toezichthoudend personeel (marktopzichters, controleurs), wat past bij de exploitatie van een markt of markthallen.

Archief 745 | 745-372 | Pagina 327 | 1942

Getypte namenlijst met data.

* **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam, beginnend bij de letter 'V' en eindigend bij 'Z'. Elke regel bevat een initiaal, een achternaam en een datum. * **Datumnotatie:** De datums zijn geboortedata. De notatie is inconsistent: soms met spaties en een weglatingsteken voor het jaartal (bijv. `27. 1'93`), soms volledig met punten gescheiden (bijv. `2.10.13`). * **Inhoudelijke duiding:** De namen op de lijst (zoals Vischjager, Wertheijm, Wurms en Zwaaf) zijn veelvoorkomend binnen de Joods-Nederlandse gemeenschap van die tijd. De jaartallen (eind 19e eeuw, begin 20e eeuw) passen bij de leeftijdscohorten die tijdens de Tweede Wereldoorlog werden vervolgd.

Archief 745 | 745-409 | Pagina 91 | 1943

Ambtelijk rapport / proces-verbaal van bevindingen.

* **Inhoud:** Het document is een korte rapportage van een controleur van de Amsterdamse Vismarkt aan de Inspecteur van het Marktwezen. De controleur meldt een tekort in een levering gerookte paling afkomstig van de firma Joh. Sterk uit Lemmer. Hoewel de begeleidende nota 15 pond per kist vermeldt, blijkt er na weging slechts 14 pond en 1 ons in te zitten. * **Terminologie:** * **$\bar{p}$:** Het symbool van een 'p' met een streepje erboven werd destijds gebruikt als afkorting voor 'pond' (500 gram). * **Ger. paling:** Afkorting voor gerookte paling. * **Holland-Friesland lijn:** Een beurtvaartverbinding over het IJsselmeer die Lemmer rechtstreeks verbond met de Amsterdamse havens. * **Marginalia:** De aantekening linksonder ("gezien 3-5-'43 de Boer") duidt op de administratieve afhandeling of visering door een superieur (De Boer) enige tijd na het incident.

Archief 745 | 745-403 | Pagina 124 | 1943

Administratief registerblad / weekoverzicht.

* **Structuur:** Het document is een strak georganiseerd overzicht van marktkooplieden. Per dag van de week (Maandag t/m Zaterdag) is bijgehouden wie aanwezig was of standplaats hield. * **Terminologie:** * **"Hoek" en "Geen hoek":** Verwijst naar de ruimtelijke indeling van de marktplaats. * **"2e Handsch. art.":** Tweedehands goederen, een grote sector op deze markt. * **"Com. art.":** Comestibles (levensmiddelen) of Commissie-artikelen. * **Persoonsnamen:** Veel voorkomende namen zijn Bouwmeester, Holleder, Overweg en Kooy. Dit duidt op een sterke lokale aanwezigheid van bepaalde families in de handel. * **Goederen:** De variëteit is groot: van vis en groenten tot brandstof, speelgoed, rijwielonderdelen en bijenspullen.

Archief 745 | 745-400 | Pagina 540 | 1943

Document

Dit document is een administratief overzicht van inwoners, waarschijnlijk een index of een lijst voor de distributie van goederen of identiteitsbewijzen. De namen zijn gegroepeerd per sectienummer (S. 21 t/m 24) en lijken binnen die secties alfabetisch geordend op achternaam. Opvallend is de grote hoeveelheid namen die typisch zijn voor de Amsterdamse Joodse gemeenschap van die tijd (bijv. *de Valença, Vrachtdoender, Vischschoonmaker, Soep*). De adressen bevinden zich voornamelijk in de Jodenbuurt (o.a. Nw Uilenburgerstraat, Nw Prinsengracht) en de Transvaalbuurt (o.a. Tugelaweg, President Brandstraat), wat kenmerkend is voor de spreiding van de Joodse bevolking in Amsterdam voor en tijdens de Tweede Wereldoorlog. De verdiepingsaanduidingen (hs voor 'huis' of begane grond, en Romeinse cijfers voor etages) zijn cruciaal voor de precieze locatiebepaling in Amsterdamse huizenblokken.

Archief 745 | 745-429 | Pagina 185 | 1944

Getypte registerlijst (waarschijnlijk een administratief overzicht van visvergunningen of handelsregister).

* **Terminologie:** "M'dam" is de veelgebruikte afkorting voor Monnickendam. "ger." staat voor gerookt en "gefil." voor gefileerd. "Zuurwaren" verwijst naar ingelegde vis (zoals zure haring). * **Structuur:** De lijst is alfabetisch gesorteerd op achternaam. De kolom "Serie" en "No." verwijst vermoedelijk naar de specifieke vergunningscategorie en het volgnummer in het register. * **Opvallende details:** * Er zijn handmatige correcties zichtbaar, zoals bij K. Teerhuis (geboortejaar aangepast) en K.a.H. Vos (geboortejaar gecorrigeerd). * De laatste drie items wijken af in "Serie" (T en EZ) en datering, wat kan wijzen op tijdelijke vergunningen (T) of een bijzondere status tijdens de bezettingsjaren. * De locaties Marken en Monnickendam wijzen op een sterke verbondenheid met de visserij aan de voormalige Zuiderzee (nu IJsselmeer/Gouwzee).

Archief 745 | 745-423 | Pagina 319 | 1944

Handgeschreven administratieve lijst of registerpagina op gelinieerd papier.

- **Doel van het document:** Dit betreft hoogstwaarschijnlijk een registratielijst van de Joodse Raad voor Amsterdam. De lijst diende om de verblijfplaats en status van Joodse burgers bij te houden ten behoeve van de Duitse bezetter. - **Betekenis van de codes:** De letter 'E' gevolgd door cijfers (zoals E 23-198) verwijst naar het kaartsysteem of de wijkindeling die de Joodse Raad hanteerde. De afkorting 'g.' in de kolom voor de data kan staan voor 'gezin', 'geregistreerd' of mogelijk 'geëvacueerd/gedeporteerd'. - **Annotaties:** De vraagtekens en de term 'onbekend' (soms met een accolade voor een groep personen) geven aan dat de administratie op dat moment het contact met deze personen was verloren of hun actuele verblijfplaats niet kon verifiëren. - **Mutaties:** De doorhalingen tonen aan dat de lijst een 'levend' document was waarbij adressen en data werden geactualiseerd naarmate de vervolging vorderde.

Archief 745 | 745-1406 | Pagina 121 |

Administratieve lijst/register van handelaren.

* **Doel van de lijst:** Dit document lijkt een register van (markt)kooplieden of kleine zelfstandigen. Gezien de aard van de adressen (Jodenbuurt, Transvaalbuurt) en de rode onderstreping van namen, betreft dit zeer waarschijnlijk een lijst van Joodse straathandelaren die door de Duitse bezetter of een daaraan gelieerde instantie (zoals de Marktwezen-administratie of de Liro-bank) werd bijgehouden. * **Handgeschreven wijzigingen:** Er zijn diverse adreswijzigingen genoteerd. Sommige handelaren zijn verhuisd naar adressen buiten Amsterdam (Tilburg, Edam, Haarlem, Aalsmeer, Utrecht). * **Markeringen:** De 'X' achter de artikelen kan duiden op het intrekken van een vergunning, een vordering van voorraad, of een controle op de "Joodse status" van de onderneming. * **Handel:** De artikelen variëren van levensmiddelen (vis, groenten, fruit) tot galanterieën, manufacturen en consumpie-ijs.

Archief 745 | 745-1406 | Pagina 155 |

Getypte administratieve lijst met handgeschreven (rode) annotaties en doorhalingen.

Dit document is een register van marktkooplieden die over een tijdelijke vergunning ("losse plaatsen") beschikten op de Ten Katemarkt in Amsterdam-West. Het document weerspiegelt een actieve administratie waarbij gegevens regelmatig werden bijgewerkt. De rode handgeschreven notities duiden op een controle of audit van de marktmeester, waarbij de frequentie van aanwezigheid werd genoteerd (sporadisch, af en toe, geregeld). De "X" achter de artikelen duidt waarschijnlijk op een bevestiging van de activiteit of betaling. Opvallend is de grote variëteit aan goederen: van levensmiddelen zoals verse vis (vaak uit Volendam) en bloemen, tot nicheproducten zoals likdoornzalf, zoolbeslag en eierkloppers. Er zijn diverse personen met typisch Joodse achternamen (o.a. Jacobs, Speyer, Frenkel) woonachtig in de Jodenbuurt (Jodenbreestraat, Waterlooplein), wat essentieel is voor historisch onderzoek naar de Amsterdamse marktbevolking.

Archief 745 | 745-1406 | Pagina 166 |

Document

Het document is een gestructureerde lijst van zestien personen woonachtig in Amsterdam, gesorteerd op achternaam. - **Inhoud:** Van elk individu worden de personalia en de aard van hun nering vermeld. Opvallend is de term "ongeregeld", wat in deze context vaak verwijst naar ambulante handel of straathandel in diverse goederen. - **Markeringen:** Verschillende namen zijn met de typemachine onderstreept, wat wijst op een selectie of een statusverandering binnen de administratie. De 'x'-tekens in de laatste kolom dienden waarschijnlijk als afvinklijst voor uitgevoerde acties of controles. - **Topografie:** De genoemde adressen bevinden zich in vooroorlogse Amsterdamse wijken zoals de Jordaan (Lindengracht), de Pijp (Jan Steenstraat) en de Transvaalbuurt (Transvaalstraat).

Archief 745 | unknown_deel | Pagina 271 |

Document

Dit document is een administratieve lijst van Joodse inwoners van Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De lijst bevat namen, adressen en statussen met betrekking tot medische keuringen. Opvallende elementen: * **Terminologie:** De term "afgekeurd" duidt op ongeschiktheid voor de 'Arbeitseinsatz' (dwangarbeid) op medische gronden. Annotaties zoals "ziek, attest Dr." en "Geestesv." (geestesziek) dienden als bewijs voor vrijstelling of uitstel. * **Organisatie:** De annotatie "a/" voor bedrijfsnamen suggereert mogelijk een zakelijke of commerciële categorie binnen de lijst. * **Actualisering:** De doorgehaalde namen en de handgeschreven data (maart t/m juni) laten zien dat dit een werkdocument was dat gedurende meerdere maanden werd bijgehouden. * **Locaties:** De adressen beslaan bekende Amsterdamse wijken met een grote Joodse populatie in die tijd (o.a. de Rivierenbuurt en Zuid). ---

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-348 | Pagina 148 | 1941

Getypte administratieve lijst van marktkooplieden.

#21 H.Vos Lange Keizersdwstr.14
koopliedenlijst Nieuwmarkt groenten enz. getypt 68%

| H.Vos | 1-2-76 | Lange Keizersdwstr.14 | N. 212 | groenten enz. |

Archief 745 | 745-397 | Pagina 596 | 1943

Getypte lijst met handgeschreven toevoegingen.

#17 H.Vos L.~~Leidsche~~ **Keizer**dwarsstraat 14.
administratieve lijst Dapperstraat handschrift onder 80% 80%

| 1046. | H.Vos | L.~~Leidsche~~ **Keizer**dwarsstraat 14. | |

Archief 745 | 745-1406 | Pagina 155 |

Getypte administratieve lijst met handgeschreven (rode) annotaties en doorhalingen.

#45 H. Vos Tugelaweg 106 II
administratieve lijst knoopen, snuisteryer X handschrift onder 80% 80%

| H. Vos | 21-7-20 | Tugelaweg 106 II | knoopen, snuisteryer X |

Koopliedenlijsten

Bron: 745-1406.md | 1406

Waterlooplein — standplaats - ongeregeld

- ongeregeld Overig
Bron: 745-348.md | 1941

Nieuwmarkt — standplaats N

groenten enz. Fruit & Groenten

Relevante Archieffragmenten

Archief 745 | 745-301 | Pagina 326 | 1939

# TRANSCRIPTIE *(Handgeschreven, rechtsboven:)* ten. Hr. de Raat [?] VP/HG. 85/78/8 M. n 4 *(Handgeschreven stempel/aantekening:)* Verzonden 24/10 '39 21 October 1939. Klachten van kramenverhuurder M.de Vos. den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r .

Relevantie: 82% ** onbekende ambtenaar/afdelingshoofd (geparafeerd met vp/hg)., ten katestraat en bellamystraat).
Archief 745 | 745-301 | Pagina 231 | 1939

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Brief of ambtelijke kennisgeving (doorslag). * **Datering:** 28 december 1939 en 2 januari 1940. * **Geadresseerde:** De heer M. Vos, Bonairestraat 103 II, Amsterdam-W. * **Kenmerken:** Bevat diverse administratieve codes (DV., 85/122/3 M.) en handgeschreven aantekeningen. Bovenin staat de naam 'H. Müller' met een rode streep erdoorheen.

Relevantie: 81%
Archief 745 | 745-342 | Pagina 365 | 1941

# TRANSCRIPTIE [Stempel linksboven:] Nº 23/4/1 M. 1941 24/1 [Getypt:] R A P P O R T ----------- L.de Vos,oud 38 kaar en wonende Tollenstraat 94 alhier,verzoekt om een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit.Hij verklaart van 1916 tot 1936 in de betrokken kleinhandel werkzaam te zijn geweest als venter.Eenig bewijs staat hem hiervóór echter niet ten dienste.Wel is hij van Juni 1935 tot...

Relevantie: 81% ** l. de vos (aanvrager, 38 jaar, wonende tollenstraat 94) +2
Archief 745 | 745-312 | Pagina 161 | 1940

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Administratieve registratiekaart / Oproepkaart. * **Instantie:** Vermoedelijk een gemeentelijke sociale dienst of arbeidsbeurs (gezien de verwijzing naar "Artikel 11"). * **Betrokkene:** L.H. de Vos - v.d. Burgt (geboren 20 september 1908). * **Locatie:** Lindengracht (Amsterdam). * **Datering:** 1939 - 1940.

Relevantie: 81%
Archief 745 | 745-314 | Pagina 439 | 1940

# TRANSCRIPTIE [Linksboven in de marge] Advies op N: 24/16/1 M up 7/7 [Midden boven] Den Heer Inspecteur [Kern van de tekst] De koopman L. Vos heeft het Amstelveld regelmatig bezocht en verkocht daar rubber zolen. Dit artikel is thans niet meer te krijgen zodat Vos naar een ander soort handel om zal moeten zien. Ik stel U voor hem daartoe b.v. een maand gelegenheid te geven. [Onderaan rechts] ...

Relevantie: 81% ** koopman l. vos; de controleur-marktopzichter (j.h. de vlies).